IV CNP 36/11

Sąd Najwyższy2011-07-07
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
niezgodność z prawemskargapostępowanie cywilnenowelizacja kpcterminy procesowedopuszczalność skargiSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, ponieważ nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 roku wyłączyła możliwość wnoszenia takich skarg od orzeczeń innych niż wskazane w ustawie.

Strona pozwana wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej zażalenie na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki. Sąd Najwyższy, powołując się na nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 roku, stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje tylko od określonych prawomocnych wyroków i postanowień kończących postępowanie wydanych przez sąd drugiej instancji. Ponieważ przedmiotowa skarga nie spełniała tych kryteriów, a przepisy przejściowe nie przewidywały odmiennych rozwiązań, Sąd Najwyższy uznał ją za niedopuszczalną i umorzył postępowanie.

Przedmiotem postępowania była skarga strony pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 15 lipca 2010 r., które oddaliło jej zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące sprostowania oczywistej omyłki. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, wziął pod uwagę wejście w życie w dniu 25 września 2010 r. ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Zgodnie z nowymi przepisami, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje wyłącznie od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w określonych trybach postępowania. Ustawa ta nie zawierała przepisów przejściowych, co oznaczało, że od daty jej wejścia w życie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń innych niż wymienione w art. 4241 k.p.c. stała się niedopuszczalna, również w przypadku skarg wniesionych przed wejściem w życie ustawy. W związku z tym, że skarga wniesiona przez stronę pozwaną stała się niedopuszczalna, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie na podstawie art. 355 § 1 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło z uwzględnieniem art. 102 w zw. z art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 42412 k.p.c., biorąc pod uwagę możliwość dochodzenia odszkodowania w odrębnym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 r. ograniczyła katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem. Brak przepisów przejściowych oznacza, że od daty wejścia w życie nowelizacji skarga jest niedopuszczalna, nawet jeśli została wniesiona przed tą datą, jeśli dotyczy orzeczeń spoza katalogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
L. POLSKI Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.spółkapowód
Przedsiębiorstwo Komunikacyjno - Spedycyjne T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T.spółkapozwany
strona pozwanainneskarżący

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 424¹

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze

Nowelizacja wprowadzająca zmiany w zakresie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 519²

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1148¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1151¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1215 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 4241b

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość dochodzenia odszkodowania bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 398²1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania kasacyjnego, ale stosowany przez analogię.

k.p.c. art. 42412

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w przedmiocie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

Zasada bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego (III CZP 49/00).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 r. wyłączyła możliwość wnoszenia skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem od orzeczeń innych niż wskazane w art. 4241 k.p.c. Brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej oznacza bezzwłoczne stosowanie nowych przepisów, w tym w odniesieniu do skarg wniesionych przed wejściem w życie ustawy.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń innych niż wymienionych w art. 4241 k.p.c. jest niedopuszczalna zasada bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego

Skład orzekający

Tadeusz Ereciński

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po nowelizacji k.p.c. z 2010 r. i ograniczonego katalogu orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego ze względu na interpretację przepisów przejściowych po ważnej nowelizacji k.p.c. Dotyczy fundamentalnej kwestii dopuszczalności środka prawnego.

Niedopuszczalna skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem po nowelizacji KPC – co musisz wiedzieć?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CNP 36/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 lipca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
Prezes SN Tadeusz Ereciński 
 
 
w sprawie ze skargi strony pozwanej 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia 
Sądu Okręgowego  
z dnia 15 lipca 2010 r.,  
w sprawie z powództwa L. POLSKI Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z 
siedzibą w G. 
przeciwko Przedsiębiorstwu Komunikacyjno - Spedycyjnemu T. Spółce          z 
ograniczoną odpowiedzialnością w T. 
o zapłatę, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 7 lipca 2011 r., 
 
 
umarza postępowanie. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Skarżący wnosił o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu 
Okręgowego z dnia 15 lipca 2010 r. oddalającego zażalenie strony pozwanej na 
postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W dniu 22 lica 2010 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy – Kodeks 
cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo 
upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 155, poz. 1037), która weszła w życie w dniu 
25 września 2010 r. Zgodnie z przepisami tej ustawy, skarga o stwierdzenie 
niezgodności z  prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków 
sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień 
co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej 
instancji w postępowaniu nieprocesowym, w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie 
wykonalności orzeczeń sądów państw obcych oraz w postępowaniu o uznanie 
i stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za granicą lub 
ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą (art. 4241, art. 5192, art. 
11481 § 3, art. 11511 § 3 i art. 1215 § 3 k.p.c.). W wypadku orzeczeń od których 
skarga nie przysługuje, odszkodowania z  tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie 
prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez 
uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia w postępowaniu ze skargi, 
chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków (art. 4241b k.p.c.).  
W wymienionej ustawie nie przewidziano przepisów międzyczasowych, 
co  oznacza – zgodnie z zasadą bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego 
(por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, zasady 
prawnej, z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53) – 
iż   od 
chwili jej 
wejścia 
w 
życie 
skarga 
o 
stwierdzenie 
niezgodności 
z prawem orzeczeń 
innych 
niż 
wymienionych 
w 
art. 
4241 
k.p.c. 
jest 
niedopuszczalna. Dotyczy to także skarg wniesionych przed dniem wejścia w życie 
wymienionej ustawy. 

 
3 
Skoro skarga stała się niedopuszczalna, wydanie orzeczenia jest 
niedopuszczalne, a postępowanie wywołane tą skargą należało umorzyć (art. 355 
§ 1 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c.; por. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 24 listopada 2010 r., II CNP 59/10, nie publ., z dnia 
24 listopada 2010 r., II CNP 67/10, nie publ., 26 listopada 2010 r., III CNP 49/10, 
nie publ., z dnia 10 grudnia 2010 r., II CNP 73/10, nie publ., z dnia 10 grudnia 
2010 r., II CNP 76/10, nie publ., z dnia 17 grudnia 2010 r., IV CNP 85/10, nie publ., 
z dnia 17 grudnia 2010 r., III CNP 5/10, nie publ.). 
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 102 w zw. z art. 98 
§ 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 42412 k.p.c. mając na względzie, że skoro można 
żądać odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego 
orzeczenia w odrębnym postępowaniu, to w tym postępowaniu może też zostać 
wykorzystana i wynagrodzona opinia prawna wyrażona w odpowiedzi na skargę, 
sporządzonej przez pełnomocnika strony powodowej.