IV CO 108/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w T. postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2020 r. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na przepis art. 44¹ k.p.c. Uzasadnieniem wniosku było członkostwo sędziego referenta w powodowej Spółdzielni Mieszkaniowej, co zgodnie z przepisami Prawa spółdzielczego skutkowałoby jego wyłączeniem z mocy prawa od rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, analizując przepis art. 44¹ k.p.c. wprowadzony nowelizacją z 2019 r., który odpowiada regulacji z kodeksu postępowania karnego (art. 37), wskazał, że jego celem jest zapewnienie dobra wymiaru sprawiedliwości, w szczególności postrzegania sądu jako organu bezstronnego. Podkreślono, że przepis ten ma zastosowanie w przypadkach wyjątkowych i nie może być interpretowany rozszerzająco. Sąd Najwyższy stwierdził, że okoliczności wskazane przez Sąd Rejonowy, dotyczące sfery majątkowej sędziego referenta i jego członkostwa w spółdzielni, nie stanowią podstawy do zastosowania art. 44¹ k.p.c. Wskazano, że w takich sytuacjach właściwe jest skorzystanie z instytucji wyłączenia sędziego od orzekania (art. 51 k.p.c. w zw. z art. 52 § 2 k.p.c.) lub innych szczególnych procedur. Oddalenie wniosku sędziego o wyłączenie od orzekania nie może być skuteczną podstawą do zastosowania ogólnego przepisu o przekazaniu sprawy innemu sądowi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości oraz rozróżnienie między przeszkodami dotyczącymi sądu a przeszkodami dotyczącymi sędziego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją k.p.c. i wyłączeniem sędziego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy członkostwo sędziego referenta w powodowej spółdzielni mieszkaniowej, skutkujące jego wyłączeniem z mocy prawa, stanowi podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi podstawy.
Uzasadnienie
Przepis art. 44¹ k.p.c. dotyczy przeszkód dotyczących sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, a nie przeszkód odnoszących się do poszczególnego sędziego. W przypadku wątpliwości co do bezstronności sędziego, właściwe jest zastosowanie procedury wyłączenia sędziego od orzekania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa w T. | spółka | powód |
| J. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten dotyczy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Dotyczy przeszkód dotyczących sądu jako organu, a nie poszczególnego sędziego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 37
Kodeks postępowania cywilnego
Analogiczny przepis w kodeksie postępowania karnego, dotyczący przekazania sprawy innemu sądowi.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustawy art. 1 pkt 14 w zw. z art. 17 pkt 1
Przepis wprowadzający art. 44¹ k.p.c.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustawy art. 9 ust. 2
Przepis określający zastosowanie znowelizowanych przepisów k.p.c. do spraw wniesionych przed wejściem w życie nowelizacji.
k.p.c. art. 51
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wyłączenia sędziego od orzekania.
k.p.c. art. 52 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wyłączenia sędziego od orzekania.
k.p.c. art. 48¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wyłączenia sędziego od orzekania.
k.p.c. art. 48 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wyłączenia sędziego od orzekania.
k.p.c. art. 49 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wyłączenia sędziego od orzekania.
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze art. 1 i 3
Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego z mocy prawa z powodu członkostwa w spółdzielni.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 44¹ k.p.c. dotyczy przeszkód dotyczących sądu jako organu, a nie poszczególnego sędziego. • W przypadku wątpliwości co do bezstronności sędziego, właściwe jest zastosowanie procedury wyłączenia sędziego od orzekania (art. 51 k.p.c. w zw. z art. 52 § 2 k.p.c.).
Odrzucone argumenty
Członkostwo sędziego referenta w powodowej Spółdzielni Mieszkaniowej stanowi podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
względ na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego • zagrożenie dla postrzegania konkretnego sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości • przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości uzasadnia zmianę właściwości sądu jedynie w wypadkach wyjątkowych i dlatego wskazany przepis nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni • Przepis ten ma na względzie przeszkody dotyczące danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, a nie przeszkody odnoszące się do poszczególnego sędziego
Skład orzekający
Władysław Pawlak
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości oraz rozróżnienie między przeszkodami dotyczącymi sądu a przeszkodami dotyczącymi sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją k.p.c. i wyłączeniem sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z bezstronnością sądu i wyłączeniem sędziego, co ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych.
“Czy członkostwo w spółdzielni może wyłączyć sędziego z prowadzenia sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.