IV CSK 182/16

Sąd Najwyższy2016-10-25
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomośćSkarb Państwalasposiadanieskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo rzeczowe

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej zasiedzenia nieruchomości leśnej, uznając, że skarżący nie przedstawił istotnych zagadnień prawnych wymagających rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło apelację uczestnika postępowania w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości leśnej. Uczestnik zarzucił, że nie przedstawił istotnych zagadnień prawnych, a Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione kwestie dotyczące charakteru władania Skarbu Państwa nieruchomością leśną oraz zawieszenia biegu zasiedzenia nie spełniają wymogów art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ Sąd Najwyższy wielokrotnie się już w tych kwestiach wypowiadał.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 października 2016 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 8 października 2015 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika od postanowienia sądu pierwszej instancji, które stwierdzało nabycie przez zasiedzenie własności nieruchomości przez Skarb Państwa - Nadleśnictwo K. Uczestnik w skardze kasacyjnej wskazał jako przesłankę przyjęcia skargi art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., podnosząc dwa zagadnienia prawne: 1) czy władanie nieruchomością leśną wyłączoną z obrotu cywilnoprawnego przez Skarb Państwa jest władaniem publicznym i spełnia wymóg posiadania właścicielskiego do zasiedzenia, oraz 2) czy brak działań formalnoprawnych przez osobę pozbawioną własności powoduje zawieszenie biegu zasiedzenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne o uniwersalnym charakterze, które wymagałoby wypowiedzi Sądu Najwyższego dla rozwoju judykatury. Sąd wskazał, że zarówno kwestia zasiedzenia nieruchomości publicznych przez Skarb Państwa, jak i okoliczności zawieszające bieg zasiedzenia były już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony, ponieważ odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona po terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie przedstawił istotnego zagadnienia prawnego w tym zakresie, gdyż Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się na temat możliwości nabycia przez Skarb Państwa w wyniku zasiedzenia własności nieruchomości przeznaczonych do użytku publicznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, iż zagadnienie ma poważny, ogólny i uniwersalny charakter, a mimo to nie doczekało się jeszcze wypowiedzi Sądu Najwyższego. Sąd wskazał na liczne wcześniejsze orzeczenia w podobnych sprawach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów.

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Nadleśnictwo K.organ_państwowywnioskodawca
R. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wymagająca przedstawienia istotnego zagadnienia prawnego o poważnym, ogólnym i uniwersalnym charakterze, które nie doczekało się jeszcze wypowiedzi Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.c. art. 121 § pkt 4

Kodeks cywilny

Okoliczność powodująca zawieszenie biegu zasiedzenia.

k.c. art. 175

Kodeks cywilny

Przepis powiązany z art. 121 pkt 4 k.c. w kontekście zawieszenia biegu zasiedzenia.

k.p.c. art. 398^7 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie przedstawił istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w podobnych kwestiach prawnych. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożono po terminie.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnych zagadnień prawnych dotyczących charakteru władania Skarbu Państwa nieruchomością leśną i zawieszenia biegu zasiedzenia.

Godne uwagi sformułowania

skarżący, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. powinien przedstawić występujące w sprawie zagadnienie prawne przez jego odpowiednie sformułowanie, jako abstrakcyjnego pytania prawnego powstałego na tle wskazanego przepisu prawa oraz przedstawić w pogłębionym wywodzie prawnym kontrowersje i rozbieżne oceny prawne, jakie zagadnienie to wywołuje, wykazać, że zagadnienie ma poważny, ogólny i uniwersalny charakter, a mimo to nie doczekało się jeszcze wypowiedzi Sądu Najwyższego, koniecznej nie tylko do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy lecz także dla rozwoju judykatury w istocie oba zagadnienia są pytaniami o to, jak powinna zostać rozstrzygnięta niniejsza sprawa, co niewątpliwie nie jest istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w danej materii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i sposobu formułowania zagadnień prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy formalnych aspektów skargi kasacyjnej i powtarzalności orzecznictwa, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga kasacyjna nie ma szans na rozpoznanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia wymogi formalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 182/16
POSTANOWIENIE
Dnia 25 października 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Irena Gromska-Szuster
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Nadleśnictwa K.
‎
przy uczestnictwie R. R.
‎
o stwierdzenie zasiedzenia,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 25 października 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w O.
‎
z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt IX Ca (…),
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) oddala wniosek Skarbu Państwa - Nadleśnictwa K. reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. Sąd Okręgowy w O. między innymi oddalił apelację uczestnika postępowania od postanowienia Sądu pierwszej instancji stwierdzającego, że wnioskodawca nabył przez zasiedzenie
‎
z dniem 20 stycznia 1985  r. własność nieruchomości określonej bliżej
‎
w postanowieniu.
W skardze kasacyjnej uczestnik postępowania jako uzasadnienie wniosku
‎
o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą
‎
w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. i stwierdził, że w sprawie występują dwa istotne zagadnienia prawne: „1. Czy władanie przez Skarb Państwa nieruchomością leśną, która jest zarazem faktycznie wyłączona z obrotu cywilnoprawnego,  jest
‎
władaniem dla dobra innych, a zatem jest władaniem publicznym i czy ten rodzaj
‎
władztwa spełnia wymóg przesłanki zasiedzenia jaką jest posiadanie o charakterze właścicielskim? 2. Czy fakt nie podjęcia przez osobę pozbawioną bezprawnie przez Skarb Państwa własności nieruchomości, działań o charakterze formalnoprawnym (postępowania administracyjnego, postępowania przed sądem powszechnym) powoduje, że nie można przyjąć, iż inne działania takiej osoby zmierzające
‎
do odzyskania nieruchomości, ustalenia realnej możliwości jej odzyskania, nie może prowadzić do stwierdzenia, iż doszło do zawieszenia biegu zasiedzenia
‎
w stosunku do tej nieruchomości na podstawie art. 121 pkt 4 w zw. z art. 175 k.c.?”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, jeżeli skarżący, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. powinien przedstawić występujące w sprawie zagadnienie prawne przez jego odpowiednie sformułowanie, jako abstrakcyjnego pytania prawnego powstałego na tle wskazanego przepisu prawa oraz przedstawić w pogłębionym wywodzie prawnym kontrowersje i rozbieżne oceny prawne, jakie zagadnienie to wywołuje, wykazać, że zagadnienie ma poważny, ogólny i uniwersalny charakter, a mimo to nie doczekało się jeszcze wypowiedzi Sądu Najwyższego, koniecznej nie tylko do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy lecz także dla rozwoju judykatury (porównaj między innymi postanowienia z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia
‎
7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, nie publ.).
Skarżący nie wykazał tych okoliczności.
Pomijając nie wskazanie w pierwszym zagadnieniu przepisu prawa, na tle którego powstało, należy stwierdzić, że w istocie oba zagadnienia są pytaniami o to, jak powinna zostać rozstrzygnięta niniejsza sprawa, co niewątpliwie nie jest istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. Przede wszystkim jednak skarżący pominął, że zarówno w pierwszej jak i w drugiej
‎
kwestii Sąd Najwyższy wypowiedział się już wielokrotnie formułując ogólne
‎
i uniwersalne zasady dotyczące możliwości nabycia przez Skarb Państwa w wyniku
‎
zasiedzenia własności nieruchomości przeznaczonych do użytku publicznego
‎
(porównaj między innymi uchwałę całej Izby Cywilnej z dnia 26 października
‎
2007 r. III CZP 30/07 i postanowienia z dnia 25 lutego 2010 r., I CSK 359/09, z dnia
‎
21 maja 2014 r. II CSK 458/13, 28 listopada 2014 r., I CSK 658/13, z dnia
‎
15 stycznia 2015 r., IV CSK 193/14 i z dnia 8 maja 2015 r. III CSK 323/14),
‎
jak również wskazując, jakie okoliczności uzasadniają przyjęcie, że w okresie
‎
lat 1945 - 1989 doszło do zawieszenia biegu zasiedzenia na podstawie art. 121
‎
pkt 4 k.c., w przypadku posiadania nieruchomości przez Skarb Państwa (porównaj między innymi wskazaną wyżej uchwałę z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07 i uchwałę z dnia 15 kwietnia 2015 r. III CZP 82/14, oraz postanowienia z dnia 30 października 2008 r. II CSK 241/08, z dnia 21 maja 2014 r. II CSK 458/13, z dnia 18 czerwca 2014 r. V CSK 405/13, z dnia 16 grudnia 2014 r. III CSK 42/14, z dnia
‎
18 września 2015 r. I CSK 752/14 i z dnia 9 października 2015 r. IV CSK 473/13).
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Oddalony został wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem na etapie przedsądu zwrot tych kosztów warunkowany jest skutecznym złożeniem odpowiedzi na skargę kasacyjną. Tymczasem wnioskodawca złożył odpowiedź na skargę kasacyjną
‎
po terminie przewidzianym w art. 398
7
§ 1 k.p.c., bowiem po upływie dwóch
‎
tygodni od doręczenia odpisu skargi, co nastąpiło w dniu 26 stycznia 2016 r. (k. 326), zaś odpowiedź na skargę kasacyjną została wniesiona w dniu 11 lutego 2016 r. (k. 328).
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI