IV CSK 111/09Bank zasądza ponad 236 tys zł na podstawie porreczenia wekslowego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał dwie skargi kasacyjne wniesione przez pozwane D.P. i E.J. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający od pozwanych solidarnie na rzecz Banku S.A. kwotę 236.316,59 zł wraz z odsetkami. Roszczenie wynikało z poręczenia wekslowego udzielonego do umowy kredytu mieszkaniowego. Pozwane zarzucały m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionowały skuteczne wypowiedzenie umowy kredytowej przez bank, prawidłowość uzupełnienia weksli in blanco zgodnie z deklaracją wekslową i umową kredytową, a także dopuszczalność naliczania odsetek od zaległych odsetek (anatocyzm). Sąd Najwyższy uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za niezasadne, wskazując m.in. na brak możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej oraz prawidłowość uzasadnienia Sądu Apelacyjnego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd Najwyższy stwierdził, że umowa kredytowa została skutecznie wypowiedziana z powodu wykorzystania kredytu niezgodnie z jego celem, a weksle zostały wypełnione zgodnie z porozumieniem. Podkreślono, że termin do ustanowienia hipoteki nie oznaczał wygaśnięcia zabezpieczenia wekslowego. Sąd Najwyższy potwierdził również dopuszczalność naliczania odsetek od zaległych odsetek w przypadku długoterminowych kredytów bankowych, powołując się na art. 482 § 2 k.c. oraz utrwaloną judykaturę i piśmiennictwo. W konsekwencji obie skargi kasacyjne zostały oddalone. Sąd Najwyższy, ze względu na sytuację materialną pozwanej D.P., odstąpił od obciążenia jej kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 482 § 2 k.c. w kontekście długoterminowych kredytów bankowych, zasady wypełniania weksli in blanco, skutków niewykorzystania kredytu zgodnie z celem oraz rozkładu ciężaru dowodu w sporach wekslowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym treści umowy kredytowej i porozumienia wekslowego. Stosowanie art. 482 § 2 k.c. do innych rodzajów kredytów lub pożyczek może wymagać odrębnej analizy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wypełnienie weksla in blanco przez bank na kwotę obejmującą odsetki od zaległych odsetek (anatocyzm) jest dopuszczalne w przypadku długoterminowych kredytów bankowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest dopuszczalne, gdyż art. 482 § 2 k.c. stanowi wyjątek od zakazu anatocyzmu, który ma zastosowanie również do długoterminowych umów kredytowych zawieranych przez instytucje kredytowe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwaloną judykaturę i piśmiennictwo, wskazując, że art. 482 § 2 k.c. dopuszcza żądanie odsetek od zaległych odsetek w przypadku pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe, a przepis ten należy rozszerzająco interpretować na długoterminowe umowy kredytowe, biorąc pod uwagę zmiany ustrojowe i rozwój rynku kredytowego.
Czy bank skutecznie wypowiedział umowę kredytu mieszkaniowego, jeśli kredytobiorca wykorzystał środki niezgodnie z celem umowy (nie ustanowił hipoteki i sprzedał lokal)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa została skutecznie wypowiedziana.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykorzystanie środków z kredytu mieszkaniowego na inne cele niż zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych (np. sprzedaż lokalu i przeznaczenie środków na inne potrzeby) stanowiło podstawę do wypowiedzenia umowy, nawet jeśli kredytobiorca nie ustanowił hipoteki.
Czy poręczyciele wekslowi są związani zobowiązaniem wekslowym, jeśli kredytobiorca nie ustanowił zabezpieczenia hipotecznego w terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zobowiązanie poręczycieli nie wygasło.
Uzasadnienie
Nie wykonanie przez kredytobiorcę obowiązku ustanowienia hipoteki nie spowodowało wygaśnięcia zobowiązania poręczycieli wekslowych. Termin do ustanowienia hipoteki był zakreślony dla kredytobiorcy, a jego niedotrzymanie nie skutkowało upadkiem zabezpieczenia wekslowego.
Czy pozwani ponoszą ciężar udowodnienia, że weksle zostały wypełnione na sumę niezgodną z porozumieniem wekslowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwani ponoszą ciężar udowodnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro pozwani zarzucili wypełnienie weksli niezgodnie z porozumieniem, to na nich spoczywał ciężar udowodnienia tej okoliczności. Powód przedstawił szczegółowe wyliczenie, którego pozwani skutecznie nie podważyli.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| K.B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| D.P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E.J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| U. | inne | interwenient uboczny po stronie powodowej |
| A.M. | osoba_fizyczna | kredytobiorca |
Przepisy (25)
Główne
pr. weksl. art. 10
Prawo wekslowe
pr. weksl. art. 32
Prawo wekslowe
k.c. art. 482 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 482 § 2
Kodeks cywilny
Dopuszcza żądanie odsetek od zaległych odsetek w przypadku długoterminowych pożyczek udzielanych przez instytucje kredytowe, co Sąd Najwyższy rozszerzył na długoterminowe umowy kredytowe.
Pomocnicze
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 93 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 89
Kodeks cywilny
p.b. art. 69
Prawo bankowe
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3983 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3983 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3983 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne wypowiedzenie umowy kredytowej przez bank z powodu wykorzystania kredytu niezgodnie z celem. • Wypełnienie weksli in blanco zgodnie z porozumieniem wekslowym i umową kredytową. • Dopuszczalność naliczania odsetek od zaległych odsetek (anatocyzm) w przypadku długoterminowych kredytów bankowych na podstawie art. 482 § 2 k.c. • Ciężar udowodnienia wadliwości wypełnienia weksli spoczywa na pozwanych.
Odrzucone argumenty
Nieskuteczne wypowiedzenie umowy kredytowej przez bank. • Wypełnienie weksli niezgodnie z porozumieniem wekslowym, w tym po terminie. • Wygaśnięcie zabezpieczenia wekslowego z powodu nieustanowienia hipoteki. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 316 § 1 w zw. z art. 227 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., art. 232 w zw. z art. 6 k.c.). • Naruszenie prawa materialnego (art. 10 i 32 pr. weksl., art. 118 k.c., art. 482 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 58 § 1 i 3 k.c., art. 93 § 1 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
nie można podzielić stanowiska pozwanej D.P., że Sąd Apelacyjny z naruszeniem art. 65 § 2 k.c. uznał, iż stosownie do zawartego porozumienia – wyrażonego w deklaracji wekslowej w związku z treścią umowy kredytowej – powód utracił prawo wypełnienia weksli po dniu 31 grudnia 1999 r. • nie można także podzielić stanowiska pozwanej E.J., że powód niezgodnie z porozumieniem uzupełnił weksle, gdyż nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy kredytowej przez powoda. • Zakaz anatocyzmu (art. 482 § 1 k.c.) doznaje bowiem wyjątków i jednym z tych wyjątków jest przewidziana w art. 482 § 2 k.c. dopuszczalność żądania odsetek od zaległych odsetek jeżeli chodzi o „pożyczki długoterminowe udzielane przez instytucje kredytowe”.
Skład orzekający
Gerard Bieniek
przewodniczący
Antoni Górski
członek
Marek Sychowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 482 § 2 k.c. w kontekście długoterminowych kredytów bankowych, zasady wypełniania weksli in blanco, skutków niewykorzystania kredytu zgodnie z celem oraz rozkładu ciężaru dowodu w sporach wekslowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym treści umowy kredytowej i porozumienia wekslowego. Stosowanie art. 482 § 2 k.c. do innych rodzajów kredytów lub pożyczek może wymagać odrębnej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych zagadnień z prawa wekslowego i bankowego, w tym dopuszczalności anatocyzmu w kredytach bankowych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje również, jak sądy interpretują porozumienia wekslowe w kontekście umów kredytowych.
“Czy bank może naliczać odsetki od odsetek? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady anatocyzmu w kredytach bankowych.”
Dane finansowe
WPS: 236 316,59 PLN
zapłata z poręczenia wekslowego: 236 316,59 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.