IV CO 119/20

Sąd Najwyższy2020-08-10
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowybraki formalnekpciudex inhabilisprzekazanie sprawy

Sąd Najwyższy zwrócił akta Sądowi Apelacyjnemu w celu wyznaczenia innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy o zapłatę, z uwagi na braki formalne wniosku o wyłączenie sędziów.

Sąd Najwyższy zwrócił akta Sądowi Apelacyjnemu w związku z wnioskiem o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy o zapłatę. Powód domagał się wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w G. i Sądu Apelacyjnego w [...], jednak jego wniosek był dotknięty brakami formalnymi, nie precyzował przyczyn wyłączenia dla każdego sędziego z osobna. Sąd Najwyższy wskazał, że wniosek o wyłączenie całego sądu nie jest przewidziany, a w przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. (iudex inhabilis), sąd powinien wystąpić do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu.

Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę z wniosku o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy o zapłatę, postanowił zwrócić akta Sądowi Apelacyjnemu w [...]. Powód W. P. domagał się wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w G. oraz Sądu Apelacyjnego w [...], argumentując to charakterem sprawy i faktem, że pozwanymi są sędzia Sądu Okręgowego w G. A. Ł.-K. oraz sędzia Sądu Apelacyjnego w [...]. M. M., który jest również zastępcą Rzecznika Dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek powoda był dotknięty brakami formalnymi, ponieważ nie sprecyzował indywidualnych przyczyn wyłączenia dla każdego sędziego, a przepisy k.p.c. nie przewidują wyłączenia całego sądu jako organu władzy publicznej. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na nowelizację k.p.c. z dnia 4 lipca 2019 r., wprowadzającą art. 48¹ k.p.c., który nakazuje sądowi wystąpienie do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu w przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c. W niniejszej sprawie, ze względu na fakt, że jedną z pozwanych jest sędzia Sądu Okręgowego w G., to Sąd Okręgowy powinien był wystąpić do Sądu Apelacyjnego o wyznaczenie innego sądu okręgowego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że czynność ta powinna być podjęta z urzędu, niezależnie od wniosku stron.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie całego sądu jako organu władzy publicznej nie jest przewidziany. Wniosek o wyłączenie sędziego musi precyzować tożsamość sędziego i wskazywać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia dla każdego z nich.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.c. nie przewidują wyłączenia całego sądu. Wniosek o wyłączenie sędziego wymaga oznaczenia jego imienia i nazwiska oraz wskazania konkretnych przyczyn wyłączenia, odniesionych do każdego sędziego indywidualnie. Braki w tym zakresie powinny być przedmiotem postępowania naprawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zwrot akt

Strony

NazwaTypRola
W. P.osoba_fizycznapowód
A. Ł. – K.osoba_fizycznapozwana
M. M.osoba_fizycznapozwany
L. I.innepozwana
M. P.innepozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. poz. 1469 ze zm. art. 9 § 2

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać imię i nazwisko sędziego oraz zindywidualizowane przyczyny wyłączenia. Przepisy k.p.c. nie przewidują wyłączenia całego sądu. W przypadku wyłączenia sędziego, sąd powinien wystąpić do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu z urzędu.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego i Apelacyjnego jest uzasadniony charakterem sprawy i faktem, że pozwanymi są sędziowie.

Godne uwagi sformułowania

wniosek jest dotknięty brakami formalnymi Art. 49 i nast. k.p.c. nie przewidują wyłączenia całego sądu jako organu władzy publicznej Wniosek o wyłączenie sędziego musi nie tylko określać osobę (tożsamość) sędziego, którego dotyczy, ale także wskazywać zindywidualizowane przyczyny jego wyłączenia sąd podejmuje z urzędu bez względu na wniosek stron

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

sprawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wniosków o wyłączenie sędziów, wymogi formalne, zasady wyznaczania innego sądu do rozpoznania sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy o zapłatę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy wniosek o wyłączenie sędziego jest wadliwy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CO 119/20
POSTANOWIENIE
Dnia 10 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 10 sierpnia 2020 r.,
‎
na skutek przedstawienia Sądu Apelacyjnego w […].
z postanowieniem z dnia 31 marca 2020 r., sygn. […]
w przedmiocie przekazania innemu sądowi równorzędnemu
sprawy sygn. […] Sądu Okręgowego w G.
z powództwa W. P.
‎
przeciwko A. Ł. – K., M. M., L. I.
i M. P.
‎
o zapłatę,
zwraca akta Sądowi Apelacyjnemu w […].
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 31 marca 2020 r Sąd Apelacyjny w […]. na   podstawie art. 48
1
k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy […] obejmującej wniosek powoda W.P. o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w G. i wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […]. od rozpoznania sprawy […] z powództwa W. P. przeciwko A. Ł.-K., M. M., L. I. i M. P. o zapłatę.
Po pierwsze należy wskazać, że wniosek powoda jest dotknięty brakami formalnymi, które powinny być przedmiotem postępowania naprawczego zgodnie  z art. 130 § 1 k.p.c. Art. 49 i nast. k.p.c. nie przewidują wyłączenia całego sądu jako organu władzy publicznej. Wniosek o wyłączenie sędziego musi nie tylko określać osobę (tożsamość) sędziego, którego dotyczy, ale także wskazywać zindywidualizowane przyczyny jego wyłączenia. Gdy wniosek dotyczy większej liczby sędziów (wszystkich sędziów pełniących urząd w danym sądzie), to wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wnioskującą stronę przez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia powinny być odniesione do każdego z nich odrębnie. Braki   lub niedokładności w tym zakresie uniemożliwiają nadanie wnioskowi właściwego biegu, co oznacza, że zachodzi podstawa do wszczęcia postępowania naprawczego przewidzianego w art. 130 k.p.c., które przeprowadza sąd (przewodniczący), w którym sprawa się toczy (zob. m.in postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r.,
III
CO 2/04, OSNC 2004 Nr 12, poz. 207, z dnia 11 lutego 2005 r.,
III
CO 14/04, nie publ. i z dnia 5 sierpnia 2015 r.,
III
SO 4/15, nie publ.).
Powód składając wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w G. i Sądu Apelacyjnego w […]. wprawdzie oznaczył ich imiennie, nie zindywidualizował jednak przyczyn wyłączenia odnoszących się do konkretnych sędziów ani we wniosku o wyłączenie zawartym w pozwie z dnia 4 marca 2019 r. ani w piśmie z dnia 12 marca 2019 r. (k. 143 akt), w którym ponowił wniosek. Stwierdził jedynie, że potrzeba wystąpienia z wnioskiem wynikała z charakteru sprawy, ponieważ pozwanymi w sprawie są sędzia Sądu Okręgowego w G. A. Ł.-K. i sędzia Sądu Apelacyjnego w [...]. M. M. będący jednocześnie zastępcą Rzecznika Dyscyplinarnego. W jego ocenie, sytuacja ta nie pozwala na zachowanie obiektywizmu i bezstronności w ocenie zasadności jego pozwu, a jego sprawa nie powinna być rozpoznawana przez żaden z tych Sądów.
Po drugie należy podnieść, że ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469 ze zm.) wprowadzony został - z dniem 7 listopada 2019 r. - przepis art. 48
1
k.p.c., przewidujący, że w przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c. sąd występuje do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, a sąd przełożony wyznacza inny równorzędny sąd. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie ze względu na treść art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej. Pozwaną w niniejszej sprawie jest sędzia Sądu Okręgowego w G. A. Ł.-K., a zatem stosownie do tego przepisu to Sąd Okręgowy w G., do którego wniesiony został pozew W. P., po stwierdzeniu, że zachodzi wobec niej przyczyna wyłączenia, o której mowa w art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien wystąpić do Sądu Apelacyjnego w […]. jako sądu nad nim przełożonego z wnioskiem o wyznaczenie innego równorzędnego sądu, a sąd Apelacyjny powinien wyznaczyć inny sąd okręgowy do rozpoznania sprawy z powództwa W. P. Nie stoi temu na przeszkodzie zbiorczy wniosek W. P. o wyłączenie sędziów SO i SA, obarczony wskazanymi wyżej nieusuniętymi brakami, albowiem fakt wyłączenia pozwanej
wynika wprost z przepisów ustawy
(iudex inhabilis),
zaś czynność, o której mowa w art.48
1
k.p.c.,
sąd podejmuje z urzędu bez względu na wniosek stron
.
W tej sytuacji orzeczono, jak w sentencji
.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI