Orzeczenie · 2017-06-28

IV CNP 62/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-06-28
SNCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeWysokanajwyższy
podział majątkunakładymajątek wspólnymajątek odrębnydarowiznaniezgodność z prawemSąd Najwyższykoszty postępowania

Sprawa dotyczyła skargi uczestniczki postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 czerwca 2015 r., wydanego w sprawie o podział majątku byłych małżonków T. M. i I. M. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawcy, ustalił, że wnioskodawca dokonał nakładów z majątku odrębnego na majątek wspólny, w tym na zakup działek, które weszły do majątku wspólnego. Sąd Okręgowy zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kwotę 65 955 zł tytułem zwrotu nakładów. Uczestniczka zarzuciła, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął nominalną wartość darowizny jako podstawę wyliczenia nakładów oraz że wnioskodawca otrzymał zwrot nakładów dwukrotnie. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, stwierdził, że postanowienie Sądu Okręgowego w zakresie podwyższającym kwotę zwrotu nakładów przez uczestniczkę ponad kwotę 34 705 zł rażąco narusza art. 45 § 1 k.r.o. i przez jego wydanie została wyrządzona uczestniczce szkoda. W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonego postanowienia w tym zakresie, oddalił skargę w pozostałej części i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 900 zł tytułem kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w kontekście rozliczeń majątkowych między małżonkami oraz zasady zwrotu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z podziałem majątku i rozliczeniem nakładów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie sądu drugiej instancji w sprawie o podział majątku, zasądzające zwrot nakładów z majątku odrębnego na majątek wspólny, może być uznane za niezgodne z prawem, jeśli skutkuje wyrządzeniem szkody stronie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli postanowienie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadami i przepisami lub zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że niezgodność orzeczenia z prawem musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. W analizowanej sprawie stwierdzono, że postanowienie Sądu Okręgowego w zakresie zwrotu nakładów ponad kwotę 34 705 zł rażąco naruszało art. 45 § 1 k.r.o. i wyrządziło uczestniczce szkodę.

Jak należy rozliczać nakłady z majątku osobistego małżonka na majątek wspólny w postępowaniu o podział majątku, zwłaszcza gdy nakład ten zwiększył wartość majątku, który przypadł również temu małżonkowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Małżonek, który dokonał nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny, powinien otrzymać zwrot całości nakładu, jeśli nie został mu przyznany przedmiot majątkowy o zwiększonej wartości. W sytuacji, gdy nakład zwiększył wartość majątku, który przypadł również temu małżonkowi, zwrot powinien uwzględniać jego udział w majątku wspólnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w analizowanym przypadku wnioskodawca otrzymał połowę majątku wspólnego oraz zwrot całości nakładu kosztem uczestniczki, zamiast zwrotu odpowiadającego jego udziałowi w majątku wspólnym. Nakład ten zwiększył bowiem majątek uczestniczki jedynie o określoną kwotę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzenie niezgodności z prawem w części, oddalenie w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
uczestniczka (w zakresie stwierdzenia niezgodności)

Strony

NazwaTypRola
T. M.osoba_fizycznawnioskodawca
I. M.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (23)

Główne

k.p.c. art. 519 § 2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a dokonanie zmiany lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

k.r.o. art. 45 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Podstawę żądania przez każdego z małżonków rozliczenia w postępowaniu o podział majątku wspólnego zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny, za wyjątkiem zużytych na zaspokojenie potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 519 § 1 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie co do istoty sprawy wydane przez sąd drugiej instancji nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.

k.c. art. 417 § 1 § 2

Kodeks cywilny

Niezgodność orzeczenia z prawem powodująca odpowiedzialność odszkodowawczą musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny, oczywisty.

k.r.o. art. 45 § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 46

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.p.c. art. 684

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 567 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 1035

Kodeks cywilny

k.c. art. 212 § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 1 i 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 316 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424 § 11 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

k.r.o. art. 43 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy błędnie ustalił wysokość nakładów wnioskodawcy na majątek wspólny, co skutkowało zasądzeniem nadmiernej kwoty od uczestniczki. • Wnioskodawca otrzymał zwrot nakładów dwukrotnie, co narusza zasady rozliczeń majątkowych między małżonkami.

Odrzucone argumenty

Sąd Najwyższy oddalił skargę w zakresie wykraczającym poza stwierdzoną niezgodność z prawem.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie niezgodne z prawem w rozumieniu art. 519^2 § 1 k.p.c. w zw. z art. 417^1 § 2 k.c., to orzeczenie, które jest niewątpliwie sprzeczne z zasadami i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. • Niezgodność orzeczenia z prawem powodująca odpowiedzialność odszkodowawczą musi więc mieć charakter kwalifikowany, elementarny, oczywisty tylko bowiem w takim przypadku orzeczeniu sądu można przypisać cechę bezprawności.

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Władysław Pawlak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w kontekście rozliczeń majątkowych między małżonkami oraz zasady zwrotu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z podziałem majątku i rozliczeniem nakładów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rozliczeń majątkowych między małżonkami po rozwodzie, a także procedury stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem, co jest rzadko stosowane i budzi wątpliwości.

Czy Sąd Okręgowy mógł wyrządzić szkodę przez błędne rozliczenie majątku? Sąd Najwyższy odpowiada.

Dane finansowe

koszty postępowania: 900 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst