IV CO 323/20

Sąd Najwyższy2021-12-02
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższysąd apelacyjnykompetencja sąduart. 52 k.p.c.art. 49 k.p.c.postępowanie incydentalne

Sąd Najwyższy przekazał Sądowi Apelacyjnemu w [...] do rozpoznania żądania sędziów o wyłączenie od orzekania w sprawie o zapłatę, uznając, że nie zachodzi podstawa do orzekania przez SN.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą żądań sędziów o wyłączenie od orzekania w sprawie o zapłatę, przekazanej mu przez Sąd Apelacyjny w [...]. Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c., w sytuacji gdy sąd przełożony nie może wydać postanowienia z powodu braku sędziów, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu. Jednakże, analizując skład Sądu Apelacyjnego w [...], Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzi brak wystarczającej liczby sędziów, a zatem kompetencja do rozpoznania wniosków o wyłączenie należy do Sądu Apelacyjnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę przekazaną mu przez Sąd Apelacyjny w [...] w trybie art. 52 § 1 k.p.c., dotyczącą żądań sędziów o wyłączenie od orzekania w sprawie o zapłatę. Zgodnie z przywołanym przepisem, o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a w razie braku wystarczającej liczby sędziów, sąd nad nim przełożony, którym jest Sąd Najwyższy. Jednakże, Sąd Najwyższy stwierdził, że analiza materiału dowodowego i składu orzekającego w Sądzie Apelacyjnym w [...] wskazuje, iż istnieją sędziowie mogący rozpoznać przedstawione wnioski. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzi podstawa do jego właściwości w przedmiocie wyłączenia sędziego. Dodatkowo, Sąd Najwyższy nawiązał do poglądu orzeczniczego, zgodnie z którym wnioski o wyłączenie mogą być składane wyłącznie przez sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 200 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 52 § 1 k.p.c., przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w [...] jako sądowi właściwemu do rozpoznania żądań sędziów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania żądań sędziów o wyłączenie od orzekania tylko wtedy, gdy sąd, w którym sprawa się toczy, nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że w analizowanej sprawie Sąd Apelacyjny w [...] posiadał wystarczającą liczbę sędziów do rozpoznania wniosków o wyłączenie, co wykluczało właściwość Sądu Najwyższego na podstawie art. 52 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
C. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w [...]organ_państwowypozwany
Sąd Okręgowy w S.organ_państwowypozwany
Sąd Okręgowy w G.organ_państwowypozwany
Sąd Okręgowy w E.organ_państwowypozwany
M. B.osoba_fizycznapozwany
M. K.osoba_fizycznapozwany
A. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa właściwość sądu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, wskazując na sąd przełożony w przypadku braku możliwości orzekania przez sąd niższej instancji z powodu braku wystarczającej liczby sędziów.

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje przekazanie sprawy sądowi właściwemu, w tym w przypadku braku właściwości miejscowej, rzeczowej lub funkcjonalnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosków o wyłączenie sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny w [...] posiada wystarczającą liczbę sędziów do rozpoznania wniosków o wyłączenie. Nie zachodzi sytuacja określona w art. 52 § 1 k.p.c. uzasadniająca właściwość Sądu Najwyższego.

Godne uwagi sformułowania

sądem przełożonym nad sądami apelacyjnymi jest Sąd Najwyższy Nie zachodzi więc sytuacja określona w art. 52 § 1 k.p.c. wnioski i żądania z art. 49 § 1 k.p.c. mogą dotyczyć (...) wyłącznie przez sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy Sąd z urzędu czuwa nad tym, by rozpoznawać jedynie te sprawy, które leżą w jego właściwości miejscowej, rzeczowej i funkcjonalnej

Skład orzekający

Joanna Misztal-Konecka

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości Sądu Najwyższego w sprawach o wyłączenie sędziego oraz interpretacja art. 52 § 1 k.p.c. w kontekście dostępności sędziów w sądzie niższej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości orzekania przez sąd niższej instancji z powodu braku sędziów, a także kwestii składania wniosków o wyłączenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego i właściwością Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy zajmuje się wyłączeniem sędziego? Kluczowa interpretacja art. 52 k.p.c.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CO 323/20
POSTANOWIENIE
Dnia 2 grudnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Joanna Misztal-Konecka
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 2 grudnia 2021 r.,
‎
na skutek żądań sędziów Sądu Apelacyjnego w […]
oraz sędziów delegowanych do tego Sądu
o wyłączenie od rozpoznania sprawy sygn. akt I ACo […]
w sprawie z powództwa C. B.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w […], Sądowi Okręgowemu w S., Sądowi Okręgowemu w G., Sądowi Okręgowemu w E., M. B., M. K. i A. W.
‎
o zapłatę,
przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w […] do rozpoznania powyższe żądania sędziów.
UZASADNIENIE
1.
Sąd Apelacyjny w (…) w trybie art. 52 § 1 k.p.c. przekazał Sądowi Najwyższemu sprawę z powództwa C. B.  przeciwko wielu pozwanym o zapłatę, celem rozpoznania żądań sędziów o wyłączenie ich od orzekania.
2.
Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego powinien rozstrzygać sąd, w którym sprawa się toczy, a w razie niemożności wydania przez ten sąd postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony. Przyjmuje się, że sądem przełożonym nad sądami apelacyjnymi jest Sąd Najwyższy. Oznacza to, że w niniejszej sprawie kompetencja Sądu Najwyższego do orzekania w przedmiocie wyłączenia sędziego zaktualizowałaby się, gdyby Sąd Apelacyjny w (…) nie mógł wydać stosownego postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów mogących orzekać w sprawie.
Porównanie materiału zgromadzonego w aktach sprawy z listą sędziów orzekających w Sądzie przekazującym prowadzi jednak do wniosku, że w Sądzie Apelacyjnym w (…) obowiązki orzecznicze pełnią obecnie sędziwie, którzy mogą rozpoznać przedstawione wnioski. Nie zachodzi więc sytuacja określona w art. 52 § 1 k.p.c.
Na marginesie wypada wskazać na prezentowany obecnie w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym wnioski i żądania z art. 49 § 1 k.p.c. mogą dotyczyć (w  przypadku wniosków - mogą być składane) wyłącznie przez sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 8 października 2021  r., IV CO 209/21, z 27 października 2021 r., IV CO 235/21). Powyższe pozwala na sformułowanie konkluzji, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka pozwalająca na przyjęcie, iż Sąd Najwyższy jest obecnie właściwy do orzekania w  przedmiocie wyłączenia sędziego. Sąd z urzędu czuwa nad tym, by rozpoznawać jedynie te sprawy, które leżą w jego właściwości miejscowej, rzeczowej i funkcjonalnej (art. 200 § 1
1
i 1
4
k.p.c.). Oznacza to, że sprawę należało na podstawie art. 200 § 1
4
k.p.c. w zw. z art. 52 § 1 k.p.c., przekazać Sądowi Apelacyjnemu w (…) jako sądowi właściwemu.
Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
ke

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI