IV CO 197/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy o ochronę dóbr osobistych innemu sądowi, uznając, że wyłączenie sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga zastosowania art. 48¹ k.p.c., a nie art. 44¹ k.p.c.
Sąd Okręgowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o ochronę dóbr osobistych innemu sądowi, argumentując, że pozwanym jest sędzia tego sądu. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, wskazując, że w takiej sytuacji zastosowanie ma art. 48¹ k.p.c. dotyczący wyłączenia sędziego z mocy ustawy, a nie art. 44¹ k.p.c. o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Sąd Okręgowy w R. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o ochronę dóbr osobistych do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku było to, że pozwanym w sprawie jest sędzia orzekający w tym Sądzie, co według Sądu Okręgowego, ze względu na społeczne postrzeganie bezstronności, przemawia za przekazaniem sprawy. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, stwierdził, że zgodnie z nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego z 2019 roku, w sytuacji gdy pozwanym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi przyczyna wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.). W takim przypadku sąd powinien wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy na podstawie art. 48¹ k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 48¹ k.p.c. ma pierwszeństwo zastosowania w określonych sytuacjach, a zatem nie ma podstaw do stosowania w tym przypadku art. 44¹ k.p.c. W konsekwencji Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
W takiej sytuacji należy zastosować art. 48¹ k.p.c., który reguluje wystąpienie do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy, a nie art. 44¹ k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja k.p.c. z 2019 r. wprowadziła art. 48¹ k.p.c. dotyczący wyłączenia sędziego z mocy ustawy, który ma pierwszeństwo zastosowania przed art. 44¹ k.p.c. w sytuacjach, gdy pozwanym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | inne | powód |
| K. M. | inne | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stwierdza wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, gdy pozwanym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
k.p.c. art. 48¹
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje procedurę wystąpienia do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy w przypadku wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 44¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie ma podstaw do zastosowania w sytuacji wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 48¹ k.p.c. w przypadku, gdy pozwanym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, ze względu na wyłączenie sędziego z mocy ustawy.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 44¹ k.p.c. do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pozwanym jest sędzia sądu właściwego.
Godne uwagi sformułowania
społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego zachodzi przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia tej sprawy przez wnioskujący sąd wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy pierwszeństwo zastosowania ma art. 48¹ k.p.c.
Skład orzekający
Mariusz Łodko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących wyłączenia sędziego z mocy ustawy i właściwej procedury przekazania sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pozwanym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.
“Kiedy sędzia staje się pozwanym? Sąd Najwyższy wyjaśnia procedurę przekazania sprawy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV CO 197/21 POSTANOWIENIE Dnia 4 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Łodko w sprawie z powództwa P. S. przeciwko K. M. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 listopada 2021 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w R. akt sygn. akt I C […] z postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2021 r. w celu oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego, na podstawie art. 44 1 § 1 k.p.c. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniając wystąpienie wskazał, że pozwanym w sprawie jest sędzia tego Sądu, a społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawą z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469) z dniem 7 listopada 2019 r., dodano między innymi przepisy art. 44 1 i art. 48 1 k.p.c., z tym że pierwszeństwo zastosowania ma art. 48 1 k.p.c. w sytuacjach w nim określonych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 września 2020 r., I CO 95/20). Jeżeli pozwanym w sprawie jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, to zachodzi przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia tej sprawy przez wnioskujący sąd. W wyniku stwierdzenia wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.), sąd powinien, zgodnie z art. 48 1 k.p.c., wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania tej sprawy, a sąd przełożony powinien wyznaczyć inny równorzędny sąd. Nie ma zatem podstaw do zastosowania w tej sytuacji art. 44 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 grudnia 2020 r., V CO 169/20). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ke
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI