IV CSK 110/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 lipca 2018 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę zachowku na rzecz małoletniego powoda. Pozwana zaskarżyła wyrok w części dotyczącej zachowku i oddalenia apelacji. W skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 216 w zw. z 1082 i 5 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 378 § 1 i 320 k.p.c.). Wartość przedmiotu zaskarżenia określono na 76 093 zł. Sąd Najwyższy wskazał, że pozwana w apelacji pierwotnie kwestionowała jedynie kwestię odsetek i rozłożenia zasądzonej kwoty na raty. Dopiero w późniejszym piśmie próbowała rozszerzyć zakres apelacji, podnosząc zarzut naruszenia art. 216 k.c. dotyczący miarkowania wysokości zachowku. Sąd Najwyższy uznał to rozszerzenie za niedopuszczalne, ponieważ nastąpiło po upływie terminu do wniesienia apelacji. Skoro skarga kasacyjna dotyczyła zagadnień, które nie były przedmiotem rozpoznania przez sąd drugiej instancji z uwagi na niedopuszczalne rozszerzenie zakresu zaskarżenia, Sąd Najwyższy orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 398^6 § 3 k.p.c. Zasądzono również koszty postępowania kasacyjnego od pozwanej na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad dotyczących granic apelacji, terminów procesowych oraz dopuszczalności skargi kasacyjnej w kontekście rozszerzenia zakresu zaskarżenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której doszło do próby rozszerzenia zakresu apelacji po terminie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest rozszerzenie zakresu apelacji poprzez podniesienie nowego zarzutu naruszenia prawa materialnego po upływie terminu do jej wniesienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalne jest rozszerzanie przez podniesienie nowych zarzutów naruszenia prawa materialnego przedmiotowego zakresu zaskarżenia po upływie terminu do złożenia apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że granice apelacji wyznacza jej zakres zaskarżenia i wnioski strony. Zmiana tych granic po upływie terminu jest bezskuteczna. Nowe zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być podnoszone jedynie w ramach skutecznie wniesionej apelacji, a nie jako sposób na rozszerzenie jej zakresu.
Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących kwestii, które nie były przedmiotem rozpoznania przez sąd drugiej instancji z powodu niedopuszczalnego rozszerzenia zakresu zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od orzeczeń nieistniejących, a zatem wobec braku substratu zaskarżenia w zakresie rozszerzonym, skarga jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Skoro sąd apelacyjny prawidłowo nie rozpoznał kwestii miarkowania zachowku z uwagi na niedopuszczalne rozszerzenie zakresu apelacji, to skarga kasacyjna dotycząca tej kwestii nie ma podstawy prawnej, gdyż dotyczy orzeczenia nieistniejącego w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. C. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (17)
Główne
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, a w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że granice apelacji wyznacza jej skuteczność i terminowość.
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
§ 3: Odrzucenie skargi kasacyjnej niedopuszczalnej.
Pomocnicze
k.c. art. 216
Kodeks cywilny
Dotyczy miarkowania wysokości należnego zachowku. Sąd Najwyższy wskazał, że zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł być podniesiony po terminie.
k.c. art. 1082
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 368 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania formalne apelacji.
k.p.c. art. 368 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania formalne apelacji.
k.p.c. art. 369 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia apelacji.
k.p.c. art. 369 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia apelacji.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot kosztów w postępowaniu.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność rozszerzenia zakresu apelacji po upływie terminu. • Brak substratu zaskarżenia w skardze kasacyjnej z powodu niedopuszczalnego rozszerzenia zakresu apelacji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 216 k.c. przez zaniechanie miarkowania wysokości zachowku. • Naruszenie przepisów postępowania przez sąd drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Granice apelacji wyznacza przede wszystkim zakres zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji powiązany z granicami wniosków. • Zmiana granic apelacji, dokonana po upływie terminu [...] jest bezskuteczna i nie wiąże sądu drugiej instancji. • Skarga kasacyjna nie przysługuje od orzeczeń nieistniejących (sententia non existens).
Skład orzekający
Maria Szulc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad dotyczących granic apelacji, terminów procesowych oraz dopuszczalności skargi kasacyjnej w kontekście rozszerzenia zakresu zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której doszło do próby rozszerzenia zakresu apelacji po terminie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN dotyczące precyzyjnych zasad procesowych, w szczególności granic apelacji i skargi kasacyjnej, jest bardzo cenne dla praktyków prawa, choć może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.
“Sąd Najwyższy: Rozszerzenie apelacji po terminie? Skarga kasacyjna odrzucona!”
Dane finansowe
WPS: 76 093 PLN
zachowek: 89 801 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.