I DI 3/21

Sąd Najwyższy2021-01-20
SNKarnepostępowanie immunitetoweŚrednianajwyższy
sąd najwyższysędziaimmunitetwyłączenie sędziegoodpowiedzialność karnaizba kontroli nadzwyczajnej

Sąd Najwyższy przekazał wniosek o wyłączenie sędziów Prezesowi SN kierującemu pracami Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie karnej pozostawił do rozstrzygnięcia sądowi wyznaczonemu do rozpoznania sprawy.

Obrońca sędziego J. I. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy dotyczącej wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, a także o zawieszenie postępowania w tej sprawie. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie, zawierający zarzut braku niezależności sądu, powinien zostać przekazany do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Wniosek o zawieszenie postępowania karnego pozostawiono do rozstrzygnięcia sądowi wyznaczonemu do rozpoznania sprawy.

Wniosek obrońcy sędziego Sądu Najwyższego J. I. dotyczył wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy o wyrażenie zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej oraz zawieszenia postępowania w tej sprawie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, stwierdził, że wnioski o wyłączenie sędziów, które zawierają zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, należą do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. W związku z tym, wniosek o wyłączenie oraz wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyłączenia zostały przekazane Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracami tej Izby. Natomiast wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego J. I. do odpowiedzialności karnej został pozostawiony do rozstrzygnięcia sądowi wyznaczonemu do rozpoznania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego, obejmującego zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, w przypadku zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, sprawa wyłączenia należy do kompetencji Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie wniosku do rozpoznania innemu sądowi/organowi

Strony

NazwaTypRola
J. I.osoba_fizycznasędzia
Instytut Pamięci Narodowej – Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K.instytucjawnioskodawca
A. H.osoba_fizycznaobrońca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 35 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 26 § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Jeśli wniosek o wyłączenie sędziego obejmuje zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, jego rozpoznanie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

k.p.k. art. 42 § 4

Kodeks postępowania karnego

O wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie, z tym zastrzeżeniem, że w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego jako podstawa do przekazania sprawy do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Sąd wyznaczony do rozpoznania sprawy jest właściwy do rozstrzygnięcia wniosku o zawieszenie postępowania karnego.

Godne uwagi sformułowania

iudex inhabilis wniosek o wyłączenie sędziów oraz o zawieszenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie przekazać niezwłocznie Prezesowi Sądu Najwyższego kierującej pracami Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem rozpoznania przez sąd właściwy wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego J. I. do odpowiedzialności karnej pozostawić do rozstrzygnięcia sądowi wyznaczonemu do rozpoznania sprawy

Skład orzekający

Adam Roch

przewodniczący, sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących wyłączenia sędziów na podstawie zarzutów o brak niezależności sądu lub niezawisłości sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury immunitetowej sędziów SN i podziału kompetencji między izbami SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy procedury wyłączenia sędziów w Sądzie Najwyższym, co jest istotne dla prawników zajmujących się sprawami immunitetowymi i funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.

Kto rozstrzygnie o wyłączeniu sędziów SN? Sąd Najwyższy dzieli kompetencje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I DI 3/21
POSTANOWIENIE
Dnia 20 stycznia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch (przewodniczący, sprawozdawca)
w sprawie sędziego Sądu Najwyższego J. I.
po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2021 r.,
wniosku obrońcy z dnia 19 stycznia 2021 r. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy o sygn. I DI 3/21, o zawieszenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie, jak też o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego J. I. do odpowiedzialności karnej
na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. i art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym
postanowił:
1. wniosek o wyłączenie sędziów oraz o zawieszenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie przekazać niezwłocznie Prezesowi Sądu Najwyższego kierującej pracami Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem rozpoznania przez sąd właściwy;
2. wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego J. I. do odpowiedzialności karnej pozostawić do rozstrzygnięcia sądowi wyznaczonemu do rozpoznania sprawy.
UZASADNIENIE
W dniu 16 grudnia 2020 roku wyznaczony został w Sądzie Najwyższym trzyosobowy skład orzekający celem rozpoznania wniosku Instytutu Pamięci Narodowej – Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K., sygn. S (…), o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego J. I..
W dniu 19 stycznia 2019 roku obrońca J. I. adw. A. H. złożyła pisemny wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego trojga sędziów Sądu Najwyższego M.B., A.T. i J.D., a także innych wskazanych sędziów Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Instytucja wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie (
iudex inhabilis
)
jest uregulowana w przepisie art. 41 § 1 k.p.k., znajdującym pełne zastosowanie w toku postępowan
ia immunitetowego, będącego incydentalną częścią postępowania karnego. Zgodnie z jego treścią sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Co do zasady, zgodnie z art. 42 § 4 k.pk., o wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie, z tym zastrzeżeniem, że w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie.
Art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym statuuje jednak wyjątek od powyższej zasady, zgodnie z którym jeśli wniosek o wyłączenie sędziego obejmuje zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, jego rozpoznanie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku obrońcy, jedynym przywoływanym argumentem jest właśnie zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziów. Tym samym wniosek o wyłączenie oraz towarzyszący mu wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyłączenia należało niezwłocznie przekazać Prezesowi Sądu Najwyższego kierującej pracami Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, celem ich rozpoznania w sądzie właściwym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2008 r., I KZP 2/08).
Jednocześnie, z uwagi na złożenie przez obrońcę jednocześnie wniosku o zawieszenie
postępowania
w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego J. I. do odpowiedzialności karnej, tę część należało pozostawić do rozstrzygnięcia sądowi wyznaczonemu do rozpoznania sprawy, jako właściwemu w tym przedmiocie, do którego nie odnosi się zakaz przewidziany w art. 42 § 4 k.p.k. (po średniku) oraz wyjątek określony w art.
26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI