IV CNP 75/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu, uznając, że wskazana szkoda jest ewentualna i nie podlega naprawieniu, a krzywda niemajątkowa nie została wykazana w sposób uzasadniający zadośćuczynienie.
Skarżący Andrzej Ś. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w L. dotyczącego działu spadku. Jako szkodę majątkową wskazał utracone korzyści z gospodarstwa rolnego i dopłat unijnych, a jako niemajątkową – krzywdę wynikającą z uznania go za niezdolnego do prowadzenia działalności rolniczej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że szkoda majątkowa jest jedynie hipotetyczna i nie podlega naprawieniu, a krzywda niemajątkowa nie spełnia przesłanek do żądania zadośćuczynienia zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę Andrzeja Ś. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w L. z dnia 30 października 2008 r., które dotyczyło działu spadku po Zofii W. Skarżący domagał się stwierdzenia niezgodności z prawem, wskazując na szkodę majątkową i niemajątkową. Jako szkodę majątkową podał potencjalne korzyści z gospodarstwa rolnego i dopłat unijnych, które mógłby osiągnąć, gdyby mu przyznano część tego gospodarstwa. Sąd Najwyższy uznał tę szkodę za ewentualną, czyli hipotetyczną i niepewną, która w polskim prawie nie podlega naprawieniu. Wskazał, że nie ma pewności, czy skarżący rzeczywiście uzyskałby te korzyści. Odnosząc się do szkody niemajątkowej, skarżący wskazał na krzywdę wynikającą z uznania go za osobę niezdolną do prowadzenia działalności rolniczej. Sąd przyznał, że skarżący może subiektywnie czuć się skrzywdzony, jednakże podkreślił, że nie stanowi to podstawy do żądania zadośćuczynienia. Przepisy kodeksu cywilnego (art. 445, 448 k.c.) przewidują zadośćuczynienie za krzywdę w ściśle określonych przypadkach, takich jak uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia, pozbawienie wolności, skłonienie do czynu nierządnego czy naruszenie dóbr osobistych. Sąd uznał, że dokonanie przez sąd dopuszczalnego przez prawo podziału majątku spadkowego, gdzie jednemu ze spadkobierców przyznano spłatę pieniężną zamiast części gospodarstwa rolnego, nie jest czynem wyrządzającym krzywdę w rozumieniu przepisów prawa. W konsekwencji, z uwagi na brak wykazania przesłanek do uwzględnienia skargi, Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, szkoda ewentualna nie podlega naprawieniu w polskim prawie i nie jest prawnie relewantna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak jest pewności co do uzyskania hipotetycznych korzyści, co dyskwalifikuje je jako podstawę do naprawienia szkody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej Ś. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (skarżący) |
| Stanisław S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Barbara M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Wanda P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Aleksandra S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Zofia R. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Krzysztof S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Tadeusz S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Zofia W. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 4245 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać m. in. uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia.
k.p.c. art. 4248 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi.
Pomocnicze
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Przesłanki do żądania zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę.
k.c. art. 445 § 2
Kodeks cywilny
Przesłanki do żądania zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę.
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przesłanki do żądania zadośćuczynienia za naruszenie dobra osobistego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szkoda majątkowa wskazana przez skarżącego jest szkodą ewentualną, niepodlegającą naprawieniu. Skarżący nie wykazał istnienia krzywdy niemajątkowej w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, uzasadniającej żądanie zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
szkoda ewentualna w świetle polskiego prawa nie podlega naprawieniu, nie jest zatem prawnie relewantna nie oznacza to istnienia krzywdy (szkody niemajątkowej), za którą prawo polskie przewidywałoby możliwość żądania zadośćuczynienia Nie może zatem być uznane za wyrządzające krzywdę dokonanie przez sąd dopuszczalnego przez prawo sposobu podziału majątku spadkowego
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia szkody ewentualnej i krzywdy w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i konkretnych przesłanek szkody i krzywdy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem, ale jego stan faktyczny jest dość typowy dla spraw spadkowych.
“Szkoda ewentualna i krzywda – kiedy można skarżyć prawomocne orzeczenie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CNP 75/09 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie ze skargi uczestnika postępowania Andrzeja Ś. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w L, z dnia 30 października 2008 r., w sprawie z wniosku Stanisława S. przy uczestnictwie Barbary M., Wandy P., Andrzeja Ś., Aleksandry S., Zofii R., Krzysztofa S. i Tadeusza S. o dział spadku po Zofii W., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 listopada 2009 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie 2 Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać m. in. uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia. W niniejszej sprawie skarżący jako szkodę majątkową wskazał, że gdyby mu przyznano część gospodarstwa rolnego, to mógłby osiągać korzyści z rozwinięcia na nim gospodarki oraz z dopłat unijnych. Jest to jednak szkoda ewentualna, ponieważ nie ma pewności, że rzeczone korzyści skarżący rzeczywiście by uzyskał. Tymczasem szkoda ewentualna w świetle polskiego prawa nie podlega naprawieniu, nie jest zatem prawnie relewantna. Ponadto skarżący wskazuje na szkodę niemajątkową, którą jest wyrządzona mu krzywda przez uznanie go za osobę niezdolną do prowadzenia działalności rolniczej w kwestionowanym orzeczeniu. Zgodzić się trzeba, że w ujęciu subiektywnym skarżący może czuć się skrzywdzony, jednakże nie oznacza to istnienia krzywdy (szkody niemajątkowej), za którą prawo polskie przewidywałoby możliwość żądania zadośćuczynienia. Zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę można żądać w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, a także w wypadku pozbawienia wolności oraz w wypadku skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu (art. 445 § 1 i 2 w związku z art. 444 k.c.) oraz w razie naruszenia dobra osobistego (art. 448 k.c.). Nie może zatem być uznane za wyrządzające krzywdę dokonanie przez sąd dopuszczalnego przez prawo sposobu podziału majątku spadkowego, gdzie jednemu ze spadkobierców nie przyznaje się części gospodarstwa rolnego, lecz spłatę pieniężną. W konsekwencji skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI