I CSK 4326/22

Sąd NajwyższyWarszawa2023-02-27
SNCywilneprawo zobowiązańŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższywykładnia prawaart. 65 k.c.koszty postępowaniapostanowieniezasada jednolitości prawa

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niewykazania przez stronę istnienia istotnego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w sprawie o zapłatę. Skarżący powołał się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 65 § 1 k.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przedstawione zagadnienie nie jest nowe, nie wykazano rozbieżności w orzecznictwie ani potrzeby wykładni przepisów, a problem miał charakter kazuistyczny. W związku z tym, na podstawie art. 398^9^ § 2 k.p.c., skargę kasacyjną odrzucono.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2021 r. w sprawie o zapłatę. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego celem jest ochrona interesu publicznego poprzez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową, a skarga kasacyjna nie służy korygowaniu wszelkich uchybień. Zgodnie z art. 398^9^ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. Skarżący powołał się na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego, dotyczące wykładni art. 65 § 1 k.c. w kontekście oświadczeń woli rozwiązujących stosunek prawny. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że skarżący nie wykazał, iż problem nie został jeszcze rozstrzygnięty lub że istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie. Wskazane zagadnienie miało charakter incydentalny i kazuistyczny, oparte na konkretnym stanie faktycznym, co uniemożliwiało sformułowanie ogólnego stanowiska. Sąd przypomniał ugruntowany pogląd o kombinowanej wykładni oświadczeń woli, obejmującej płaszczyznę literalną, reguły z art. 65 § 1 k.c. oraz zgodny zamiar stron i cel umowy, a w przypadku braku zgodności – wykładnię obiektywną. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, reguły wykładni określone w art. 65 § 1 k.c. nie ograniczają się wyłącznie do wykładni językowej i nie ma takich ograniczeń.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał, że przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy ani że istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie. Wskazane zagadnienie miało charakter kazuistyczny i nie pozwalało na sformułowanie ogólnego stanowiska. Sąd przypomniał ugruntowany pogląd o kombinowanej wykładni oświadczeń woli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
"P." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A.spółkapowód
Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo A. w A.organ_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

Reguły wykładni oświadczeń woli, które nie ograniczają się wyłącznie do wykładni językowej.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez stronę skarżącą istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawiony problem prawny nie jest nowy i nie wykazano rozbieżności w orzecznictwie. Zagadnienie prawne ma charakter kazuistyczny i oparte jest na konkretnym stanie faktycznym.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o przede wszystkim publicznoprawnym celu. Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Rolą skargi kasacyjnej nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających uchybienia, lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i prawa pozytywnego. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie.

Skład orzekający

Maciej Kowalski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niewykazania istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i sposobu wykazywania przesłanek jej przyjęcia do rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i błędy.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 4326/22
POSTANOWIENIE
Dnia 27 lutego 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maciej Kowalski
w sprawie z powództwa "P." spółki
‎
z ograniczoną odpowiedzialnością w A.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo A. w A.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
‎
z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt I AGa 60/20,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 21 kwietnia 2021 r. w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Robót Ziemnych "P." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w A. przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwu A. w A. o zapłatę należy podnieść, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, o przede wszystkim publicznoprawnym celu (postanowienia SN: z 7 października 2020 r., II CSK 670/19; z 24 lutego 2016 r., V CSK 488/15). Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Rolą skargi kasacyjnej nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających uchybienia, lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i prawa pozytywnego.
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący przytoczył przesłankę z art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., tj. istnienie istotnego zagadnienia prawnego.
Przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu samego zagadnienia oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także, na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie SN z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (zob. postanowienia SN z 10 marca 2010 r., II UK 363/09 i z 12 marca 2010 r., II UK 400/09).
Skarżący wskazał, na zagadnienie prawne dotyczące wyjaśnienia kwestii czy reguły wykładni określone w art. 65 § 1 k.c. w przypadku oświadczenia woli rozwiązującego stosunek prawny zostają ograniczone wyłącznie do wykładni językowej, czy też takich ograniczeń nie ma. Zagadnienie sformułowane przez skarżącego nie jest zagadnieniem nowym
. Nie wykazał on, że p
rzedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy ani też nie wykazał istnienia rozbieżnych poglądów w tym zakresie. W rzeczywistości skarżący zmierza do zakwestionowania niekorzystnego rozstrzygnięcia. Nie zawarł wywodu prawnego wskazującego na konieczność wypowiedzi Sądu Najwyższego i nie sformułował wątpliwości co do wskazywanego przepisu (normy). Wskazany przez niego problem wiąże się z dokonaną w sprawie oceną materiału procesowego, odmienną od oczekiwanej. Tak sformułowane zagadnienie prawne ma incydentalny i kazuistyczny charakter jako oparte na konkretnym stanie faktycznym. Nie pozwala to na sformułowanie przez Sąd Najwyższy ogólnego stanowiska o uniwersalnym charakterze.
W orzecznictwie ugruntowany jest przy tym pogląd o kombinowanej wykładni oświadczeń woli. Wykładnia ta odnosi się do wszystkich kategorii czynności prawnych (§ 1), jak i wyłącznie do umów (§ 2) dokonywana jest kolejno na trzech płaszczyznach: ustalenia literalnego brzmienia umowy, ustalenia treści oświadczeń woli przy zastosowaniu reguł określonych w art. 65 § 1 k.c. oraz ustalenia sensu złożonych oświadczeń woli poprzez odwołanie się do zgodnego zamiaru stron i celu umowy. Wykładnia umów, do której znajdują zastosowanie dyrektywy interpretacyjne zawarte w art. 65 k.c. dokonywana jest kolejno na trzech płaszczyznach: ustalenia literalnego brzmienia umowy, ustalenia treści oświadczeń woli przy zastosowaniu reguł określonych w art. 65 § 1 k.c. oraz ustalenia sensu złożonych oświadczeń woli poprzez odwołanie się do zgodnego zamiaru stron i celu umowy. Jeżeli okaże się, że strony nie przyjmowały tego samego znaczenia oświadczenia woli konieczne jest przejście do wykładni obiektywnej, tj. ustalenia właściwego sensu oświadczenia woli na podstawie przypisania normatywnego, czyli tak jak adresat oświadczenia woli rozumiał lub powinien je rozumieć. Decydujący jest tu więc punkt widzenia odbiorcy oświadczenia, dokonującego z należytą starannością wykładni zmierzającej do odtworzenia treści myślowych składającego oświadczenie (zob. wyroki SN z: 31 maja 2017 r., V CSK 433/16, 31 maja 2019 r., IV CSK 163/18; 27 kwietnia 2021 r., II CSKP 98/21, postanowienie SN z 16 marca 2021 r. II CSK 524/20).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 398
21
w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI