II CNP 76/11

Sąd Najwyższy2012-03-08
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
niezgodność z prawemskargapostępowanie cywilnenowelizacjaprzepisy międzyczasowedopuszczalność skargiSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, ponieważ nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 roku wyłączyła możliwość wnoszenia takich skarg od orzeczeń innych niż wskazane w ustawie.

Halina K. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P., które oddalało jej zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w T. Sąd Najwyższy, powołując się na nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 roku, stwierdził, że skarga taka jest niedopuszczalna od orzeczeń innych niż wskazane w art. 4241 k.p.c. Ponieważ ustawa nie przewidziała przepisów międzyczasowych, a skarga stała się niedopuszczalna z dniem wejścia w życie nowelizacji, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie.

Skarżąca, Halina K., wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 13 listopada 2009 r., które oddalało jej zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 7 stycznia 2009 r. Sąd Najwyższy rozpatrujący sprawę na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2012 r. umorzył postępowanie. Uzasadnienie opierało się na zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. nowelizującą Kodeks cywilny, Kodeks postępowania cywilnego oraz Prawo upadłościowe i naprawcze, która weszła w życie 25 września 2010 r. Zgodnie z nowymi przepisami, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje jedynie od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie oraz od postanowień co do istoty sprawy wydanych przez sąd drugiej instancji w określonych postępowaniach nieprocesowych. Ustawa nie zawierała przepisów międzyczasowych, co oznaczało, że od dnia jej wejścia w życie skarga stała się niedopuszczalna od orzeczeń innych niż wskazane w art. 4241 k.p.c., nawet jeśli została wniesiona przed datą wejścia w życie nowelizacji. W związku z tym, że skarga Haliny K. stała się niedopuszczalna, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 355 § 1 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c., umorzył postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie wywołane taką skargą podlega umorzeniu.

Uzasadnienie

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 r. zmieniła katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, wyłączając możliwość jej wniesienia od innych orzeczeń. Brak przepisów międzyczasowych oznacza bezzwłoczne stosowanie nowego prawa procesowego, co czyni skargę niedopuszczalną od momentu wejścia w życie nowelizacji, nawet jeśli została wniesiona wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Halina K.osoba_fizycznaskarżąca
Miasto Gmina T.instytucjauczestnik postępowania

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 4241

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 5192

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 11481 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 11511 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1215 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 4241b

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość dochodzenia odszkodowania bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia, jeśli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 42412

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 r. wyłączyła możliwość wnoszenia skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem od orzeczeń innych niż wskazane w ustawie. Brak przepisów międzyczasowych oznacza bezzwłoczne stosowanie nowego prawa procesowego. Skarga stała się niedopuszczalna z dniem wejścia w życie nowelizacji.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym... W wymienionej ustawie nie przewidziano przepisów międzyczasowych, co oznacza – zgodnie z zasadą bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego – iż od chwili jej wejścia w życie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń innych niż wymienionych w art. 4241 k.p.c. jest niedopuszczalna. Dotyczy to także skarg wniesionych przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy.

Skład orzekający

Tadeusz Ereciński

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej nowelizacji i stanu prawnego po 25 września 2010 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego ze względu na interpretację przepisów przejściowych po ważnej nowelizacji k.p.c. Dotyczy fundamentalnej kwestii dopuszczalności środka prawnego.

Nowelizacja k.p.c. zamknęła drogę do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przejściowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CNP 76/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 8 marca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
Prezes SN Tadeusz Ereciński 
 
 
 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 8 marca 2012 r., 
skargi Haliny K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Okręgowego w P.  
z dnia 13 listopada 2009 r.,  
w sprawie ze skargi Haliny K. 
przy uczestnictwie Miasto Gmina T. o wznowienie postępowania  
 
 
umarza postępowanie. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Skarżąca wnosiła o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia 
Sądu Okręgowego w P. z dnia 13 listopada oddalającego zażalenie na 
postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 7 stycznia 2009 r. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W dniu 22 lica 2010 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy – Kodeks 
cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo 
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037), która weszła w życie w dniu 
25 września 2010 r. Zgodnie z przepisami tej ustawy, skarga o stwierdzenie 
niezgodności z  prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków 
sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień 
co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej 
instancji 
w  
postępowaniu 
nieprocesowym, 
w 
postępowaniu 
o 
uznanie 
i stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów państw obcych oraz w postępowaniu 
o uznanie i  stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za 
granicą lub ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą (art. 4241, 
art. 5192, art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i art. 1215 § 3 k.p.c.). W wypadku  orzeczeń 
od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z  tytułu szkody wyrządzonej 
przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać 
się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia w postępowaniu 
ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków (art. 4241b 
k.p.c.).  
W wymienionej ustawie nie przewidziano przepisów międzyczasowych, 
co oznacza – zgodnie z zasadą bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego 
(por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, zasady 
prawnej, z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53) – 
iż od chwili jej wejścia w życie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem 
orzeczeń innych niż wymienionych w art. 4241 k.p.c. jest niedopuszczalna. 
Dotyczy   to 
także 
skarg 
wniesionych 
przed 
dniem 
wejścia 
w 
życie 
wymienionej ustawy. 
Skoro skarga stała się niedopuszczalna, wydanie orzeczenia jest 
niedopuszczalne, a postępowanie wywołane tą skargą należało umorzyć (art. 355 

 
3 
§ 1 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c.; por. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 24 listopada 2010 r., II CNP 59/10, nie publ., z dnia 
24 listopada 2010 r., II CNP 67/10, nie publ., 26 listopada 2010 r., III CNP 49/10, 
nie publ., z dnia 10 grudnia 2010 r., II CNP 73/10, nie publ., z dnia 10 grudnia 
2010 r., II CNP 76/10, nie publ., z dnia 17 grudnia 2010 r., IV CNP 85/10, nie publ., 
z dnia 17 grudnia 2010 r., III CNP 5/10, nie publ.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI