IV CSK 153/14

Sąd Najwyższy2014-09-11
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyklauzula wykonalnościtytuł egzekucyjnyRozporządzenie WE 44/2001przedsądkoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dłużnika od postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności zagranicznemu tytułowi egzekucyjnemu, uznając brak podstaw do jej rozpoznania.

Dłużnik złożył skargę kasacyjną od postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności zagranicznemu tytułowi egzekucyjnemu, zarzucając naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001. Sąd Najwyższy, oceniając skargę w ramach przedsądu, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności oczywistej sprzeczności orzeczenia z prawem.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną dłużnika od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które oddaliło zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o stwierdzeniu wykonalności i nadaniu klauzuli wykonalności zagranicznemu tytułowi egzekucyjnemu. Dłużnik zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 34 i 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001, twierdząc, że nie zachodziły przesłanki do nadania klauzuli wykonalności, co stanowiło oczywiste naruszenie prawa. Sąd Najwyższy, działając w ramach przedsądu, ocenił skargę pod kątem przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. Stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania ani oczywistej uzasadnioności skargi. W szczególności, Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanka oczywistej uzasadnioności wymaga wykazania niewątpliwej sprzeczności orzeczenia z prawem, widocznej na pierwszy rzut oka, co nie zostało uczynione. Sąd wyjaśnił również, że model exequatur opiera się na orzeczeniach wymagalnych, a w przypadku kwestionowania wykonalności, dłużnikowi przysługują inne środki prawne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od dłużnika na rzecz wierzyciela zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności nie wykazał oczywistej sprzeczności orzeczenia z prawem widocznej na pierwszy rzut oka.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej celem jest ochrona interesu publicznego. Ocena podstaw przyjęcia skargi do rozpoznania odbywa się w ramach przedsądu i wymaga wykazania istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Przesłanka oczywistej uzasadnioności wymaga wykazania niewątpliwej sprzeczności orzeczenia z prawem, widocznej bez głębszej analizy, co w niniejszej sprawie nie zostało uczynione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

V. s.r.l.

Strony

NazwaTypRola
V. s.r.l.spółkawierzyciel
R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkadłużnik

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista uzasadniona skarga).

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 art. 34

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych oraz orzeczeń sądów polubownych w sprawach cywilnych i handlowych

Określa przesłanki odmowy uznania orzeczenia ze względu na sprzeczność z porządkiem publicznym.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 art. 35

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych oraz orzeczeń sądów polubownych w sprawach cywilnych i handlowych

Określa przesłanki odmowy uznania orzeczenia ze względu na sprzeczność z porządkiem publicznym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania w postępowaniu kasacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 § ust. 1 pkt 13

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 6 § pkt 6

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego istnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. Niespełnienie wymogów dotyczących uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Brak oczywistego naruszenia przez Sąd II instancji art. 34 i 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001. Wystarczalność natychmiastowej wykonalności orzeczenia w modelu exequatur. Dostępność innych środków prawnych dla dłużnika w przypadku kwestionowania wykonalności.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na oczywiste naruszenie prawa przez Sąd Apelacyjny. Naruszenie art. 34 i 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001. Naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Wymóg przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który umożliwiać ma ocenę, czy w danym przypadku spełnione są wskazane przyczyny. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania kasacyjnego jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej. Oparcie wniosku na przesłance uregulowanej w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, t.j. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni.

Skład orzekający

Anna Owczarek

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogów dotyczących wykazania oczywistej uzasadnioności skargi oraz stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w kontekście klauzuli wykonalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego etapu postępowania kasacyjnego (przedsąd) i wymaga wykazania konkretnych przesłanek, co ogranicza jego powszechne zastosowanie w rutynowych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia procedury i kryteria stosowane przez Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu skarg kasacyjnych, co jest istotne dla prawników procesowych, choć samo rozstrzygnięcie nie dotyczy przełomowych kwestii prawnych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady przedsądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 153/14
POSTANOWIENIE
Dnia 11 września 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Owczarek
w sprawie z wniosku wierzyciela V. s.r.l. z siedzibą w V. (Włochy)
‎
przeciwko dłużnikowi R. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w R.
‎
o stwierdzenie wykonalności i nadanie klauzuli wykonalności zagranicznemu tytułowi egzekucyjnemu,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 11 września 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej dłużnika
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt V ACz […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od dłużnika na rzecz wierzyciela kwotę 60,- (sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Dłużniczka wniosła skargę kasacyjną od
postanowienia Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 17 października 2013 r., oddalającego zażalenie od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 kwietnia 2013 r., którym  stwierdzono wykonalność i nadano klauzulę wykonalności zagranicznemu tytułowi egzekucyjnemu w postaci nakazu zapłaty Sądu w L. (Włochy) opatrzonego w zaświadczenie o wykonalności.
Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. - skargę kasacyjną
z punktu widzenia
podstaw przyjęcia jej do rozpoznania,
zważył:
Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Cel ten może być osiągnięty jedynie poprzez powołanie i wykazanie istnienia przesłanek umożliwiających jego realizację. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły w danej sprawie. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 398
9
§ 1 k.p.c., tj. czy
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,
i przyjmuje ją do rozpoznania
jeżeli ten wymóg jest spełniony przynajmniej w odniesieniu do jednej z nich.
W art. 398
4
§ 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, który umożliwiać ma ocenę, czy w danym przypadku spełnione są wskazane przyczyny. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania kasacyjnego jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca spółka podniosła, że skarga jest oczywiście uzasadniona, z uwagi na fakt, że Sąd Apelacyjny w
[…]
przyjął, że nie zachodziły przesłanki wynikające  z art. 34 i art. 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001, które uniemożliwiły nadanie klauzuli wykonalności spornemu nakazowi zapłaty, co stanowiło oczywiste naruszenie prawa oraz spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, którego skutków wykonania nie można pogodzić z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej.
W ocenie Sądu Najwyższego powyższe przyczyny nie usprawiedliwiają przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanej do rozpoznania. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury oparcie wniosku na przesłance uregulowanej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, t.j. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie  podlegającymi różnej wykładni (por. m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Wymaga on zatem szczegółowego umotywowania z powołaniem się na argumenty prawne odrębne od merytorycznej motywacji skargi, przy czym zasadność powinna być widoczna już na pierwszy rzut oka, bez szczegółowego badania powołanych w niej zagadnień (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2010 r., IV CSK 148/10, niepubl.). Skarżący powinien w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawrzeć wyodrębniony wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się oczywistość naruszenia prawa (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08, nie publ.; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.).  Wymogi te nie zostały spełnione. Wbrew twierdzeniom skarżącego brak podstaw do przyjęcia oczywistego naruszenia przez Sąd II instancji art. 34 i 35 Rozporządzenia Rady z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz. Urz. WE L 12 z 16 stycznia 2001 r. s. 1 ze zm.; przekład polski: wydanie specjalne Dz. Urz. UE rozdział 19, t. 4, s. 42 ze zm. i sprost.). Orzeczenia nie uznaje się, jeżeli uznanie to byłoby oczywiście sprzeczne z porządkiem publicznym państwa członkowskiego, w którym wystąpiono o uznanie.
Istotą wadliwości orzeczenia ma być niezastosowanie klauzuli porządku  publicznego poprzez pominięcie, że dłużnika złożył sprzeciw od spornego nakazu  zapłaty. Tymczasem przyjęty w rozporządzeniu model exequatur dotyczy orzeczeń  wymagalnych, niezależnie od tego czy są prawomocne, zatem wystarczy natychmiastowa wykonalność. W takiej sytuacji dłużnikowi przysługuje jedynie  uprawnienie do złożenia do sądu rozpoznającego zażalenie na postanowienie o stwierdzenie wykonalności i nadanie klauzuli wykonalności wniosku o zawieszenie postępowania (art. 46 ust. 1) lub o złożenie przez wierzyciela  zabezpieczenia (art. 46 ust. 3).
Skoro zatem Sąd w   L. wydał zaświadczenie o wykonalności uznawanego orzeczenia na terenie państwa, w którym zostało ono wydane, to nie było podstaw do uznania, że art. 34 ww Rozporządzenia został naruszony, a tym bardziej nie zostało naruszone prawo skarżącego do sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2001 r. V CSK 335/10 nie publ.; postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2010 r. IV CSK 224/10 niepubl.).
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje oparcie w art. 98 § 3 w zw. z art. 99, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c. oraz § 10 ust. 1 pkt 13 i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI