Orzeczenie · 2021-06-16

IV CO 91/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-06-16
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższysąd rejonowybezstronnośćkpc

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Rejonowego w T. o przekazanie sprawy o zapłatę innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 44¹ k.p.c., ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy argumentował, że pozwana jest bliską rodziną jednego z sędziów, a mimo złożenia wniosków o wyłączenie przez większość sędziów, nie było możliwe wylosowanie składu orzekającego. Sąd Najwyższy, opierając się na swojej wcześniejszej judykaturze, podkreślił, że przepis art. 44¹ k.p.c. powinien być interpretowany ściśle i dotyczy sytuacji faktycznych, które jednoznacznie świadczą o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd wskazał, że instytucja wyłączenia sędziego (art. 47 § 1 pkt 2 k.p.c.) jest odpowiednim narzędziem do zapewnienia bezstronności w sytuacji, gdy sędzia ma osobiste powiązania ze stroną postępowania. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego może rozwiązać problem potencjalnego braku bezstronności, Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44¹ k.p.c. Podkreślono również, że rozwiązywanie przeszkód w rozpoznaniu sprawy związanych z wyłączeniem sędziego leży w gestii sądu przełożonego, a nie Sądu Najwyższego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. w kontekście wyłączenia sędziego oraz zapewnienia bezstronności postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy ze względu na powiązania rodzinne sędziego z jedną ze stron.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy pozwana w sprawie jest bliską rodziną jednego z sędziów sądu właściwego miejscowo, a większość sędziów złożyła oświadczenia o wyłączeniu, należy przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie ma podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Instytucja wyłączenia sędziego (art. 47 § 1 pkt 2 k.p.c.) jest właściwym instrumentem do zapewnienia bezstronności w sytuacji powiązań rodzinnych sędziego ze stroną postępowania. Przepis art. 44¹ k.p.c. o przekazaniu sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości powinien być interpretowany ściśle i nie zastępuje mechanizmów wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
G. […] Spółki Akcyjnejspółkapowód
H. B.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Powinien być interpretowany ściśle; dotyczy sytuacji faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

k.p.c. art. 47 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja wyłączenia sędziego, w tym pkt 2 dotyczący powiązań rodzinnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 45 § ust. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucyjna zasada rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy.

k.p.c. art. 44

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja wyłączenia sędziego jest wystarczającym instrumentem do zapewnienia bezstronności. • Art. 44¹ k.p.c. powinien być interpretowany ściśle i nie zastępuje mechanizmów wyłączenia sędziego. • Przeszkody w rozpoznaniu sprawy związane z wyłączeniem sędziego rozwiązuje sąd przełożony, a nie Sąd Najwyższy.

Odrzucone argumenty

Potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości z uwagi na powiązania rodzinne pozwanej z sędzią.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego • sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny • instytucja wyłączenia sędziego

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. w kontekście wyłączenia sędziego oraz zapewnienia bezstronności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy ze względu na powiązania rodzinne sędziego z jedną ze stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak sądy podchodzą do kwestii potencjalnego konfliktu interesów i jak ważne jest przestrzeganie procedur zapewniających bezstronność, nawet w sytuacjach rodzinnych powiązań.

Czy powiązania rodzinne sędziego zawsze oznaczają przekazanie sprawy innemu sądowi? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst