IV CNP 61/10

Sąd Najwyższy2010-10-27
SNCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokanajwyższy
postępowanie egzekucyjneskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemzmiana prawaprzepisy przejścioweSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia w sprawie egzekucyjnej, powołując się na nowelizację przepisów wyłączającą taką możliwość.

Dłużnik M. T. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 marca 2008 r., wydanego w sprawie egzekucyjnej. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, stwierdził, że w dniu 25 września 2010 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, która dodała art. 7674 k.p.c., wyłączający możliwość złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawach egzekucyjnych. Ponieważ ustawa nie zawierała przepisów przejściowych, nowe przepisy stosuje się również do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji. W związku z tym skarga dłużnika podlegała odrzuceniu.

Sprawa dotyczyła skargi dłużnika M. T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 marca 2008 r., wydanego w sprawie egzekucyjnej. Postanowienie to dotyczyło sprostowania oznaczenia stron postępowania egzekucyjnego. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, zwrócił uwagę na istotną zmianę stanu prawnego, która nastąpiła w trakcie postępowania. W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Kluczową zmianą było dodanie art. 7674 k.p.c., który wyłączył możliwość składania skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń w sprawach egzekucyjnych. Ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów przejściowych, co oznaczało, że nowe przepisy miały zastosowanie również do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie, w tym do skarg już wniesionych, ale nierozstrzygniętych prawomocnie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że skarga dłużnika złożona w tej sprawie nie mogła być dalej rozpoznawana i na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. podlegała odrzuceniu. Sąd Najwyższy nie obciążył skarżącego kosztami postępowania, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację majątkową i zdrowotną oraz istotną zmianę stanu prawnego w trakcie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wydanego w sprawie egzekucyjnej nie jest dopuszczalna po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 22 lipca 2010 r.

Uzasadnienie

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 22 lipca 2010 r. dodała art. 7674 k.p.c., który wyłączył możliwość składania skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń w sprawach egzekucyjnych. Ustawa nie zawierała przepisów przejściowych, co oznacza, że nowe przepisy stosuje się od chwili ich wejścia w życie, także do postępowań wszczętych wcześniej, w tym do skarg już wniesionych, ale nierozstrzygniętych prawomocnie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strony

NazwaTypRola
M. T.osoba_fizycznadłużnik
Gmina Miasta W.organ_państwowywierzyciel
Bank SA w W.spółkawierzyciel
Bank Regionalny SA w W.spółkawierzyciel
Skarb Państwa - Urząd Skarbowy w W.organ_państwowywierzyciel
Urząd Skarbowy w Ś.organ_państwowywierzyciel
H. B.osoba_fizycznauczestniczka postępowania

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 7674 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza możliwość złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawach egzekucyjnych.

k.p.c. art. 4248 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze

Nowelizacja wprowadzająca zmiany w k.p.c., w tym art. 7674 k.p.c.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 42412

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 933

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wprowadzenia zarządcy w zarząd nieruchomości.

k.p.c. art. 350 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do sprostowania orzeczenia.

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy związania prawomocnym orzeczeniem.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do innych postępowań.

k.c. art. 4171 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy władzy publicznej.

Ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze art. 33 § 3

Dotyczy dopuszczalności skargi w postępowaniu upadłościowym.

Ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze art. 2231

Dotyczy dopuszczalności skargi w postępowaniu naprawczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu prawnego w trakcie postępowania, która wyłączyła dopuszczalność skargi.

Godne uwagi sformułowania

ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, co oznacza, że do wprowadzonych przez nią zmian w przepisach proceduralnych stosować należy ogólną regułę, zgodnie z którą przepisy nowe stosuje się od chwili ich wejścia w życie także do zaskarżania orzeczeń wydanych wcześniej oraz do wszczętych już postępowań W związku z faktem, że uregulowania projektu zaprowadzają sytuację korzystniejszą dla osób poszkodowanych, w projekcie nie zamieszczono przepisów intertemporalnych.

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów proceduralnych po nowelizacji, brak przepisów przejściowych, niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w sprawach egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i rodzaju sprawy (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem w postępowaniu egzekucyjnym).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotna może być zmiana przepisów w trakcie postępowania i jak wpływa ona na dopuszczalność środków prawnych. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.

Zmiana prawa w trakcie procesu: czy Twoja skarga nadal jest dopuszczalna?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CNP 61/10 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 27 października 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
w sprawie skargi dłużnika 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia 
Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt III Cz (…), 
w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzycieli Gminy Miasta W., Banku SA w W., (…) 
Banku Regionalnego SA w W., Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w W. i Urzędu 
Skarbowego w Ś. 
przeciwko dłużnikowi M. T. 
przy udziale H. B. 
o egzekucję świadczenia pieniężnego, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2010 r., 
 
odrzuca skargę i nie obciąża skarżącego kosztami postępowania wywołanego tą 
skargą. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2005 r., wydanym na podstawie art. 933 k.p.c. 
Sąd Rejonowy w S. w sprawie egzekucyjnej prowadzonej przeciwko dłużnikowi M. T. 
postanowił wprowadzić zarządcę w zarząd nieruchomości lokalowych, z których 
prowadzona była egzekucja. W części wstępnej postanowienia wymieniony został 
wierzyciel – (…) Bank Regionalny S.A. w W. i dłużnik M. T. Następnie, postanowieniem 

 
2 
z dnia 15 marca 2007 r. Sąd Rejonowy dokonał sprostowania powyższego 
postanowienia zakresie oznaczenia stron postępowania poprzez wymienienie dalszych 
podmiotów po stronie wierzycieli oraz poprzez wskazanie jako uczestniczki 
postępowania H. B. 
Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniami przez dłużnika i uczestniczkę 
H. B. Na skutek obydwu zażaleń Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 19 marca 
2008 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego. Zmiana polegała na ograniczeniu 
liczby wierzycieli uwzględnionych w sprostowaniu, jako tych którzy winni widnieć w 
części wstępnej postanowienia z 6 kwietnia 2005 r. obok (…) Banku Regionalnego S.A. 
w W. do Gminy Miasta W., Banku S.A. w W., Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w 
W. oraz Urzędu Skarbowego w Ś. W pozostałym zakresie zażalenie zostało oddalone. 
Od postanowienia Sądu Okręgowego dłużnik wniósł skargę o stwierdzenie 
niezgodności z prawem tego orzeczenia, wskazując jako przepisy, z którymi jest ono 
niezgodne art. 927 k.p.c., art. 350 § 1 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. 
o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz 
ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037), która m.in. 
dodała w art. 7674 k.p.c. paragraf 3 wyłączający możliwość złożenia skargi 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawach 
egzekucyjnych. Ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, co oznacza, że do 
wprowadzonych przez nią zmian w przepisach proceduralnych stosować należy ogólna 
regułę, zgodnie z którą przepisy nowe stosuje się od chwili ich wejścia w życie także do 
zaskarżania orzeczeń wydanych wcześniej oraz do wszczętych już postępowań, o ile 
inne zasady nie wynikają z przepisów szczególnych. Niewątpliwie bezpośrednie 
włączenie zmienionych przepisów w tok postępowań należał do założeń nowelizacji, 
ponieważ w uzasadnieniu projektu ustawy (druk nr 2525, Sejmu VI kadencji) znalazło 
się stwierdzenie: „W związku z faktem, że uregulowania projektu zaprowadzają sytuację 
korzystniejszą dla osób poszkodowanych, w projekcie nie zamieszczono przepisów 
intertemporalnych. Przepisy projektowanej ustawy będą zatem miały zastosowanie 
także do orzeczeń sądowych wydanych przed jej wejściem w życie.” Korzystniejsze 
uregulowania, o których mowa w uzasadnieniu projektu polegają na ograniczeniu 
wypadków – w których do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 
4171 § 2 k.c. konieczne jest uzyskanie przez stronę prejudykatu w postępowaniu 

 
3 
o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem - do prawomocnych 
wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie, oraz postanowień 
co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w 
postępowaniu nieprocesowym, w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności 
orzeczeń sądów państw obcych oraz w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie 
wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za granicą lub ugody zawartej przed 
sądem polubownym za granicą (art. 4241, art. 5192, art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i nowy 
art. 1215 § 3 k.p.c.). Od innych prawomocnych orzeczeń, w tym w szczególności 
wydanych w postępowaniu egzekucyjnym oraz upadłościowym i naprawczym, skarga 
nie przysługuje (art. 7674 k.p.c. oraz art. 33 ust. 3 i art. 2231 ustawy - Prawo 
upadłościowe i naprawcze). Jeżeli przez ich wydanie została wyrządzona szkoda, strona 
może dochodzić jej wynagrodzenia bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności 
orzeczenia z prawem w postępowaniu przewidzianym w art. 4241 k.p.c. i nast., przed 
sądem powszechnym, bezpośrednio od Skarbu Państwa, w sprawie o odszkodowanie 
(art. 4241a § 3 k.p.c.). 
W rezultacie od dnia 25 września 2010 r. niedopuszczalne są skargi od orzeczeń 
wydanych w sprawach egzekucyjnych. Dotyczy to nie tylko sytuacji, kiedy orzeczenia 
nie zostały jeszcze zaskarżone taką skargą, ale również wypadków, kiedy skarga 
została już wniesiona, ale nie została prawomocnie rozstrzygnięta do dnia wejścia w 
życie omawianej nowelizacji przepisów. Ustawa nowelizująca nie wprowadza bowiem 
szczególnych zasad odnoszących się do będących już w toku postępowań ze skargi o 
stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem. 
Z tych przyczyn skarga złożona przez dłużnika podlega odrzuceniu na podstawie 
art. 4248 § 1 k.p.c. 
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparte zostało na treści art. 
102 k.p.c. w zw. z art. 42412 k.p.c., art. 39821 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i uzasadnione jest 
trudna sytuacją majątkową i zdrowotną dłużnika, a także istotną dla losów wniesionej 
przez niego skargi zmianą stanu prawnego w toku postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI