I CSK 2940/22
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia przesłanek formalnych i braku istotnego zagadnienia prawnego.
Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie podziału majątku wspólnego. Skarżący powołał się na istotne zagadnienie prawne oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że sformułowane przez skarżącego wątpliwości nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, a argumenty dotyczące oczywistej zasadności skargi są nieprzekonujące, w szczególności wskazując na błędne przypisanie rozstrzygnięcia do sądu drugiej instancji, podczas gdy dotyczyło ono sądu pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej uczestnika postępowania A. D. od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 23 września 2021 r. (sygn. akt II Ca 104/20) w sprawie z wniosku Z. D. z udziałem A. D. o podział majątku wspólnego. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2022 r., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na art. 398^9^ § 1 k.p.c., który stanowi, że Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie błędów w każdej indywidualnej sprawie, a jedynie realizacja publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Skarżący oparł wniosek na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności, jednak Sąd Najwyższy uznał, że sformułowane pytania prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ były już przedmiotem wyjaśnień Sądu Najwyższego i miały charakter osadzony w okolicznościach konkretnej sprawy. Argumenty dotyczące oczywistej zasadności skargi również okazały się nieprzekonujące, gdyż skarżący błędnie przypisał sądowi drugiej instancji rozstrzygnięcie dotyczące przyznania nieruchomości bez spłaty, które zapadło w sądzie pierwszej instancji, a którego skarżący nie zaskarżył apelacją w tym zakresie. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania musi być jasno sformułowany i uzasadniony, a Sąd Najwyższy nie ma obowiązku poszukiwania argumentów w innych częściach skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 398^9^ § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd drugiej instancji nie jest bezwzględnie związany zakresem zmiany wyroku wskazanym w apelacji, ale jego działania muszą mieścić się w granicach zaskarżenia i żądania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sformułowane przez skarżącego pytania dotyczące granic rozpoznania apelacji i możliwości zmiany orzeczenia przez sąd drugiej instancji nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ były już przedmiotem wyjaśnień w orzecznictwie Sądu Najwyższego i miały charakter osadzony w okolicznościach konkretnej sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 43
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
k.c. art. 212 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego na tle art. 391 § 1, art. 378 § 1, art. 368 § 1 pkt 5, art. 321 oraz art. 384 k.p.c. Oczywista zasadność skargi z powodu rażącego naruszenia art. 43, art. 46 k.r.o. w zw. z art. 1035 w zw. z art. 212 § 1 i 2 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie i przyznanie nieruchomości bez obowiązku spłaty.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sformułowane przez skarżącego wątpliwości nie odpowiadają założeniom przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego dla rozumienia przesłanki istotnego zagadnienia prawnego. Problem dotyczący granic zaskarżenia i zakresu żądanej zmiany lub uchylenia kwestionowanego apelacją orzeczenia był przedmiotem wyjaśnień Sądu Najwyższego. Nie zachodzi potrzeba kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym zakresie. Sformułowane przez skarżącego kwestie nie mają charakteru abstrakcyjnego i uniwersalnego, lecz są osadzone w okolicznościach konkretnej sprawy. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistej zasadności wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje, że doszło w niniejszej sprawie do rażącego naruszenia prawa, które skutkowałoby oczywistym uzasadnieniem skargi. Skarżący podnosząc, w ramach uzasadnienia przesłanki 398^9^ § 1 pkt 4 k.p.c., błędne przyznanie na rzecz wnioskodawczyni jednego ze składników majątku wspólnego bez obowiązku spłaty na rzecz skarżącego kwoty odpowiadającej połowie jego wartości, pominął, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zostało zawarte w postanowieniu Sądu pierwszej instancji, a nie w orzeczeniu wydanym przez Sąd Okręgowy, w stosunku do którego została wywiedziona skarga kasacyjna. Niezależnie od tego, skarżący nie uwzględnił, że skarga kasacyjna winna być tak zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w jej podstawach lub ich uzasadnieniu elementów kreatywnych skargi. Skarżący winien był podać argumenty wykazujące, iż rzeczywiście skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona i w czym – w jego ocenie – wyraża się ta „oczywistość”, a czego nie uczynił, poprzestając na stwierdzeniu, że zaskarżone orzeczenie narusza powołane przepisy prawa materialnego z uwagi rozstrzygnięcie, które – jak wskazano wyżej – zostało zawarte w postanowieniu Sądu pierwszej instancji. Rolą Sądu Najwyższego nie jest domyślanie się lub poszukiwanie okolicznością, które uzasadniałaby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Skład orzekający
Krzysztof Wesołowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia przesłanek formalnych i braku istotnego zagadnienia prawnego. Interpretacja granic rozpoznania apelacji i wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i procedury przyjmowania skargi kasacyjnej. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii podziału majątku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy i praktyczne wskazówki dotyczące redagowania wniosku.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe błędy, których należy unikać.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt I CSK 2940/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski w sprawie z wniosku Z. D. z udziałem A. D. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym 29 grudnia 2022 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z 23 września 2021 r., sygn. akt II Ca 104/20, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestnika postępowania A. D. od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z 22 października 2021 r., Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art . 398 9 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne na tle art. 391 § 1, art. 378 § 1, art. 368 § 1 pkt 5, art. 321 oraz art. 384 k.p.c. w postaci konieczności odpowiedzi na pytania: 1) czy Sąd drugiej instancji może dokonać zmiany orzeczenia również w przypadku braku precyzyjnych wniosków o zmianę wyroku w sytuacji, w której zakreślono granice rozpoznania apelacji skarżąc wyrok Sądu pierwszej instancji w całości oraz wniesiono m.in. o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania; 2) czy Sąd drugiej instancji jest bezwzględnie związany zakresem zmiany wyroku wskazanym w apelacji i nie może orzec odmiennie, aniżeli zakres tej zmiany wyroku, w sytuacji gdy zaskarżono wyrok Sądu pierwszej instancji oraz zawnioskowano m.in. o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania; 3) czy art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. wyraża jedynie wymóg formalny apelacji i każde jego wyartykułowanie mniej lub bardziej trafne powoduje konieczność rozpoznania apelacji i zmiany wyroku stosownie do zakresu zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego. Sformułowane przez skarżącego wątpliwości na tle wskazanych przepisów nie odpowiadają założeniom przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego dla rozumienia przesłanki istotnego zagadnienia prawnego. Problem dotyczący granic zaskarżenia i zakresu żądanej zmiany lub uchylenia kwestionowanego apelacją orzeczenia był przedmiotem wyjaśnień Sądu Najwyższego (zob. uchwały Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2007 r., III CZP 20/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 61; z 17 listopada 2009 r., III CZP 83/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 69; postanowienia Sądu Najwyższego z 30 sierpnia 2006 r., II CZ 53/06; z 4 października 2006 r., II CZ 65/06). Nie zachodzi potrzeba kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym zakresie. Sformułowane przez skarżącego kwestie nie mają charakteru abstrakcyjnego i uniwersalnego, lecz są osadzone w okolicznościach konkretnej sprawy i są pytaniem w tej właśnie sprawie. Skarżący, powołując się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, polemizuje z rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji, które w jego ocenie z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wadliwe. Nie ma zatem argumentów wskazujących na konieczność wypracowania reguł dotychczas nieomówionych w orzecznictwie i doktrynie. Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistej zasadności wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka , bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienia Sądu Najwyższego z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Zdaniem skarżącego zachodzi oczywista zasadność skargi, ponieważ zaskarżony wyrok w sposób rażący narusza art. 43, art. 46 k.r.o. w zw. z art. 1035 w zw. z art. 212 § 1 i 2 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyznanie na rzecz wnioskodawczyni nieruchomości przy ul. […] w D. bez obowiązku spłaty na rzecz skarżącego w części ½ wartości tej nieruchomości, tj. kwoty 111 700 zł, podczas gdy przyznanie nieruchomości na rzecz jednego współwłaściciela rodzi obowiązek orzeczenia o spłatach na rzecz drugiego z nich. Ponadto podniósł, że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo „w granicach zaskarżenia”. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje, że doszło w niniejszej sprawie do rażącego naruszenia prawa, które skutkowałoby oczywistym uzasadnieniem skargi. Zauważyć należy, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu Sądu drugiej instancji. Skarżący podnosząc, w ramach uzasadnienia przesłanki 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., błędne przyznanie na rzecz wnioskodawczyni jednego ze składników majątku wspólnego bez obowiązku spłaty na rzecz skarżącego kwoty odpowiadającej połowie jego wartości, pominął, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zostało zawarte w postanowieniu Sądu pierwszej instancji, a nie w orzeczeniu wydanym przez Sąd Okręgowy, w stosunku do którego została wywiedziona skarga kasacyjna. Składając apelację od orzeczenia Sądu pierwszej instancji skarżący nie żądał jego zmiany w tym zakresie. Niezależnie od tego, skarżący nie uwzględnił, że skarga kasacyjna winna być tak zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w jej podstawach lub ich uzasadnieniu elementów kreatywnych skargi. Skarżący winien był podać argumenty wykazujące, iż rzeczywiście skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona i w czym – w jego ocenie – wyraża się ta „oczywistość”, a czego nie uczynił, poprzestając na stwierdzeniu, że zaskarżone orzeczenie narusza powołane przepisy prawa materialnego z uwagi rozstrzygnięcie, które – jak wskazano wyżej – zostało zawarte w postanowieniu Sądu pierwszej instancji. Należy przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń (postanowienie Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14). Rolą Sądu Najwyższego nie jest domyślanie się lub poszukiwanie okolicznością, które uzasadniałaby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 i z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04). Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania; oba te elementy muszą być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lipca 2014 r., I UK 65/14; zob. także m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 14 maja 2015 r., III PK 6/15; z 13 lutego 2014 r. I PK 262/13; z 27 maja 2010, II UK 274/09; z 13 grudnia 2007 r., I PK 207/07; z 12 lipca 2007 r., III CSK 160/07). Wobec powyższego, na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [as]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę