IV CSK 132/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 listopada 2013 r. (sygn. akt IV CSK 132/13) uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła żądania Wspólnoty Mieszkaniowej sprzedaży lokalu pozwanej w drodze licytacji, uzasadnionego nadmiernie uciążliwym korzystaniem z niego, które czyniło korzystanie z innych lokali uciążliwym. Sądy niższych instancji uwzględniły to żądanie, opierając się na art. 16 ust. 1 ustawy o własności lokali oraz na przyznaniu faktów przez pozwaną podczas przesłuchania informacyjnego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 316 k.p.c. poprzez nierozpatrzenie istotnych zmian stanu faktycznego w mieszkaniu pozwanej, które nastąpiły w toku postępowania apelacyjnego, w tym częściowe oczyszczenie lokalu. Ponadto, sąd nie odniósł się do odwołania przez pełnomocnika pozwanej ewentualnego przyznania faktów, które podlega swobodnej ocenie dowodów. Sąd Najwyższy podkreślił, że żądanie sprzedaży lokalu w drodze licytacji jest środkiem ostatecznym i wymaga wykazania ciężaru gatunkowego przewinienia oraz oceny zasadności żądania w świetle art. 5 k.c., a także aktualności tych przesłanek w dniu wyrokowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 16 ust. 1 ustawy o własności lokali, stosowanie art. 5 k.c. w sprawach wspólnot mieszkaniowych, obowiązek sądu drugiej instancji do zbadania aktualnego stanu faktycznego (art. 316 k.p.c.), ocena przyznania faktów w postępowaniu cywilnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji nadmiernie uciążliwego korzystania z lokalu i stanowi wytyczne dla sądów niższych instancji w zakresie procedury i oceny dowodów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 316 § 1 k.p.c. poprzez nierozpatrzenie istotnych zmian stanu faktycznego, które nastąpiły w toku postępowania apelacyjnego, a które mogły wpłynąć na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny naruszył art. 316 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie stanowiska pełnomocnika skarżącej, że nastąpiły istotne zmiany stanu rzeczy w rozumieniu tego przepisu, w szczególności częściowe oczyszczenie mieszkania skarżącej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny miał obowiązek poczynić ustalenia odnośnie aktualnego stanu mieszkania skarżącej, gdyż okoliczność ta mogła wpłynąć na treść orzeczenia, a pominięcie tej kwestii stanowiło naruszenie art. 316 § 1 k.p.c.
Czy przyznanie faktów przez stronę w toku przesłuchania informacyjnego jest ostateczne i nie podlega odwołaniu lub swobodnej ocenie dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie faktów jest czynnością procesową, która jest odwołalna i podlega regułom swobodnej oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przyznanie faktów jest czynnością procesową, która może być odwołalna i podlega ocenie sądu, a nie stanowi dowodu samej w sobie, który nie wymaga dalszego udowodnienia.
Czy zachowanie pozwanej polegające na gromadzeniu odpadów i wydzielaniu odoru w lokalu mieszkalnym stanowi podstawę do żądania sprzedaży lokalu w drodze licytacji na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o własności lokali?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie zachowanie może stanowić podstawę, jednakże sąd musi ocenić ciężar gatunkowy przewinienia, jego konsekwencje oraz zasadność żądania w indywidualnych okolicznościach sprawy, uwzględniając także art. 5 k.c. i aktualność stanu rzeczy w dniu wyrokowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że art. 16 ust. 1 u.w.l. jest środkiem ostatecznym, wymagającym wykazania ciężaru gatunkowego przewinienia i jego konsekwencji, a także oceny zasadności żądania w świetle art. 5 k.c. oraz aktualności stanu faktycznego w dniu wyrokowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości […] w E. | inne | powód |
| M. T. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
u.w.l. art. 16 § 1
Ustawa o własności lokali
Pozwala wspólnocie mieszkaniowej żądać, w trybie procesu, sprzedaży lokalu w drodze licytacji, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji z nieruchomości z powodu takiego korzystania z własnego lokalu, które czyni korzystanie z innych lokali nadmiernie uciążliwym.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasadność żądania pozwu w świetle art. 5 k.c. musi być aktualna w dniu wyrokowania przez sąd.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd ma możliwość zastosowania instytucji nadużycia prawa podmiotowego przez wspólnotę mieszkaniową, nawet jeśli została spełniona przesłanka nadmiernie uciążliwego korzystania z innych lokali.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu ciąży na wspólnocie zgodnie z art. 6 k.c. w zakresie wykazania ciężaru gatunkowego przewinienia i jego konsekwencji.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane nie wymagają udowodnienia, z tym jednak, że przyznanie nie może budzić wątpliwości.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3983
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 316 § 1 k.p.c. poprzez nierozpatrzenie istotnych zmian stanu faktycznego w mieszkaniu pozwanej, które nastąpiły w toku postępowania apelacyjnego. • Nierozpatrzenie przez Sąd Apelacyjny odwołania ewentualnego przyznania faktów przez pełnomocnika skarżącej, które podlega regułom swobodnej oceny dowodów. • Konieczność oceny aktualności stanu faktycznego i zasadności żądania w świetle art. 5 k.c. w dniu wyrokowania.
Godne uwagi sformułowania
uprawnienie przewidziane w art. 16 ust. 1 u.w.l. jest przykładem najdalej idącej ingerencji wspólnoty mieszkaniowej w prawo własności lokalu • konieczność wykazania przez zarząd wspólnoty lub zarządcę ciężaru gatunkowego przewinienia i jego konsekwencji • zasadność domagania się licytacyjnej sprzedaży lokalu w indywidualnych okolicznościach sytuacji faktycznej pozwanego (art. 5 k.c.) • Nawet jeśli została spełniona przesłanka nadmiernie uciążliwego korzystania z innych lokali, sąd ma możliwość zastosowania instytucji nadużycia prawa podmiotowego przez wspólnotę mieszkaniową. • Zasadniczo ograniczył się do uzasadnienia słuszności decyzji podjętych przez Sąd Okręgowy.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 16 ust. 1 ustawy o własności lokali, stosowanie art. 5 k.c. w sprawach wspólnot mieszkaniowych, obowiązek sądu drugiej instancji do zbadania aktualnego stanu faktycznego (art. 316 k.p.c.), ocena przyznania faktów w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadmiernie uciążliwego korzystania z lokalu i stanowi wytyczne dla sądów niższych instancji w zakresie procedury i oceny dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak daleko może sięgnąć ingerencja wspólnoty w prawo własności, ale jednocześnie podkreśla znaczenie praw strony pozwanej i obowiązki sądu w zakresie badania stanu faktycznego. Jest to ciekawy przykład balansu między interesem zbiorowym a indywidualnym.
“Czy można stracić mieszkanie przez zapach? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice ingerencji wspólnoty.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.