IV CNP 61/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia w sprawie egzekucyjnej, powołując się na nowelizację przepisów wyłączającą taką możliwość.
Dłużnik M. T. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 marca 2008 r., wydanego w sprawie egzekucyjnej. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, stwierdził, że w dniu 25 września 2010 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, która dodała art. 7674 k.p.c., wyłączający możliwość złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawach egzekucyjnych. Ponieważ ustawa nie zawierała przepisów przejściowych, nowe przepisy stosuje się również do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji. W związku z tym skarga dłużnika podlegała odrzuceniu.
Sprawa dotyczyła skargi dłużnika M. T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 marca 2008 r., wydanego w sprawie egzekucyjnej. Postanowienie to dotyczyło sprostowania oznaczenia stron postępowania egzekucyjnego. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, zwrócił uwagę na istotną zmianę stanu prawnego, która nastąpiła w trakcie postępowania. W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Kluczową zmianą było dodanie art. 7674 k.p.c., który wyłączył możliwość składania skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń w sprawach egzekucyjnych. Ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów przejściowych, co oznaczało, że nowe przepisy miały zastosowanie również do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie, w tym do skarg już wniesionych, ale nierozstrzygniętych prawomocnie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że skarga dłużnika złożona w tej sprawie nie mogła być dalej rozpoznawana i na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. podlegała odrzuceniu. Sąd Najwyższy nie obciążył skarżącego kosztami postępowania, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację majątkową i zdrowotną oraz istotną zmianę stanu prawnego w trakcie postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wydanego w sprawie egzekucyjnej nie jest dopuszczalna po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 22 lipca 2010 r.
Uzasadnienie
Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 22 lipca 2010 r. dodała art. 7674 k.p.c., który wyłączył możliwość składania skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń w sprawach egzekucyjnych. Ustawa nie zawierała przepisów przejściowych, co oznacza, że nowe przepisy stosuje się od chwili ich wejścia w życie, także do postępowań wszczętych wcześniej, w tym do skarg już wniesionych, ale nierozstrzygniętych prawomocnie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. T. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Gmina Miasta W. | organ_państwowy | wierzyciel |
| Bank SA w W. | spółka | wierzyciel |
| Bank Regionalny SA w W. | spółka | wierzyciel |
| Skarb Państwa - Urząd Skarbowy w W. | organ_państwowy | wierzyciel |
| Urząd Skarbowy w Ś. | organ_państwowy | wierzyciel |
| H. B. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 7674 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza możliwość złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawach egzekucyjnych.
k.p.c. art. 4248 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze
Nowelizacja wprowadzająca zmiany w k.p.c., w tym art. 7674 k.p.c.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 42412
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 933
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wprowadzenia zarządcy w zarząd nieruchomości.
k.p.c. art. 350 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do sprostowania orzeczenia.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania prawomocnym orzeczeniem.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do innych postępowań.
k.c. art. 4171 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy władzy publicznej.
Ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze art. 33 § 3
Dotyczy dopuszczalności skargi w postępowaniu upadłościowym.
Ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze art. 2231
Dotyczy dopuszczalności skargi w postępowaniu naprawczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana stanu prawnego w trakcie postępowania, która wyłączyła dopuszczalność skargi.
Godne uwagi sformułowania
ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, co oznacza, że do wprowadzonych przez nią zmian w przepisach proceduralnych stosować należy ogólną regułę, zgodnie z którą przepisy nowe stosuje się od chwili ich wejścia w życie także do zaskarżania orzeczeń wydanych wcześniej oraz do wszczętych już postępowań W związku z faktem, że uregulowania projektu zaprowadzają sytuację korzystniejszą dla osób poszkodowanych, w projekcie nie zamieszczono przepisów intertemporalnych.
Skład orzekający
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów proceduralnych po nowelizacji, brak przepisów przejściowych, niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w sprawach egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i rodzaju sprawy (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem w postępowaniu egzekucyjnym).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotna może być zmiana przepisów w trakcie postępowania i jak wpływa ona na dopuszczalność środków prawnych. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.
“Zmiana prawa w trakcie procesu: czy Twoja skarga nadal jest dopuszczalna?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CNP 61/10 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie skargi dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt III Cz (…), w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzycieli Gminy Miasta W., Banku SA w W., (…) Banku Regionalnego SA w W., Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w W. i Urzędu Skarbowego w Ś. przeciwko dłużnikowi M. T. przy udziale H. B. o egzekucję świadczenia pieniężnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2010 r., odrzuca skargę i nie obciąża skarżącego kosztami postępowania wywołanego tą skargą. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2005 r., wydanym na podstawie art. 933 k.p.c. Sąd Rejonowy w S. w sprawie egzekucyjnej prowadzonej przeciwko dłużnikowi M. T. postanowił wprowadzić zarządcę w zarząd nieruchomości lokalowych, z których prowadzona była egzekucja. W części wstępnej postanowienia wymieniony został wierzyciel – (…) Bank Regionalny S.A. w W. i dłużnik M. T. Następnie, postanowieniem 2 z dnia 15 marca 2007 r. Sąd Rejonowy dokonał sprostowania powyższego postanowienia zakresie oznaczenia stron postępowania poprzez wymienienie dalszych podmiotów po stronie wierzycieli oraz poprzez wskazanie jako uczestniczki postępowania H. B. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniami przez dłużnika i uczestniczkę H. B. Na skutek obydwu zażaleń Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 19 marca 2008 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego. Zmiana polegała na ograniczeniu liczby wierzycieli uwzględnionych w sprostowaniu, jako tych którzy winni widnieć w części wstępnej postanowienia z 6 kwietnia 2005 r. obok (…) Banku Regionalnego S.A. w W. do Gminy Miasta W., Banku S.A. w W., Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w W. oraz Urzędu Skarbowego w Ś. W pozostałym zakresie zażalenie zostało oddalone. Od postanowienia Sądu Okręgowego dłużnik wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego orzeczenia, wskazując jako przepisy, z którymi jest ono niezgodne art. 927 k.p.c., art. 350 § 1 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037), która m.in. dodała w art. 7674 k.p.c. paragraf 3 wyłączający możliwość złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawach egzekucyjnych. Ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, co oznacza, że do wprowadzonych przez nią zmian w przepisach proceduralnych stosować należy ogólna regułę, zgodnie z którą przepisy nowe stosuje się od chwili ich wejścia w życie także do zaskarżania orzeczeń wydanych wcześniej oraz do wszczętych już postępowań, o ile inne zasady nie wynikają z przepisów szczególnych. Niewątpliwie bezpośrednie włączenie zmienionych przepisów w tok postępowań należał do założeń nowelizacji, ponieważ w uzasadnieniu projektu ustawy (druk nr 2525, Sejmu VI kadencji) znalazło się stwierdzenie: „W związku z faktem, że uregulowania projektu zaprowadzają sytuację korzystniejszą dla osób poszkodowanych, w projekcie nie zamieszczono przepisów intertemporalnych. Przepisy projektowanej ustawy będą zatem miały zastosowanie także do orzeczeń sądowych wydanych przed jej wejściem w życie.” Korzystniejsze uregulowania, o których mowa w uzasadnieniu projektu polegają na ograniczeniu wypadków – w których do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 4171 § 2 k.c. konieczne jest uzyskanie przez stronę prejudykatu w postępowaniu 3 o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem - do prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie, oraz postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów państw obcych oraz w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za granicą lub ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą (art. 4241, art. 5192, art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i nowy art. 1215 § 3 k.p.c.). Od innych prawomocnych orzeczeń, w tym w szczególności wydanych w postępowaniu egzekucyjnym oraz upadłościowym i naprawczym, skarga nie przysługuje (art. 7674 k.p.c. oraz art. 33 ust. 3 i art. 2231 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze). Jeżeli przez ich wydanie została wyrządzona szkoda, strona może dochodzić jej wynagrodzenia bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu przewidzianym w art. 4241 k.p.c. i nast., przed sądem powszechnym, bezpośrednio od Skarbu Państwa, w sprawie o odszkodowanie (art. 4241a § 3 k.p.c.). W rezultacie od dnia 25 września 2010 r. niedopuszczalne są skargi od orzeczeń wydanych w sprawach egzekucyjnych. Dotyczy to nie tylko sytuacji, kiedy orzeczenia nie zostały jeszcze zaskarżone taką skargą, ale również wypadków, kiedy skarga została już wniesiona, ale nie została prawomocnie rozstrzygnięta do dnia wejścia w życie omawianej nowelizacji przepisów. Ustawa nowelizująca nie wprowadza bowiem szczególnych zasad odnoszących się do będących już w toku postępowań ze skargi o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem. Z tych przyczyn skarga złożona przez dłużnika podlega odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparte zostało na treści art. 102 k.p.c. w zw. z art. 42412 k.p.c., art. 39821 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i uzasadnione jest trudna sytuacją majątkową i zdrowotną dłużnika, a także istotną dla losów wniesionej przez niego skargi zmianą stanu prawnego w toku postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI