IV CO 116/20

Sąd Najwyższy2020-08-25
SNRodzinneprawo osóbŚrednianajwyższy
zmiana płciwłaściwość sądujurysdykcjamiejsce zamieszkaniaSąd Najwyższypostanowieniek.p.c.

Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego dotyczącej zmiany płci, z uwagi na brak wystarczających ustaleń co do miejsca zamieszkania pozwanych poza Polską.

Sąd Okręgowy w B. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o ustalenie w przedmiocie zmiany płci, gdzie pozwani rodzice mają miejsce zamieszkania poza Polską. Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu, wskazując na brak ustaleń co do zastosowania przepisów o właściwości miejscowej w przypadku pozwanych niemających miejsca zamieszkania w Polsce.

Sąd Okręgowy w B. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa K.K. przeciwko M.K. i R.K. o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Sprawa dotyczyła ustalenia w przedmiocie zmiany płci, a pozwani rodzice mieli miejsce zamieszkania poza granicami Polski. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisów k.p.c. dotyczących właściwości miejscowej. Zgodnie z art. 27 k.p.c., powództwo wytacza się przed sąd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego. Natomiast art. 28 k.p.c. reguluje sytuację, gdy pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, wskazując na właściwość według miejsca pobytu w Polsce lub ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce. Ponieważ Sąd Okręgowy nie dokonał wystarczających ustaleń w zakresie zastosowania art. 28 k.p.c., Sąd Najwyższy uznał, że nie można oznaczyć sądu właściwego i w konsekwencji odmówił oznaczenia sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego, jeśli sąd niższej instancji nie poczynił wystarczających ustaleń co do zastosowania przepisów o właściwości miejscowej w przypadku pozwanych niemających miejsca zamieszkania w Polsce.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 27 i 28 k.p.c., właściwość sądu w przypadku pozwanych niemających miejsca zamieszkania w Polsce zależy od ustalenia ich miejsca pobytu w Polsce lub ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce. Brak takich ustaleń uniemożliwia oznaczenie sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa oznaczenia sądu

Strony

NazwaTypRola
K.K.osoba_fizycznapowódka
M.K.osoba_fizycznapozwany
R.K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 45

Kodeks postępowania cywilnego

Tryb oznaczania sądu właściwego.

k.p.c. art. 27

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólna właściwość sądu ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego.

k.p.c. art. 28

Kodeks postępowania cywilnego

Właściwość sądu, gdy pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce.

Pomocnicze

k.c.

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące miejsca zamieszkania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających ustaleń sądu niższej instancji co do zastosowania przepisów o właściwości miejscowej w przypadku pozwanych niemających miejsca zamieszkania w Polsce.

Godne uwagi sformułowania

należało orzec, jak w sentencji.

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Właściwość sądu w sprawach transgranicznych dotyczących ustalenia stosunku prawnego, w szczególności w sprawach o zmianę płci."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ustaleń co do miejsca zamieszkania pozwanych poza Polską.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii jurysdykcji w sprawach transgranicznych, co jest istotne dla praktyków prawa, ale jej rozstrzygnięcie jest proceduralne i nie zawiera głębszej analizy merytorycznej.

Kto rozpozna sprawę o zmianę płci, gdy pozwani mieszkają za granicą? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady jurysdykcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CO 116/20
POSTANOWIENIE
Dnia 25 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 25 sierpnia 2020 r.,
na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w B.
akt sygn. I C […]
z zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2020 r.,
w celu oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy
z powództwa K.K.
‎
przeciwko M.K. i R.K.
‎
o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa,
odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w B. zarządzeniem z 17 kwietnia 2020 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. celem oznaczenia sądu do rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy wskazał, iż w sprawie głównej powódka wytoczyła powództwo o ustalenie w przedmiocie zmiany płci, zaś pozwani rodzice mają miejsce zamieszkania poza Polską.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 27 k.p.c., powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania, zaś miejsce zamieszkania określa się według przepisów Kodeksu cywilnego. Jednocześnie zgodnie z art. 28 k.p.c., jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, ogólną właściwość oznacza się według miejsca jego pobytu w Polsce, a gdy nie jest ono znane lub  nie  leży w Polsce - według ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce. Z uwagi na fakt, iż Sąd Okręgowy w B. nie dokonał ustalenia, czy  w  sprawie zachodzą okoliczności  stanowiące przesłanki zastosowania             art. 28 k.p.c. (miejsce pobytu pozwanych w Polsce względnie ich ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce),
należało orzec
, jak w sentencji.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI