IV CSK 152/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. Z. dochodził od Skarbu Państwa odszkodowania za przewlekłość postępowania w sprawie o przywrócenie do pracy, która pierwotnie toczyła się przed Sądem Rejonowym (sygn. VII P 241/04). Po rozwiązaniu umowy o pracę, powód wniósł pozew o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne. Sąd Rejonowy przywrócił go do pracy i zasądził wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Apelacja powoda została oddalona. W obecnej sprawie, Sąd Okręgowy oddalił powództwo o odszkodowanie za przewlekłość, uznając, że nie doszło do niej. Sąd Apelacyjny stwierdził 6-miesięczną przewlekłość na etapie wyznaczenia pierwszej rozprawy, ale oddalił powództwo, argumentując, że powód nie poniósł szkody w postaci utraconego wynagrodzenia, gdyż po przywróceniu do pracy pracował tylko jeden dzień, a następnie przeszedł na rentę z powodu zawału serca. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej oddalenia apelacji i rozstrzygnięcia o kosztach. Sąd Najwyższy uznał, że art. 47 Kodeksu pracy, ograniczający roszczenia pracownika wobec pracodawcy, nie ma zastosowania w sprawie o odszkodowanie od Skarbu Państwa z tytułu przewlekłości postępowania. Kwestia szkody i związku przyczynowego między przewlekłością a utratą wynagrodzenia, a także ewentualne przyczynienie się powoda do zwiększenia szkody, powinny zostać ponownie zbadane przez Sąd Apelacyjny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu odpowiedzialności Skarbu Państwa za przewlekłość postępowania i odróżnienie jej od odpowiedzialności pracodawcy na gruncie Kodeksu pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy powód dochodzi odszkodowania od Skarbu Państwa, a nie od pracodawcy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 47 Kodeksu pracy, ograniczający roszczenia pracownika przywróconego do pracy wobec pracodawcy, ma zastosowanie do roszczeń pracownika wobec Skarbu Państwa z tytułu przewlekłości postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 47 Kodeksu pracy ma zastosowanie jedynie w stosunku pomiędzy pracownikiem a pracodawcą i nie ogranicza roszczeń pracownika wobec Skarbu Państwa z tytułu przewlekłości postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 47 k.p. dotyczy relacji pracownik-pracodawca, a nie odpowiedzialności Skarbu Państwa za przewlekłość postępowania. W tym drugim przypadku zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące odpowiedzialności deliktowej.
Jakie są przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wynikłą z przewlekłości postępowania sądowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wynikłą z przewlekłości postępowania opiera się na przepisach Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 361 § 1 i § 2 oraz art. 362, które wymagają wykazania szkody, związku przyczynowego między przewlekłością a szkodą oraz ustalenia chwili powstania szkody i ewentualnego przyczynienia się poszkodowanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przy ocenie roszczenia o odszkodowanie za przewlekłość należy badać istnienie związku przyczynowego między przewlekłością a szkodą (np. utraconym wynagrodzeniem), ustalić moment, w którym powód przestał być zdolny do pracy, oraz rozważyć kwestię przyczynienia się powoda do zwiększenia szkody.
Czy w sprawie o przywrócenie do pracy, w której stwierdzono 6-miesięczną przewlekłość w wyznaczeniu pierwszej rozprawy, pracownik poniósł szkodę w postaci utraconego wynagrodzenia, jeśli po przywróceniu do pracy pracował tylko jeden dzień i przeszedł na rentę?
Odpowiedź sądu
Kwestia poniesienia szkody w postaci utraconego wynagrodzenia i związku przyczynowego z przewlekłością postępowania wymaga ponownego zbadania przez Sąd Apelacyjny, z uwzględnieniem momentu utraty zdolności do pracy i ewentualnego przyczynienia się powoda.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oddalił powództwo, uznając brak szkody, ponieważ powód nie pracował po przywróceniu do pracy. Sąd Najwyższy zakwestionował to stanowisko, wskazując na konieczność zbadania związku przyczynowego między przewlekłością a utratą zdolności do pracy i wynagrodzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody wynikłej z działania lub zaniechania, od którego zależy powstanie szkody.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Określa zakres obowiązku naprawienia szkody, obejmujący straty poniesione przez poszkodowanego oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Pomocnicze
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Reguluje kwestię przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody.
k.p. art. 47
Kodeks pracy
Określa wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy w przypadku przywrócenia do pracy, stosowany w relacji pracownik-pracodawca.
u.s.n.p. art. 16
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Reguluje możliwość dochodzenia odszkodowania po prawomocnym zakończeniu postępowania.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestię kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 47 Kodeksu pracy nie ma zastosowania do roszczeń o odszkodowanie za przewlekłość postępowania wobec Skarbu Państwa. • Kwestia szkody i związku przyczynowego między przewlekłością a utratą wynagrodzenia wymaga ponownego zbadania.
Odrzucone argumenty
Powód nie poniósł szkody, ponieważ po przywróceniu do pracy pracował tylko jeden dzień i przeszedł na rentę. • Przewlekłość postępowania nie wystąpiła na etapie od pierwszej rozprawy do wydania wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Skarb Państwa – Sąd Rejonowy z tytułu przewlekłości postępowania. • nie można więc mówić o utracie przez powoda wynagrodzenia za pracę. • nie znajduje zastosowania art. 47 Kodeksu pracy, lecz art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego. • dokładnym ustaleniem chwili, w której powód przestał być zdolny do pracy.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Wojciech Katner
członek
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności Skarbu Państwa za przewlekłość postępowania i odróżnienie jej od odpowiedzialności pracodawcy na gruncie Kodeksu pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy powód dochodzi odszkodowania od Skarbu Państwa, a nie od pracodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przewlekłości postępowań sądowych i prawa do odszkodowania, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego ma istotne znaczenie praktyczne dla osób poszkodowanych przez nadmiernie długie procesy.
“Czy Skarb Państwa zapłaci za przewlekłość postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 127 200 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.