V CO 3/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wznowił postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem odrzucającym skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia, uchylając je na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę K. H. o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem odrzucającym jej skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego. Skarga ta została odrzucona ze względu na datę wydania wyroku, który stał się prawomocny przed wejściem w życie przepisów o skardze. Jednakże, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. (SK 34/08) uznał za niezgodny z Konstytucją przepis wyłączający możliwość wniesienia takiej skargi od orzeczeń prawomocnych przed wejściem w życie nowych przepisów. Sąd Najwyższy uznał, że wyrok TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 4011 k.p.c. i w konsekwencji uchylił swoje wcześniejsze postanowienie.
Sąd Najwyższy w składzie sędziów Mirosława Bączyka, Kazimierza Zawady i Dariusza Dończyka rozpoznał skargę K. H. o wznowienie postępowania. Postępowanie to zostało wcześniej zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2007 r. (sygn. akt V CNP (...)), które odrzuciło skargę K. H. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 lutego 2003 r. (sygn. akt II Ca (...)) w sprawie z powództwa M. M. o zapłatę. Uzasadnieniem odrzucenia skargi była niedopuszczalność jej wniesienia, zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (III BZP 1/05), która stanowiła, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od orzeczeń, które stały się prawomocne po 31 sierpnia 2004 r., podczas gdy zakwestionowany wyrok Sądu Okręgowego był prawomocny przed tą datą. K. H. wniosła jednak skargę o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. (SK 34/08), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu wyłączającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem od orzeczeń prawomocnych przed wejściem w życie Konstytucji RP. Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego spełnia przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 4011 k.p.c., który dopuszcza wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano orzeczenie. Postępowanie można wznowić także w przypadku zakończenia go postanowieniem. Termin na wniesienie skargi o wznowienie wynosi trzy miesiące od dnia wejścia w życie orzeczenia TK. W związku z tym, Sąd Najwyższy uwzględnił skargę K. H., wznowił postępowanie i uchylił swoje wcześniejsze postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 4011 k.p.c.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu, który wyłączał możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem od orzeczeń prawomocnych przed wejściem w życie nowych przepisów. Zgodnie z art. 4011 k.p.c., takie orzeczenie TK jest podstawą do wznowienia postępowania, nawet jeśli zostało ono zakończone postanowieniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wznowienie postępowania i uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
K. H.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. H. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 4011
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Pomocnicze
k.p.c. art. 4241
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 5
Przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny.
Konstytucja RP art. 77 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie organu władzy.
Konstytucja RP art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
k.p.c. art. 399 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem.
k.p.c. art. 405
Kodeks postępowania cywilnego
Właściwość sądu do wznowienia postępowania.
k.p.c. art. 407
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. (SK 34/08) stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu wyłączającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem od orzeczeń prawomocnych przed wejściem w życie przepisów. Art. 4011 k.p.c. dopuszczający wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Argument o niedopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem ze względu na datę prawomocności orzeczenia, oparty na wcześniejszej uchwale SN (III BZP 1/05).
Godne uwagi sformułowania
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stało się prawomocne po dniu 31 sierpnia 2004 r. niezgodny z art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wznowienie postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
przewodniczący
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wznowienie postępowania na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, interpretacja art. 4011 k.p.c. i jego związek z orzecznictwem TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK wpłynął na możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na prawomocne rozstrzygnięcia sądowe i otwierać drogę do wznowienia postępowań, co jest istotne dla zrozumienia dynamiki systemu prawnego.
“Wyrok TK uchyla prawomocne postanowienie Sądu Najwyższego: jak zmienić przeszłość prawną?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CO 3/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk w sprawie ze skargi K. H. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 lutego 2003 r., sygn. akt II Ca (…) w sprawie z powództwa M. M. przeciwko K. H. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 lutego 2010 r., skargi K. H. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt V CNP (…), wznawia postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt V CNP (…), i uchyla to postanowienie. Uzasadnienie Prawomocnym postanowieniem z dnia 13 lutego 2007 r. [sygn. akt V CNP (…)] Sąd Najwyższy odrzucił skargę K. H. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 lutego 2003 r. [sygn. akt II Ca 2 (…)] w sprawie z powództwa M. M. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarga pozwanej była niedopuszczalna. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2005 r., mającej moc zasady prawnej, III BZP 1/05 (OSNC 2006, nr 5, poz. 78) przyjęto, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4241 k.p.c.) przysługuje od orzeczeń, które stały się prawomocne po dniu 31 sierpnia 2004 r., a zakwestionowany wyrok Sądu Okręgowego został wydany przed tą datą. Pozwana w skardze z dnia 11 stycznia 2010 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. (SK 34/08), opublikowany 18 grudnia 2009 r. w Dz. U. nr 215, poz. 1675, wniosła o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wymienionym wyżej postanowieniem Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez pozwaną wyroku orzekł, że art.. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) w zakresie, w jakim wyłącza skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu wyrządzającego szkodę, które stało się prawomocne po dniu wejścia w życie Konstytucji RP, jest niezgodny z art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 4011 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Postępowanie na podstawie określonej w art. 4011 k.p.c. może być wznowione także w razie zakończenia go postanowieniem (art. 399 § 2 k.p.c.). Do wznowienia postępowania na podstawie przewidzianej w art. 4011 k.p.c. właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej (art. 405 k.p.c.). Skargę o wznowienie na omawianej podstawie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 407 k.p.c.). Wniesiona przez pozwaną skarga o wznowienie postępowania spełnia przesłanki wynikające z przytoczonych przepisów, dlatego należało ją uwzględnić i orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI