IV CO 283/19

Sąd Najwyższy2020-01-20
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegoprzymus adwokacko-radcowskiSąd NajwyższySąd Apelacyjnywniosek o wyłączeniek.p.c.bezstronnośćprocedura cywilna

Sąd Najwyższy zwrócił wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego z powodu niezachowania wymogu przymusowego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Powódka złożyła wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) od rozpoznania sprawy przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w S. Wniosek został złożony osobiście przez powódkę, która nie należy do kręgu osób zwolnionych z obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, co dotyczy również wniosku o wyłączenie sędziów sądu apelacyjnego. Niezachowanie tego wymogu skutkuje zwrotem wniosku.

Powódka J. W. złożyła wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) od rozpoznania sprawy przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „K.” w S., wskazując jako podstawę wątpliwości co do ich bezstronności. Wniosek został złożony osobiście przez powódkę, która nie jest objęta wyłączeniem od obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika, określonym w art. 87¹ § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, działając jako sąd przełożony nad sądem apelacyjnym w kwestii wyłączenia wszystkich jego sędziów, zwrócił wniosek. Podstawą zwrotu było naruszenie art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek przymusowego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego. Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem tego przepisu podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek taki podlega zwrotowi.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, który dotyczy również czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, w tym wniosków o wyłączenie sędziego sądu apelacyjnego. Niezachowanie tego wymogu skutkuje zwrotem pisma.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zwrot wniosku

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznapowódka
Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." w S.spółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus adwokacko-radcowski obowiązuje także w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym wyłączenia sędziego tego Sądu oraz wyłączenia sędziów sądu apelacyjnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, uwzględniając także wykraczające poza osobisty stosunek okoliczności, mogące wzbudzić takie wątpliwości w odbiorze społecznym.

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym toczy się sprawa, a gdyby ten sąd nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony.

k.p.c. art. 87¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wyjątki od obowiązku przymusowego zastępstwa procesowego, m.in. gdy stroną jest sędzia, prokurator, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, adwokat, radca prawny, radca Prokuratorii Generalnej.

k.p.c. art. 130 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 87¹ k.p.c. podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 87¹ § 1 k.p.c. poprzez złożenie wniosku o wyłączenie sędziego osobiście przez powódkę, która nie korzysta z wyłączenia od obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie wykraczające poza ten stosunek okoliczności, mogące wzbudzić takie wątpliwości w odbiorze społecznym

Skład orzekający

Tomasz Szanciło

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o przymusowym zastępstwie procesowym przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach o wyłączenie sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wymogiem posiadania profesjonalnego pełnomocnika przed Sądem Najwyższym, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Czy wniosek o wyłączenie sędziego złożony osobiście przez stronę zawsze trafi do kosza? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CO 283/19
ZARZĄDZENIE
Dnia 20 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Szanciło
w sprawie z powództwa J. W.
‎
przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w S.
‎
o ustalenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 stycznia 2020 r.,
‎
na skutek wniosku powódki z dnia 3 stycznia 2019 r.
o wyłączenie Sędziów Sądu Apelacyjnego w
(…)
od rozpoznania sprawy sygn. V ACa
(…)
Sądu Apelacyjnego w
(…)
zwraca wniosek.
UZASADNIENIE
Powódka J.
W.
złożyła, podpisany własnoręcznie, wniosek (opatrzony datą 3 stycznia 2019 r. - k. 609) o wyłączenie od orzekania w sprawie przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „K.” w S. wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w
(…)
(sygn. akt V ACa
(…)
). Do wniosku załączyła listę (ze wskazaniem imion i nazwisk) sędziów, których wyłączenia się domaga (k. 615-618).
Zgodnie z art. 49 k.p.c. (w brzmieniu sprzed dnia 7 listopada 2019 r.) sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub wniosek strony, jeżeli istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W tym przepisie, w brzmieniu nadanym w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. (P 8/07, OTK-A 2008, nr 5, poz. 84), rozszerzone zostały przyczyny wyłączenia sędziego. Wyłączenie to, zarządzenia o zwrocie wniosku powódki uprzednio oparte na przesłance osobistego stosunku między sędzią a stroną lub jej przedstawicielem osobistym, mogącym wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, powinno uwzględniać także wykraczające poza ten stosunek okoliczności, mogące wzbudzić takie wątpliwości w odbiorze społecznym.
Na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym toczy się sprawa, a gdyby ten sąd nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony, którego działanie na podstawie art. 52 k.p.c. nie wiąże się z tokiem instancji. Sąd Najwyższy rozstrzyga o wyłączeniu sędziego w sprawie rozpoznawanej przez siebie, a także jako sąd przełożony nad sądem apelacyjnym o wyłączeniu wszystkich sędziów sądu apelacyjnego (zob. uchwałę SN z dnia 6 marca 1998 r., III CZP 70/97, OSNC 1998, nr 9, poz. 132).
Według art. 87
1
§ 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus adwokacko-radcowski obowiązuje także w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym wyłączenia sędziego tego Sądu oraz wyłączenia sędziów sądu apelacyjnego (zob. zarządzenia SN: z dnia 15 września 2016 r., I CO 36/16, niepubl. i z dnia 26 maja 2017 r., I CO 25/17, niepubl.). Powołany przepis nie ma zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, a także, gdy stroną, jej organem, przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, jak również gdy stroną, jej organem lub przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny, radca Prokuratorii Generalnej (art. 87
1
§ 2 k.p.c.).
Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 87
1
k.p.c. podlegają zwrotowi na podstawie art. 130 § 5 k.p.c., bez wzywania do usunięcia braków.
Z tych względów wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w
(…)
, sporządzony osobiście przez powódkę, która nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 87
1
§ 2 k.p.c., podlegał zwrotowi.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI