IV CO 110/20

Sąd Najwyższy2021-02-24
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sąduSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi, uznając, że znajomość sędziego z jedną ze stron nie narusza dobra wymiaru sprawiedliwości, jeśli nie ma podstaw do wyłączenia sędziego.

Sąd Rejonowy w T. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, ponieważ sędzia sprawozdawca znał osobiście jedną ze stron. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, stwierdzając, że przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. dotyczy okoliczności ustrojowych sądu, a nie konkretnego sędziego, a odmowa wyłączenia sędziego jest prawomocna i nie może być podważana w ten sposób.

Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2020 r. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy sygn. akt I C [...] innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na art. 44¹ § 1 k.p.c. jako na środek służący dobru wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Rejonowy uzasadnił swój wniosek faktem, że sędzia sprawozdawca zna osobiście jedną ze stron postępowania, a mimo to postanowieniem z dnia 2 października 2019 r. odmówił uwzględnienia wniosku o jego wyłączenie. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, zważył, że przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. ma zastosowanie do sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości ze względów ustrojowych (instytucjonalnych), a nie z powodu powiązań konkretnego sędziego ze stroną. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie sądu niższej instancji o odmowie wyłączenia sędziego jest niezaskarżalne i prawomocne, a instytucja przekazania sprawy nie może być traktowana jako środek zaskarżenia służący podważeniu takiej decyzji. Skoro brak było podstaw do wyłączenia sędziego w rozumieniu art. 49 k.p.c., Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez sędziego sprawozdawcę nie godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości i na tej podstawie odmówił przekazania sprawy innemu sądowi.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, znajomość sędziego z jedną ze stron, jeśli nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego w rozumieniu art. 49 k.p.c., nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 44¹ § 1 k.p.c. dotyczy okoliczności ustrojowych sądu, a nie powiązań konkretnego sędziego ze stroną. Odmowa wyłączenia sędziego jest prawomocna i nie może być podważana poprzez wniosek o przekazanie sprawy. Jeśli brak podstaw do wyłączenia sędziego, nie ma podstaw do przekazania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przekazania sprawy

Strony

NazwaTypRola
P. [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w B.spółkapowód
A. i K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczy sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości ze względów ustrojowych (instytucjonalnych), a nie z powodu powiązań konkretnego sędziego ze stroną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 51

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹a § § 1 pkt 10

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego jest niezaskarżalne.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego jest prawomocne.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego może zostać poddane kontroli instancyjnej.

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 44¹ § 1 k.p.c. dotyczy okoliczności ustrojowych sądu, a nie konkretnego sędziego. Odmowa wyłączenia sędziego jest prawomocna i nie może być podważana poprzez wniosek o przekazanie sprawy. Brak podstaw do wyłączenia sędziego w rozumieniu art. 49 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Znajomość sędziego z jedną ze stron, nawet przy odmowie wyłączenia, godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego Chodzi zatem, co do zasady, o tego rodzaju okoliczności, które są powiązane z danym sądem w znaczeniu ustrojowym (instytucjonalnym), a nie z konkretnym sędzią. instytucja z art. 44¹ k.p.c. nie może być postrzegana jako swoisty środek zaskarżenia, przysługujący w razie odmowy wyłączenia sędziego na jego żądanie.

Skład orzekający

Marcin Łochowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 44¹ § 1 k.p.c. w kontekście odmowy wyłączenia sędziego i znaczenia znajomości sędziego ze stroną dla dobra wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy po odmowie wyłączenia sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące przekazania sprawy i wyłączenia sędziego, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Czy znajomość sędziego z powodem dyskwalifikuje sąd? SN wyjaśnia granice przekazania sprawy.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV CO 110/20
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lutego 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marcin Łochowski
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 24 lutego 2021 r.,
‎
na skutek przedstawienia akt sprawy Sądu Rejonowego w T.
z postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2020 r.,
w przedmiocie przekazania innemu sądowi równorzędnemu
sprawy sygn. akt I C […]
z powództwa P. […] Spółki Akcyjnej z siedzibą w B.
‎
przeciwko A. i K.
‎
o zapłatę,
odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 20 kwietnia 2020 r. Sąd Rejonowy w T. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy na podstawie art.  44
1
§ 1 k.p.c. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Rejonowy wskazał, że sędzia sprawozdawca zna osobiście stronę, a mimo to postanowieniem z 2 października 2019 r. Sąd ten nie uwzględnił żądania jego wyłączenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 44
1
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 44
1
§ 1 k.p.c. dotyczy takich sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie, bez względu na to przez którego sędziego, godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. Chodzi zatem, co do zasady, o tego rodzaju okoliczności, które są powiązane z danym sądem w znaczeniu ustrojowym (instytucjonalnym), a nie z konkretnym sędzią. Już tylko z tego względu nie było możliwe przekazanie sprawy innemu sądowi.
Nadto, zdaniem Sądu Najwyższego, nie ma podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi, jeżeli Sąd Rejonowy, oceniając oświadczenie sędziego o  istniejących, jego zdaniem, podstawach wyłączenia (art. 51 k.p.c.), odmówił wyłączenia sędziego. Takie orzeczenie może zostać wydane tylko wówczas, gdy brak jest okoliczności tego rodzaju, które mogłaby wywołać uzasadnioną  wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. To postanowienie jest niezaskarżalne (zob. art. 394
1a
§ 1 pkt 10 k.p.c.) i prawomocne (zob. art. 365 § 1 k.p.c.), ale może zostać poddane kontroli instancyjnej na zasadzie art. 380 k.p.c.
Aktualnie jednak, skoro brak podstaw do wyłączenia sędziego, o jakich mowa w art. 49 k.p.c., to nie sposób uznać, że rozpoznanie sprawy przez sędziego sprawozdawcę godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. Co więcej instytucja z  art. 44
1
k.p.c. nie może być postrzegana jako swoisty środek zaskarżenia, przysługujący w razie odmowy wyłączenia sędziego na jego żądanie.
Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 44
1
§ 1 k.p.c. odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
ke
[aw]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę