IV CO 99/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie udzielił zabezpieczenia roszczeniu Gminy M. o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, ustanawiając zakaz zbywania i obciążania nieruchomości oraz nakazując wpisanie ostrzeżenia w księgach wieczystych.
Gmina M. wniosła o zabezpieczenie roszczenia o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, twierdząc, że umowa została zawarta z naruszeniem jej prawa pierwokupu na mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że gmina uprawdopodobniła zarówno roszczenie, jak i interes prawny w zabezpieczeniu, zwłaszcza w kontekście zbliżającego się terminu zawarcia umowy przyrzeczonej. W związku z tym, sąd udzielił zabezpieczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości oraz nakazanie wpisania ostrzeżenia w księgach wieczystych.
Gmina M. złożyła wniosek o zabezpieczenie roszczenia wobec B. S. i L. S. o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 16 września 1999 roku. Gmina argumentowała, że umowa ta została zawarta z naruszeniem jej prawa pierwokupu, które przysługiwało jej na mocy art. 109 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ sprzedawca nabył nieruchomości od Skarbu Państwa. Wnioskodawczyni upatrywała interesu prawnego w zabezpieczeniu w zbliżającym się terminie zawarcia umowy przyrzeczonej z inną spółką. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, uznał, że przesłanki do udzielenia zabezpieczenia zostały spełnione. Sąd stwierdził, że gmina uprawdopodobniła istnienie roszczenia, wskazując na naruszenie prawa pierwokupu, a także interes prawny w zabezpieczeniu, ponieważ brak zabezpieczenia mógłby uniemożliwić lub poważnie utrudnić osiągnięcie celu postępowania. W konsekwencji, sąd postanowił udzielić zabezpieczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości objętych księgami wieczystymi nr (...) i (...) oraz nakazanie wpisania w tych księgach ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania nieruchomości. Wniosek w zakresie wpisania ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nieważności umowy został oddalony, gdyż postępowanie zabezpieczające przed wytoczeniem powództwa nie może być zrównywane z postępowaniem głównym. Sąd wyznaczył również Gminie M. termin 14 dni na złożenie pozwu pod rygorem upadku zabezpieczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją przesłanki do udzielenia zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła roszczenie oparte na naruszeniu prawa pierwokupu gminy oraz interes prawny w zabezpieczeniu, zwłaszcza w obliczu zbliżającego się terminu zawarcia umowy przyrzeczonej, co mogłoby utrudnić realizację celu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
udzielono zabezpieczenia w części
Strona wygrywająca
Gmina M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina M. | instytucja | wnioskodawca |
| B. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| L. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej | spółka | potencjalny kontrahent |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 730 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.g.n. art. 109 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 730 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
k.p.c. art. 730 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.
k.p.c. art. 755 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych.
k.p.c. art. 738
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa pierwokupu gminy przy sprzedaży nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa. Istnienie interesu prawnego w zabezpieczeniu ze względu na zbliżający się termin zawarcia umowy przyrzeczonej.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wpisanie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w ramach wniosku o zabezpieczenie przed wytoczeniem powództwa.
Godne uwagi sformułowania
uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania dokonanie wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu, co do postępowania które w rzeczywistości nie zostało nawet wszczęte stanowiłoby w ocenie Sądu rażące nadużycie prawa
Skład orzekający
Agnieszka Derejczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zabezpieczenia roszczenia w sprawach dotyczących naruszenia prawa pierwokupu nieruchomości oraz ograniczenia zakresu wniosku o zabezpieczenie przed wytoczeniem powództwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa pierwokupu gminy przy sprzedaży nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa pierwokupu gmin i procedury zabezpieczenia roszczeń, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i samorządowców.
“Gmina blokuje sprzedaż nieruchomości. Kluczowe zabezpieczenie roszczenia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Co 99/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Derejczyk po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2019 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy M. z udziałem B. S. , L. S. o zabezpieczenie postanawia: 1. udzielić zabezpieczenia roszczenia Gminy M. wobec B. S. i L. S. o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 16 września 1999 roku zawartej przed notariuszem W. R. . A nr (...) pomiędzy L. S. a B. S. poprzez: a) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości stanowiącej działki gruntu (...) i (...) objęte księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych oraz nakazanie wpisania w księdze wieczystej (...) ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania tej nieruchomości; b) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości stanowiącej działkę gruntu (...) objętej księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych oraz nakazanie wpisania ostrzeżenia w księdze wieczystej (...) o zakazie zbywania lub obciążania tej nieruchomości. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. 3. wyznaczyć Gminie M. termin 14 dni na złożenie pozwu o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 16 września 1999 roku zawartej przed notariuszem W. R. . A nr (...) pomiędzy L. S. a B. S. pod rygorem upadku zabezpieczenia. SSO Agnieszka Derejczyk UZASADNIENIE W dniu 27 maja 2019 roku (data prezentaty) Gmina M. wniosła o udzielenie zabezpieczenia roszczenia przysługującego jej względem uczestników B. S. i L. S. o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy L. S. a B. S. w dniu 16 września 1999 roku przed notariuszem w W. W. B. (Rep. A nr (...) ) poprzez: a) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości stanowiącej działki gruntu (...) i (...) objęte księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych oraz nakazanie wpisania w księdze wieczystej (...) ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania tej nieruchomości; b) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości stanowiącej działkę gruntu (...) objętej księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych oraz nakazanie wpisania ostrzeżenia w księdze wieczystej (...) o zakazie zbywania lub obciążania tej nieruchomości; c) wpisanie ostrzeżenia w księdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy L. S. a B. S. w dniu 16 września 1999 roku w W. W. B. (Rep. A (...) ); d) wpisanie ostrzeżenia w księdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy L. S. a B. S. w dniu 16 września 1999 roku w W. W. B. (Rep. A (...) ). W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że na mocy umowy z dnia 16 września 1999 roku L. S. sprzedał na rzecz B. S. nieruchomości położone w K. , w gminie M. , stanowiące działki ewidencyjne nr (...) , (...) , (...) (aktualne oznaczenie działek to (...) , (...) i (...) ), (...) dla których Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , które to nieruchomości uczestnik L. S. nabył od Skarbu Państwa w drodze decyzji Starosty Powiatu (...) nr (...) z 15 marca 1999 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. W ocenie wnioskodawczyni, umowa sprzedaży nieruchomości z dnia 16 września 1999 roku została przez uczestników zawarta z naruszeniem prawa pierwokupu przysługującego Gminie M. na mocy art. 109 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami . Istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia wnioskodawczyni upatruje w tym, że powzięła informację o roszczeniu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej o zawarcie umowy przyrzeczonej, ujawnioną w księgach wieczystych nr (...) . Termin zawarcia umowy przyrzeczonej określono na dzień 31 maja 2019 roku. Sąd zważył co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 730 1 § 1 k. p. c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, przy czym interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie ( § 2 cyt. przepisu). Podstawą udzielenia zabezpieczenia jest więc kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek, tj. istnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, przy czym obie te okoliczności wymagają uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności dowodowych i wymaga jedynie nadania wiarygodności pewnym faktom. Odnośnie interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia, należy wskazać, iż przejawia się on tym, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. Art. 755 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. Zgodnie z art. 738 k.p.c. sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni zdołała uprawdopodobnić istnienie roszczenia, bowiem z dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem wynika, że uczestnik L. S. decyzją Starosty Powiatowego nabył przedmiotowe nieruchomości od Skarbu Państwa. Stosownie zaś do art. 109 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami , gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego sprzedaż nieruchomości została dokonana z pominięciem prawa pierwokupu przysługującego wnioskodawczyni, co daje podstawę do przyjęcia że powódka spełniła jedną z przesłanek warunkujących udzielenie zabezpieczenia, a mianowicie uprawdopodobniła przysługujące jej roszczenie. W ocenie Sądu została również spełniona druga z niezbędnych przesłanek ustawowych, aby Sąd mógł udzielić zabezpieczenia, a mianowicie zostało wykazane, iż brak zabezpieczenia może uniemożliwić lub poważnie utrudnić wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwić lub poważnie utrudnić osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Wnioskodawczyni wykazała, że na dzień 31 maja 2019 roku wyznaczony został termin zawarcia umowy przyrzeczonej z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytową dotyczącej obu spornych nieruchomości. Zatem należy stwierdzić, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła posiadanie interesu prawego w zabezpieczeniu. W związku z powyższym Sąd uznał, iż zasadne jest udzielenie zabezpieczenia zgodnie z wnioskiem poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania oraz wpisanie stosownego ostrzeżenia w prowadzonej dla przedmiotowych nieruchomości księgach wieczystych. Sąd nie uwzględnił wniosku w zakresie wpisania ostrzeżenia w księgach wieczystych o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy L. S. a B. S. w dniu 16 września 1999 roku w W. W. B. (Rep. A (...) ) z uwagi na to, że postępowanie o udzielenie zabezpieczenia przed wytoczeniem powództwa nie może być zrównywane pod względem charakteru i zakresu z postępowaniem, które ma zabezpieczyć. Zatem dokonanie wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu, co do postępowania które w rzeczywistości nie zostało nawet wszczęte stanowiłoby w ocenie Sądu rażące nadużycie prawa. Mając powyższe na względzie na podstawie 730 1 § 1 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. SSO Agnieszka Derejczyk ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) SSO Agnieszka Derejczyk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI