IV CO 330/20

Sąd Najwyższy2021-02-03
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższyzasiedzeniewłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądupostępowanie nieprocesowekpc

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił wniosek uczestnika postępowania o przekazanie sprawy o zasiedzenie innemu sądowi, uznając brak przesłanek do takiej zmiany.

Uczestnik postępowania o stwierdzenie zasiedzenia wniósł do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na rzekomo absurdalne stanowisko sądu pierwszej instancji dotyczące wyceny budynku oraz naruszenie zaleceń epidemicznych. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że przepis o przekazaniu sprawy jest wyjątkiem i wymaga ścisłej interpretacji. Stwierdzono, że podniesione przez uczestnika okoliczności nie uzasadniają przekazania sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, a ewentualne wątpliwości co do bezstronności można eliminować w trybie przepisów o wyłączeniu sędziego.

Uczestnik postępowania o stwierdzenie zasiedzenia, toczącego się przed Sądem Rejonowym w B., złożył wniosek do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ § 1 i 2 k.p.c. Jako uzasadnienie wniosku podał, że stanowisko Sądu Rejonowego dotyczące zlecenia biegłemu wyceny budynku, który jest "prawie nieistniejący", jest absurdalne. Ponadto, wskazał na konieczność złożenia wniosku o wyłączenie biegłego oraz na nieprzestrzeganie przez sąd zaleceń obowiązujących w okresie pandemii. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, przypomniał, że przepis art. 44¹ k.p.c. wprowadza wyjątek od zasady właściwości sądu i powinien być interpretowany ściśle. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" jest odnoszone do sytuacji, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Sąd Najwyższy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi taka wyjątkowa sytuacja. Wniosek nie przedstawił żadnej przesłanki uzasadniającej przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazane przez uczestnika okoliczności dotyczyły decyzji dowodowych sądu, a fakt ich nieakceptowania przez uczestnika nie świadczy o braku bezstronności sądu. W przypadku wątpliwości co do bezstronności konkretnego sędziego, istnieją odpowiednie tryby proceduralne (art. 49 i 50 k.p.c.). Ponadto, uczestnik nie sprecyzował, jakie uchybienia dotyczące zaleceń epidemicznych miały miejsce i jaki miały związek z brakiem możliwości rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy oddalił wniosek uczestnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie uzasadnia przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis o przekazaniu sprawy jest wyjątkiem i wymaga ścisłej interpretacji. Podniesione przez uczestnika zarzuty dotyczące decyzji dowodowych nie świadczą o braku bezstronności sądu, a ewentualne wątpliwości można eliminować w trybie przepisów o wyłączeniu sędziego. Brak również było wykazania związku między rzekomymi uchybieniami epidemicznymi a brakiem możliwości rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w B.

Strony

NazwaTypRola
J. N.inneuczestnik postępowania
J. S.innewnioskodawca
J. N.inneuczestnik
M. N.inneuczestnik
S. H.inneuczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis wprowadza wyjątek od zasady właściwości sądu i powinien być interpretowany ściśle. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" odnosi się do sytuacji mogących wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 15-42

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady właściwości sądu.

k.p.c. art. 49 i 50

Kodeks postępowania cywilnego

Tryb wyłączenia sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 44¹ k.p.c. jest wyjątkiem i wymaga ścisłej interpretacji. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" musi być rozumiane jako sytuacje wpływające na obiektywne rozpoznanie sprawy. Niezadowolenie strony z decyzji dowodowych nie świadczy o braku bezstronności sądu. Istnieją odrębne procedury dotyczące wyłączenia sędziego. Brak wykazania związku między zarzutami dotyczącymi pandemii a brakiem możliwości rozpoznania sprawy.

Odrzucone argumenty

Stanowisko sądu pierwszej instancji w sprawie wyceny budynku jest absurdalne. Konieczność złożenia wniosku o wyłączenie biegłego. Niestosowanie się przez sąd do zaleceń epidemicznych.

Godne uwagi sformułowania

absurdalne jest stanowisko tego Sądu o zleceniu biegłemu wyceny budynku prawie nieistniejącego dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny nie oznacza braku bezstronności Sądu

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c. oraz kryteriów oceny \"dobra wymiaru sprawiedliwości\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wniosku o przekazanie sprawy, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie o zasiedzenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje wąsko przepisy stanowiące wyjątek od ogólnych zasad, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy można przenieść sprawę do innego sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia wąskie granice art. 44¹ k.p.c.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV CO 330/20
POSTANOWIENIE
Dnia 3 lutego 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 3 lutego 2021 r.,
‎
na skutek wniosku uczestnika postępowania J. N.
z dnia 17 grudnia 2020 r.,
w przedmiocie przekazania innemu sądowi równorzędnemu
sprawy sygn. I Ns […] Sądu Rejonowego w B.
z wniosku J. S.
‎
przy uczestnictwie J. N., J. N., M. N. i S. H.
‎
o stwierdzenie zasiedzenia
oddala wniosek.
UZASADNIENIE
Uczestnik postępowania o stwierdzenie zasiedzenia, które toczy się przed Sądem Rejonowym w B. wniósł  o wydanie postanowienia na podstawie art. 44
1
§ 1 i 2 k.p.c. w przedmiocie wyznaczenia innego sądu równorzędnego do rozpoznania przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu tego wniosku powód wskazał, że  absurdalne jest stanowisko tego Sądu o zleceniu biegłemu wyceny budynku prawie nieistniejącego. Poza tym konieczny jest wniosek o wyłączenie biegłego a Sąd nie stosuje się do zaleceń obowiązujących w okresie pandemii.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Według  art. 44
1
k.p.c., dodanego ustawą z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469 z  późn. zm.) sąd właściwy do rozpoznania sprawy może wystąpić do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W doktrynie dopuszcza się też legitymację strony  (uczestnika postepowania nieprocesowego) do złożenia w trym trybie wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi .
Ponieważ przepis ten wprowadza wyjątek od konstytucyjnej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd według zasad właściwości sądu ustalonych w art. 15-42 k.p.c.  należy go  interpretować  ściśle (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 marca 2020 r., IV CO 44/20, nie publ. i z dnia 16 marca 2020 r. IV CO 18/20, nie publ.).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości jest odnoszone do sytuacji, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2020 r. V CO 142/20, nie publ. i wskazane w jego uzasadnieniu dalsze
judykaty
).
W przedmiotowej sprawie taka wyjątkowa sytuacja nie zachodzi. We wniosku o przekazanie niniejszej sprawy sądowi równorzędnemu nie została przedstawiona jakakolwiek przesłanka, która usprawiedliwiałyby przekazanie  sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości Wskazane we wniosku okoliczności, które mają usprawiedliwiać przekazanie mają związek z decyzjami dowodowymi podejmowanymi przez Sąd, a to, że nie są one akceptowane i odmiennie oceniane przez uczestnika nie oznacza braku bezstronności Sądu. W indywidualnych wypadkach, dotyczących konkretnego sędziego lub sędziów sądu ujawnienie okoliczności mogących uzasadniać wątpliwość co do bezstronności mogą zostać wyeliminowane w trybie art. 49 i 50  k.p.c.
Uczestnik wskazując we wniosku uchybienia dotyczące zaleceń związanych ze stanem epidemicznym nie tylko nie wyjaśnił o jakie uchybienia chodzi, ale także nie wskazał jaki związek mogły mieć te uchybienia z brakiem możliwości rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI