IV CNP 21/18

Skarżąca M. D. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II Ca [...]. Zarzuciła rażącą obrazę przepisów art. 1034 § 1 k.c. w zw. z art. 686 k.p.c. i art. 212 § 2 k.c., która skutkowała zmniejszeniem wartości majątku spadkowego i tym samym wysokości spłaty zasądzonej na jej rzecz. Skarżąca podniosła, że inne środki prawne, takie jak skarga kasacyjna czy skarga o wznowienie postępowania, były niedopuszczalne lub nieskuteczne. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Uzasadnienie opierało się na tym, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, którego dopuszczalność wymaga wykazania, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Sąd wskazał, że z dniem 3 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa o Sądzie Najwyższym, wprowadzająca instytucję skargi nadzwyczajnej. Skarga ta, z uwagi na swoje szerokie podstawy i możliwość wniesienia w terminie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia, stanowiła nowy instrument prawny umożliwiający zmianę lub uchylenie prawomocnego orzeczenia. Wprowadzenie skargi nadzwyczajnej wpłynęło na dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, ponieważ stworzyło dodatkową gwarancję zgodności z prawem orzeczeń sądowych. Sąd podkreślił, że możliwość skorzystania ze skargi nadzwyczajnej wyprzedza dochodzenie odszkodowania od Skarbu Państwa, gdyż stwarza szansę na usunięcie źródła szkody. W związku z tym, nawet jeśli skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem została wniesiona przed wejściem w życie ustawy o Sądzie Najwyższym, Sąd Najwyższy musiał uwzględnić późniejsze zaistnienie okoliczności powodującej niedopuszczalność skargi, jaką jest istnienie skargi nadzwyczajnej jako skuteczniejszego środka prawnego.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający