III CSK 83/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zasada zakazu reformationis in peius nie ma zastosowania w sprawach o ustanowienie służebności, gdy sąd drugiej instancji może wydać orzeczenie reformatoryjne.
Wnioskodawca zaskarżył postanowienie sądu okręgowego, które zmieniło postanowienie sądu rejonowego i oddaliło wniosek o ustanowienie służebności. Skarga kasacyjna opierała się na zarzucie naruszenia zasady zakazu reformationis in peius, wskazując, że sąd drugiej instancji nie mógł zmienić orzeczenia na niekorzyść strony wnoszącej apelację, mimo że strona przeciwna kwestionowała jedynie zakres roszczenia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności, który został ostatecznie oddalony przez Sąd Okręgowy w Krakowie, zmieniając wcześniejsze postanowienie Sądu Rejonowego. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, a mianowicie czy sąd drugiej instancji może zmienić orzeczenie na niekorzyść strony wnoszącej apelację, gdy strona przeciwna wniosła apelację, ale uznała roszczenie co do zasady, kwestionując jedynie jego zakres. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, stwierdził, że zasada zakazu reformationis in peius (art. 384 k.p.c.) podlega w postępowaniu nieprocesowym istotnym ograniczeniom i modyfikacjom. W szczególności w sprawach o ustanowienie drogi koniecznej, sąd drugiej instancji, zważywszy na możliwość oddalenia wniosku oraz dużą swobodę jurysdykcyjną wynikającą z art. 145 k.c. i art. 626 § 1 k.p.c., nie jest co do zasady związany zakazem reformationis in peius, zwłaszcza gdy apelację wniosła strona przeciwna, niezależnie od jej zakresu i zarzutów, a prawidłowe zastosowanie prawa materialnego uzasadnia wydanie orzeczenia reformatoryjnego. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że wskazana w skardze przyczyna kasacyjna nie występuje i odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może zmienić orzeczenie na niekorzyść strony wnoszącej apelację w postępowaniu nieprocesowym, nawet jeśli strona przeciwna uznała roszczenie co do zasady, kwestionując jedynie jego zakres, ponieważ zasada zakazu reformationis in peius podlega istotnym ograniczeniom w tym trybie postępowania.
Uzasadnienie
Zasada zakazu reformationis in peius (art. 384 k.p.c.) podlega w postępowaniu nieprocesowym istotnym ograniczeniom i modyfikacjom, szczególnie w sprawach, gdzie przeważa interes publicznoprawny, sąd nie jest związany żądaniem, lub gdy rozstrzygnięcia są nierozerwalnie związane. W sprawach o ustanowienie drogi koniecznej sąd drugiej instancji nie jest co do zasady związany tym zakazem, gdy apelację wniosła strona przeciwna, a prawo materialne uzasadnia orzeczenie reformatoryjne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wspólnota Mieszkaniowa w K. | inne | wnioskodawca |
| N. w K. | spółka | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada zakazu reformationis in peius podlega w postępowaniu nieprocesowym istotnym ograniczeniom i modyfikacjom.
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Dotyczy ustanowienia drogi koniecznej, co wpływa na swobodę jurysdykcyjną sądu.
k.p.c. art. 626 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wpływa na swobodę jurysdykcyjną sądu w postępowaniu nieprocesowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada zakazu reformationis in peius podlega w postępowaniu nieprocesowym istotnym ograniczeniom i modyfikacjom. W sprawach o ustanowienie drogi koniecznej sąd drugiej instancji nie jest co do zasady związany zakazem reformationis in peius, gdy apelację wniosła strona przeciwna, a prawo materialne uzasadnia orzeczenie reformatoryjne.
Odrzucone argumenty
Sąd drugiej instancji, rozpoznając sprawę, nie może zmienić orzeczenia na niekorzyść strony wnoszącej apelację, gdy strona przeciwna wniosła apelację, ale uznała roszczenie co do zasady, kwestionując wyłącznie jego zakres.
Godne uwagi sformułowania
Zasada zakazu reformationis in peius podlega w postępowaniu nieprocesowym istotnym ograniczeniom i modyfikacjom integralności orzeczenia nie jest co do zasady związany zakazem reformationis in peius
Skład orzekający
Jacek Gudowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację zasady zakazu reformationis in peius w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w sprawach o ustanowienie służebności."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i spraw o ustanowienie służebności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zakresu stosowania zasady zakazu reformationis in peius w postępowaniu nieprocesowym, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i rzeczowego.
“Czy sąd zawsze musi respektować wolę strony apelującej? Sąd Najwyższy wyjaśnia wyjątki od zasady.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 83/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej w K. przy uczestnictwie "N." w K. o ustanowienie służebności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt II Ca 927/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Krakowie zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie z dnia 2 grudnia 2013 r. w ten sposób, że oddalił wniosek w sprawie o ustanowienie służebności. Na postanowienie Sądu drugiej instancji wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, wskazując na występowanie w sprawie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i odpowiedzi na pytanie, czy sąd drugiej instancji, rozpoznając sprawę, może zmienić orzeczenie na niekorzyść strony wnoszącej apelację, gdy strona przeciwna wniosła apelację, jednakże uznaje roszczenie co do zasady, kwestionując wyłącznie jego zakres. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasada zakazu reformationis in peius (art. 384 k.p.c.) podlega w postępowaniu nieprocesowym istotnym ograniczeniom i modyfikacjom, w szczególności w sprawach, w których przeważa interes publicznoprawny, w sprawach, w których sąd nie jest związany żądaniem, oraz w sprawach, w których poszczególne rozstrzygnięcia sądu są nierozerwalnie związane i od siebie zależne, czyli przy tzw. integralności orzeczenia. W związku z tym w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej sąd drugiej instancji, zważywszy na możliwość oddalenia wniosku oraz dużą swobodę jurysdykcyjną wynikającą z art. 145 k.c. i pośrednio z art. 626 § 1 k.p.c., nie jest co do zasady związany zakazem reformationis in peius , zwłaszcza wtedy gdy apelację wniosła „strona przeciwna”, niezależnie od jej zakresu i zarzutów, oraz gdy prawidłowe zastosowanie prawa materialnego uzasadnia wydanie orzeczenia reformatoryjnego. W tej sytuacji wskazana w skardze przyczyna kasacyjna nie występuje, zatem Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398 9 § 2 k.p.c.). l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI