III CZ 59/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki Z.Ł. na odrzucenie jej skargi kasacyjnej w sprawie o dział spadku, potwierdzając, że skarga taka nie przysługuje, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł.
W sprawie o dział spadku uczestniczka Z.Ł. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego jej apelację dotyczącą nabycia własności przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (50 000 zł), wskazując na wymóg co najmniej 150 000 zł dla tego typu spraw. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na to postanowienie, potwierdzając, że skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o dział spadku, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż wymagana kwota, nawet jeśli dotyczy sporu o zasiedzenie.
Przedmiotem postępowania było zażalenie uczestniczki Z.Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., które odrzuciło jej skargę kasacyjną. Skarga ta dotyczyła postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację uczestniczki w ramach postępowania o dział spadku. Apelacja ta z kolei dotyczyła postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego, które oddaliło wniosek Z.Ł. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ jej wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 50 000 zł, podczas gdy przepis art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. wymaga co najmniej 150 000 zł dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o dział spadku rozstrzygających spór o prawo własności. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, potwierdził tę interpretację. Wskazał, że od postanowień sądu drugiej instancji wydawanych w sprawach o zniesienie współwłasności lub dział spadku, rozstrzygających spory przewidziane w art. 618 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. Dotyczy to również sporów o nabycie własności przez zasiedzenie przez współwłaściciela lub współspadkobiercę. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie rozwiązanie nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu ani zasady równości wobec prawa, ponieważ skarga kasacyjna nie jest gwarantowanym elementem prawa do sądu, a odmienne traktowanie spraw skomasowanych w postępowaniu o dział spadku od spraw rozpatrywanych odrębnie jest uzasadnione celem kompleksowego rozstrzygnięcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Przepis art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. wprost wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji w sprawach o dział spadku rozstrzygających spory o prawo własności, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. Spór o zasiedzenie należy do kategorii sporów o własność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w K. (utrzymanie w mocy postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z. Ł. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| J. Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 519¹ § § 4 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa minimalną wartość przedmiotu zaskarżenia (150 000 zł) wymaganą do dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o dział spadku rozstrzygających spór o prawo własności.
k.p.c. art. 618 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, jakie spory mogą być rozstrzygane w postępowaniu o dział spadku lub zniesienie współwłasności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 618 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przekazania sądowi rozpoznającemu sprawę o dział spadku wcześniej wszczętej odrębnej sprawy o stwierdzenie nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie.
k.p.c. art. 688
Kodeks postępowania cywilnego
Odwołuje się do przepisów o zniesieniu współwłasności w sprawach o dział spadku.
k.p.c. art. 398⁶ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach o inne prawa.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nabycia własności przez zasiedzenie.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje równość wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna w sprawach o dział spadku rozstrzygających spór o własność nie przysługuje, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. Spór o zasiedzenie należy do kategorii sporów o własność w rozumieniu art. 618 § 1 k.p.c. Ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia jest zgodne z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Zażalenie uczestniczki Z.Ł. zarzucające naruszenie art. 519¹ § 1 i § 4 w zw. z art. 618 § 1, art. 681 i art. 610 § 2 k.p.c. oraz art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż kwota określona w art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. spór taki należy do kategorii sporów o własność w rozumieniu art. 618 § 1 k.p.c. Konstytucyjne prawo do sądu nie zawiera w sobie gwarancji dostępu do skargi kasacyjnej
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Władysław Pawlak
członek
