IV CNP 29/15

Sąd Najwyższy2015-11-25
SAOSCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
karta płatniczatransakcjesfałszowany podpisniezgodność z prawemodpowiedzialnośćstarannośćbankowośćochrona konsumenta

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, uznając ją za oczywiście bezzasadną z powodu niedołożenia przez powoda staranności w zabezpieczeniu karty płatniczej.

Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, twierdząc, że nie ponosi odpowiedzialności za transakcje kartą płatniczą z powodu sfałszowanych podpisów. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, wskazując, że zarzuty są oczywiście niezasadne. Podkreślono, że przepisy nie wymagają weryfikacji tożsamości przy każdej płatności kartą, a powód nie dołożył należytej staranności w zabezpieczeniu karty, co doprowadziło do nieuczciwych transakcji.

W niniejszej sprawie powód M. O. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 lutego 2013 r. Powód argumentował, że nie powinien ponosić odpowiedzialności za transakcje dokonane kartą płatniczą, ponieważ podpisy na dokumentach obciążeniowych były sfałszowane. Wskazywał również na naruszenie art. 5 oraz art. 28 ust. 5 ustawy o elektronicznym obiegu informacji (u.e.i.p.). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając ją za oczywiście niezasadną. Sąd wyjaśnił, że art. 28 ust. 5 u.e.i.p. dotyczy płatności internetowych, a w tej sprawie karta była fizycznie przedstawiona, a dokument obciążeniowy podpisano. Zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 u.e.i.p. został uznany za nieprawidłowy, ponieważ przepisy nie nakładają obowiązku weryfikacji tożsamości płacącego dowodem osobistym przy każdej transakcji kartą, co mogłoby naruszać prywatność. Sąd podkreślił, że akceptant powinien wymagać podpisu na kwicie, a jeśli jest on ewidentnie inny niż na karcie, można mówić o nienależytym wykonaniu zobowiązania. W tej sprawie powód nie dołożył jednak należytej staranności w przechowywaniu karty, nie wiedząc nawet, kiedy i gdzie ją utracił, a dowiedział się o transakcjach wiele dni po ich dokonaniu. Podpis na dokumencie obciążeniowym, choć podrobiony, formalnie potwierdzał transakcje. Sąd uznał, że podstawową przyczyną bezzasadności skargi jest niedołożenie przez powoda staranności w przechowywaniu karty, co można ocenić jako skrajnie lekceważące. Konsekwencjami jego niewłaściwego postępowania nie można obciążać banku. Odmienna interpretacja prowadziłaby do absurdalnych wniosków i uniemożliwiłaby obrót kartami. W związku z tym skarga nie zasługiwała na przyjęcie do rozpoznania na podstawie art. 4249 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, posiadacz karty ponosi odpowiedzialność, jeśli nie dołożył należytej staranności w jej zabezpieczeniu, a przepisy nie nakładają na bank obowiązku weryfikacji tożsamości przy każdej transakcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie dołożył staranności w zabezpieczeniu karty, a przepisy nie wymagają weryfikacji tożsamości przy każdej płatności kartą. Podpis na dokumencie obciążeniowym, nawet podrobiony, formalnie potwierdza transakcję, a brak staranności posiadacza karty prowadzi do jego odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi

Strona wygrywająca

Bank […] Spółki Akcyjnej w W.

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznapowód
Bank […] Spółki Akcyjnej w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 4249

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.e.i.p. art. 5

Ustawa o elektronicznym obiegu informacji

u.e.i.p. art. 28 § ust. 2

Ustawa o elektronicznym obiegu informacji

u.e.i.p. art. 28 § ust. 5

Ustawa o elektronicznym obiegu informacji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedołożenie przez powoda staranności w zabezpieczeniu karty płatniczej. Brak obowiązku weryfikacji tożsamości przy każdej transakcji kartą. Formalne potwierdzenie transakcji podpisem na dokumencie obciążeniowym, nawet jeśli podrobionym.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność za transakcje z powodu sfałszowanych podpisów. Naruszenie art. 5 u.e.i.p. Naruszenie art. 28 ust. 5 u.e.i.p.

Godne uwagi sformułowania

Skarga jest oczywiście niezasadna. Z przepisów prawa tak daleko idące wymaganie nie wynika – groziłoby ono zresztą naruszenie innych istotnych dóbr, zwłaszcza prywatności. Nie może zatem konsekwencjami swojego niewłaściwego wykonywania zobowiązań z umowy towarzyszącej wydaniu karty obciążać banku. Odmienna interpretacja prowadziłaby zresztą do rezultatów absurdalnych – w zasadzie uniemożliwiłaby obrót kartami.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za transakcje kartą płatniczą w przypadku niedołożenia staranności przez posiadacza karty."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy karta była fizycznie przedstawiona, a podpis na dokumencie obciążeniowym został podrobiony. Nie dotyczy płatności internetowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu transakcji kartą płatniczą i odpowiedzialności za nie, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców, w tym konsumentów i prawników.

Czy bank odpowiada za transakcje kartą z podrobionym podpisem, jeśli Ty zgubiłeś kartę?

Dane finansowe

koszty postępowania: 600 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CNP 29/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie ze skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 lutego 2013 r., w sprawie z powództwa M. O. przeciwko Bankowi […] Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2015 r., 1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; 2. zasądza od M. O. na rzecz Banku […] Spółki Akcyjnej w W. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE 2 W niniejszej sprawie powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Powód akcentował przede wszystkim, że nie powinien ponosić odpowiedzialności za te transakcje dokonane karta płatniczą, bo do ich skuteczności niezbędne jest złożenie podpisu przez posiadacza karty, a tymczasem złożone podpisy były sfałszowane. Jako uzasadnienie skargi, oprócz podniesionego już argumentu, wskazywał też naruszenie art. 5 u.e.i.p. oraz art. 28 ust. 5 u.e.i.p. Skarga jest oczywiście niezasadna. Po pierwsze, art. 28 ust. 5 u.e.i.p. dotyczy płatności internetowych kartą – w tej sprawie kartę fizycznie przedstawiono, a dokument obciążeniowy podpisano. Po drugie, zarzut naruszenia przez sąd art. 28 ust. 2 u.e.i.p. jest oczywiście nieprawidłowy – skarżący wymaga, aby zawsze przy płatności kartą weryfikować tożsamość płacącego, żądając od niego okazania dowodu tożsamości. Brak takiej weryfikacji to nienależyte wykonanie zobowiązań przez akceptanta. Z przepisów prawa tak daleko idące wymaganie nie wynika – groziłoby ono zresztą naruszenie innych istotnych dóbr, zwłaszcza prywatności. O nienależytym wykonaniu zobowiązania przez akceptanta można by mówić, gdyby w ogóle nie wymagał on podpisu na kwicie obciążeniowym albo gdyby podpis ten był ewidentnie inny niż na karcie. Jeżeli posiadacz karty akceptuje kartę, gdzie transakcje ma zatwierdzać swoim podpisem, to musi być świadom ryzyka, że podpis ten może zostać sfałszowany. Tym bardziej zatem powinien dołożyć troski we właściwym zabezpieczeniu karty. Nie miało to miejsca w tej sprawie, skoro powód nawet nie wie dokładnie, kiedy i gdzie kartę utracił, a dowiedział się o tym wiele dni po dokonaniu nią nieuczciwych transakcji. Po trzecie, nie doszło do naruszenia art. 5 u.e.i.p. – formalnie powód potwierdził bowiem dokonane transakcje – na dokumencie obciążeniowym widnieje jego podpis, który jednak jest podpisem podrobionym. Podstawowa przyczyna oczywistej bezzasadności skargi wynika jednak z niedołożenia przez powoda staranności w przechowywaniu karty – jego zachowanie można wręcz oceniać jako skrajnie lekceważące. Nie może zatem konsekwencjami swojego niewłaściwego wykonywania zobowiązań z umowy towarzyszącej wydaniu karty obciążać banku. 3 Odmienna interpretacja prowadziłaby zresztą do rezultatów absurdalnych – w zasadzie uniemożliwiłaby obrót kartami. W tym stanie rzeczy skarga nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania (art. 4249 k.p.c.). eb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI