IV CSK 109/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "R." Sp. z o.o. o zapłatę za dodatkowe roboty budowlane, które miały wynikać z wadliwego projektu dostarczonego przez pozwanego Powiat W. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, opierając się na ryczałtowym charakterze umowy i art. 632 § 1 k.c., zgodnie z którym ryzyko wzrostu kosztów obciąża wykonawcę. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że umowa była zawarta w trybie zamówień publicznych, co nakłada dodatkowe ograniczenia (art. 76 ustawy o zamówieniach publicznych). Sąd Najwyższy wskazał na możliwość zastosowania art. 632 § 2 k.c. (per analogiam do umów o roboty budowlane), który pozwala na żądanie podwyższenia ryczałtu, gdy wykonanie dzieła grozi wykonawcy rażącą stratą, nawet po jego wykonaniu. Zwrócono uwagę, że wykonawca nie ma obowiązku szczegółowego sprawdzania projektu pod kątem wad, a późniejsze wykrycie wad projektu może mieć znaczenie dla oceny roszczenia. Ponadto, w przypadku wykonania robót dodatkowych stanowiących korzyść majątkową dla zamawiającego, dopuszczalne jest dochodzenie zapłaty na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia ryczałtowego w umowach o roboty budowlane, zwłaszcza w kontekście wadliwego projektu, zamówień publicznych oraz możliwości dochodzenia roszczeń na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Stosowanie per analogiam art. 632 § 2 k.c. do umów o roboty budowlane. Konieczność udowodnienia rażącej straty i wadliwości projektu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku umowy o roboty budowlane zawartej w trybie zamówień publicznych, wykonawca może żądać podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego z powodu wadliwości projektu dostarczonego przez zamawiającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonawca może żądać podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego, jeśli wykonanie robót grozi rażącą stratą, nawet jeśli roboty zostały wykonane, a wady projektu miały wpływ na zakres prac.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 632 § 2 k.c. (stosowany per analogiam do umów o roboty budowlane) dopuszcza podwyższenie ryczałtu w przypadku groźby rażącej straty. Wadliwość projektu dostarczonego przez zamawiającego może stanowić podstawę do żądania zapłaty za roboty dodatkowe, które nie były uwzględnione w pierwotnym ryczałcie, a także na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Czy wykonawca robót budowlanych ma obowiązek szczegółowego sprawdzania dostarczonego przez zamawiającego projektu pod kątem wad przed ustaleniem wynagrodzenia ryczałtowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca nie ma obowiązku dokonywania w każdym przypadku szczegółowego sprawdzenia dostarczonego projektu w celu wykrycia jego ewentualnych wad.
Uzasadnienie
Wykonawca musi umieć odczytać projekt i realizować inwestycję zgodnie z nim oraz zasadami sztuki budowlanej, ale nie musi dysponować specjalistyczną wiedzą projektową. Projekt wykonany przez profesjonalistę powinien być zgodny z zasadami wiedzy technicznej.
Czy wykonanie robót dodatkowych, które nie weszły w zakres pierwotnie ustalonego wynagrodzenia ryczałtowego, może być podstawą do żądania zapłaty na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie dokonano stosownej zmiany umowy lub innego porozumienia, żądanie zapłaty za wykonane roboty dodatkowe stanowiące korzyść majątkową dla zamawiającego jest dopuszczalne na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym wykonanie robót dodatkowych, które przyniosły korzyść majątkową zamawiającemu, może być podstawą do żądania zapłaty na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, jeśli nie uregulowano tego w umowie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "R." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | powód |
| Powiat W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 632 § § 2
Kodeks cywilny
Dopuszcza żądanie podwyższenia ryczałtu, gdy wykonanie dzieła grozi wykonawcy rażącą stratą.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.
u.z.p. art. 76
Ustawa o zamówieniach publicznych
Dopuszcza zmianę umowy w zamówieniach publicznych na niekorzyść zamawiającego w określonych okolicznościach.
Pomocnicze
k.c. art. 632 § § 1
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie ryczałtowe obciąża zamawiającego ryzykiem wzrostu kosztów.
k.c. art. 357 § 1
Kodeks cywilny
Przepis ogólny o nadzwyczajnej zmianie stosunków, wyłączony przez art. 632 § 2 k.c. w sprawach o podwyższenie ryczałtu.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ogólna zasada ciężaru dowodu.
k.c. art. 628 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa wyceny robót budowlanych.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Interpretacja umowy.
Pzp art. 140 § 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy zmian umów w zamówieniach publicznych.
Pzp art. 139 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy zmian umów w zamówieniach publicznych.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość projektu dostarczonego przez pozwanego uzasadnia żądanie zapłaty za roboty dodatkowe. • Ryczałt nie wyklucza żądania wynagrodzenia za pominięte roboty budowlane, które weszły w zakres obiektu. • Wykonawca nie ma obowiązku szczegółowego sprawdzania projektu pod kątem wad. • Wykonanie robót dodatkowych stanowiących korzyść majątkową dla zamawiającego może być podstawą do żądania zapłaty na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Odrzucone argumenty
Umowa o roboty budowlane miała charakter ryczałtowy, a ryzyko wzrostu kosztów obciąża powódkę (argument sądów niższych instancji).
Godne uwagi sformułowania
ryzyko powstania straty związanej z nieprzewidzianym wzrostem rozmiaru robót obciąża zamawiającego, czyli powódkę (art. 632 § 1 k.c.) • bez względu na rozmiar świadczonych prac i wartość poniesionych kosztów • nie jest wykluczone żądanie przez przyjmującego zamówienie zapłaty równowartości wykonanych robót dodatkowych na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia ryczałtowego w umowach o roboty budowlane, zwłaszcza w kontekście wadliwego projektu, zamówień publicznych oraz możliwości dochodzenia roszczeń na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu."
Ograniczenia: Stosowanie per analogiam art. 632 § 2 k.c. do umów o roboty budowlane. Konieczność udowodnienia rażącej straty i wadliwości projektu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy częstego problemu w budownictwie – rozbieżności między projektem a wykonaniem i wpływu na wynagrodzenie ryczałtowe. Wyjaśnia, kiedy wykonawca może domagać się więcej, niż pierwotnie ustalono.
“Wadliwy projekt budowlany a ryczałt – kiedy wykonawca może żądać więcej pieniędzy?”
Dane finansowe
WPS: 130 000 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.