Karol Weitz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o dział spadku i zasiedzenie w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia oraz zgodności tego ograniczenia z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o dział spadku i zniesienie współwłasności, w których rozstrzygane są spory o własność, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego – dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest kluczowe dla praktyków. Wyjaśnia również relację między prawem do sądu a wymogami formalnymi postępowania.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawach spadkowych jest niemożliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia limit 150 000 zł.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 59/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Władysław Pawlak SSN Karol Weitz (sprawozdawca) w sprawie z wniosku A. Ł. przy uczestnictwie […] o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 stycznia 2017 r., zażalenia uczestniczki Z. Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II WSC …/16, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II Ca …/15, Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację uczestników Z. Ł. i J. Ł. od wydanego w ramach postępowania o dział spadku postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w K. z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt VII Ns …/13, oddalającego wniosek Z. Ł. o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości. Uczestniczka Z.Ł. wniosła od postanowienia z dnia 25 lutego 2016 r. skargę kasacyjną. Wartość przedmiotu zaskarżenia określiła na kwotę 50 000 zł. Postanowieniem z dnia 13 września 2016 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną Z.Ł.. Sąd uznał, że w świetle art. 519 1 § 4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje na wydane na podstawie art. 618 § 1 w zw. z art. 618 § 2 i art. 688 k.p.c. w postępowaniu o dział spadku postanowienie wstępne rozstrzygające spór o prawo własności wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 150 000 zł. Do kategorii sporów o prawo własności należy również spór wynikający z zarzutu, że współspadkobierca nabył własność przedmiotu spadkowego przez zasiedzenie (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1969 r., III CZP 12/69, OSNCP 1970, nr 3, poz. 39). Skarga kasacyjna uczestniczki Z.Ł. na postanowienie z dnia 25 lutego 2016 r. podlegała w związku z tym odrzuceniu ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 398 6 § 2 w zw. z art. 13 § 2 i art. 519 1 § 4 pkt 4 k.p.c.). Uczestniczka Z.Ł. wniosła zażalenie na postanowienia z dnia 13 września 2016 r. Zarzuciła naruszenie art. 519 1 § 1 i § 4 w zw. z art. 618 § 1, art. 681 i art. 610 § 2 k.p.c. oraz art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez jego uchylenie i nadanie skardze kasacyjnej dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Od postanowień sądu drugiej instancji wydawanych w sprawie o zniesienie współwłasności albo w sprawie o dział spadku (por. art. 688 k.p.c.) rozstrzygających spory przewidziane w art. 618 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż kwota określona w art. 519 1 § 4 pkt 4 k.p.c. (obecnie 150 000 zł, por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2011 r., II CZ 13/01, OSNC 2001, nr 12, poz. 181, z 26 września 2002 r., III CK 227/02, nie publ., z dnia 14 grudnia 2007 r., III CZ 56/07, nie publ., z dnia 29 października 2009 r., III CZ 44/09, nie publ., z dnia 20 listopada 2009 r., II CSK 385/09, nie publ., z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CZ 112/09, nie publ., z dnia 26 sierpnia 2010 r., II CSK 229/10, nie publ., z dnia 7 grudnia 2012 r., III CSK 288/12, nie publ., z dnia 23 października 2013 r., III CZ 38/14, nie publ., z dnia 28 stycznia 2016 r., III CZ 62/15, nie publ.). Dotyczy to także wypadku, w którym chodzi o postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające spór co do nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie przez współwłaściciela lub współspadkobiercę, gdyż spór taki należy do kategorii sporów o własność w rozumieniu art. 618 § 1 k.p.c. Reguła ta obejmuje także sytuację, w której - z mocy art. 618 § 2 k.p.c. - nastąpiło przekazanie sądowi rozpoznającemu sprawę o zniesienie współwłasności lub sprawę o dział spadku wcześniej wszczętej odrębnej sprawy o stwierdzenie nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie. Jest to konsekwencją faktu, że spory o własność, które są rozstrzygane na podstawie art. 618 § 1 k.p.c., albo które zostały przekazane zgodnie z art. 618 § 2 k.p.c., tracą swoją samodzielność i stają się częścią sprawy o zniesienie współwłasności lub o dział spadku, co rozciąga się także na kwestię dopuszczalności skargi kasacyjnej. Rozwiązanie powyższe nie narusza prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji). Konstytucyjne prawo do sądu nie zawiera w sobie gwarancji dostępu do skargi kasacyjnej, a równość wobec prawa nie jest naruszona, skoro sytuacja, w której spory o własność są załatwiane w odrębnych postępowaniach, jest odmienna od tej, w której zostają one skomasowane w postępowaniu o zniesienie współwłasności lub o dział spadku w celu zapewnienia kompleksowego orzeczenia o wzajemnych prawach i obowiązkach współwłaścicieli lub współspadkobierców (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2011 r., II CZ 13/01, OSNC 2001, nr 12, poz. 181). Zażalenie na postanowienie z dnia 25 lutego 2016 r. podlegało więc oddaleniu (art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI