III CO 1208/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi, uznając, że spór pracownika z sądem o przywrócenie do pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sądu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o zapłatę innemu sądowi, powołując się na fakt, że pozwana jest w sporze z Sądem Okręgowym w Warszawie o przywrócenie do pracy, co mogłoby wpływać na społeczne postrzeganie bezstronności sądu. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, stwierdzając, że taka sytuacja nie stanowi przesłanki do wyłączenia sądu zgodnie z art. 44¹ k.p.c., gdyż nie wywiera realnego wpływu na swobodę orzekania ani nie stwarza przekonania o braku bezstronności.
Powód R. spółka akcyjna wniósł pozew o zapłatę 43.150,46 zł wraz z odsetkami przeciwko D. Z. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Woli w Warszawie, rozpoznając sprawę, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosku był argument pozwanej, że jest w sporze z Sądem Okręgowym w Warszawie o przywrócenie do pracy, co mogłoby podważać społeczne postrzeganie bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 44¹ k.p.c., który wprowadza wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i powinien być interpretowany ściśle, odmówił przekazania. Podkreślono, że przesłanki do przekazania sprawy muszą mieć charakter faktyczny, odnosić się do cech sprawy i jednoznacznie świadczyć o tym, że rozpoznanie jej przez sąd właściwy byłoby sprzeczne z interesem publicznym i dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał, że spór pracownika z sądem pracodawcą o przywrócenie do pracy nie stanowi takiej przesłanki, gdyż nie wywiera realnego wpływu na swobodę orzekania ani nie stwarza uzasadnionego przekonania o braku bezstronności. Wskazano, że obawa o brak bezstronności musi być realna, a nie hipotetyczna, a automatyczne upatrywanie zagrożenia w takiej sytuacji mogłoby prowadzić do paraliżu sądownictwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, taka sytuacja sama w sobie nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przesłanki do przekazania sprawy muszą być realne i wpływać na swobodę orzekania lub bezstronność sądu, a spór pracownika z sądem pracodawcą nie spełnia tych kryteriów, nie stwarzając realnego zagrożenia dla prawidłowości wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. spółka akcyjna | spółka | powód |
| D. Z. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 44¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten wprowadza wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i powinien być interpretowany ściśle. Przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych, które jednoznacznie świadczą o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Artykuł ten stanowi o konstytucyjnej zasadzie rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spór pracownika z sądem pracodawcą o przywrócenie do pracy nie stanowi przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi, gdyż nie wpływa realnie na bezstronność ani swobodę orzekania sądu właściwego. Okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości wymiaru sprawiedliwości, a nie hipotetyczne obawy. Art. 44¹ k.p.c. powinien być interpretowany ściśle jako wyjątek od zasady właściwości sądu.
Odrzucone argumenty
Społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego jest naruszone przez fakt, że pozwana jest w sporze z sądem o przywrócenie do pracy.
Godne uwagi sformułowania
powinien być interpretowany ściśle sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości względ na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego nie została przedstawiona jakakolwiek przesłanka o tego rodzaju cechach nie wskazuje bowiem na występowanie jakichkolwiek czynników wywierających ujemny wpływ na swobodę orzekania lub bezstronność Sądu właściwego Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna automatyczne upatrywanie w takiej sytuacji zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości mogłoby prowadzić w konsekwencji do paraliżu sądownictwa
Skład orzekający
Karol Weitz
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwłaszcza w kontekście konfliktu stron ze sądem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy z uwagi na potencjalny brak bezstronności sądu wynikający ze stosunku pracowniczego między stroną a sądem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd najwyższej instancji interpretuje wąskie przesłanki do zmiany właściwości sądu, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Czy spór z sądem o pracę może zmienić sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 43 150,46 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 1208/22 POSTANOWIENIE 20 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Karol Weitz na posiedzeniu niejawnym 20 marca 2023 r. w Warszawie, w sprawie z powództwa R. spółki akcyjnej w K. przeciwko D. Z. o zapłatę, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Warszawy - Woli w Warszawie postanowieniem z 30 listopada 2022 r., II C 846/14, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Powód R. spółka akcyjna z siedzibą w K. wniósł pozew o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym przeciwko D. Z. o zapłatę 43.150,46 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Rozpoznający sprawę Sąd Rejonowy dla Warszawy – Woli w Warszawie na podstawie art. 44 1 § 2 k.p.c. postanowieniem z 30 listopada 2022 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na okoliczności wskazane przez pozwaną na rozprawie w dniu 30 listopada 2022 r. tj. fakt, że pozwana jest w sporze z Sądem Okręgowym w Warszawie o przywrócenie do pracy, a zatem ze względu na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Art. 44 1 k.p.c., dodany przez ustawę z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1469 ze zm.), wprowadza wyjątek od konstytucyjnej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 marca 2020 r., IV CO 44/20, i z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20). Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów kodeksu postępowania cywilnego byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 września 2020 r., II CO 203/20). Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości ma ocenny charakter, ale z brzmienia art. 44 1 § 1 k.p.c. wynika, że w rozumieniu tego przepisu składa się na nie „w szczególności” wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (zob. orzecznictwo przytoczone w postanowieniu Sądu Najwyższego z 20 maja 2020 r., I CO 21/20, postanowienie Sądu Najwyższego z 10 września 2020 r., II CO 203/20). We wniosku o przekazanie niniejszej sprawy sądowi równorzędnemu nie została przedstawiona jakkolwiek przesłanka o tego rodzaju cechach. Zastosowania w sprawie art. 44 1 k.p.c. nie uzasadnia spór pomiędzy pozwaną (pracownikiem), a Sądem (pracodawcą) jako organem, który jest reprezentowany przez prezesa tego Sądu w sprawie o przywrócenie pozwanej do pracy. Taka sytuacja nie wskazuje bowiem na występowanie jakichkolwiek czynników wywierających ujemny wpływ na swobodę orzekania lub bezstronność Sądu właściwego. Podkreślić należy, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna ( postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20). Z wystąpienia Sądu Rejonowego nie wynikają natomiast żadne konkretne powody świadczące o tym, że Sąd właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy jest obciążony czynnikami wpływającymi na jego bezstronność czy też swobodę orzekania w niniejszej sprawie. Wręcz przeciwnie, automatyczne upatrywanie w takiej sytuacji zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości mogłoby prowadzić w konsekwencji do paraliżu sądownictwa, nie zaś do zapewnienia warunków do swobodnego rozstrzygania i budowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI