IV CNP 120/06

Sąd Najwyższy2006-12-28
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemprawomocnośćkoszty sądoweapelacjaodrzucenie apelacjiszkodazwiązek przyczynowySąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku szkody.

Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia sądu okręgowego, które odrzuciło jego apelację od wyroku sądu rejonowego. Skarżący zarzucił błędne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych i utratę odsetek jako szkodę. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że postanowienie o odrzuceniu apelacji nie wyrządziło szkody w rozumieniu przepisów, a jedynie zamknęło drogę do kontroli instancyjnej wyroku sądu pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę powoda J.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 9 sierpnia 2006 r., które odrzuciło jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 maja 2006 r. oddalającego powództwo o zapłatę przeciwko G.M. Powód zarzucał sądowi odwoławczemu błędne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych, co miało skutkować odrzuceniem apelacji, a w konsekwencji utratą odsetek za zwłokę, które dochodził w procesie. Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną. Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie, gdy na skutek jego wydania stronie została wyrządzona szkoda. Sąd Najwyższy podkreślił, że odrzucenie apelacji samo w sobie nie wyrządziło skarżącemu szkody w rozumieniu przepisów, a jedynie uniemożliwiło kontrolę instancyjną wyroku sądu pierwszej instancji. Weryfikacja prawidłowości wyroku sądu pierwszej instancji nie była możliwa w postępowaniu ze skargi. Sąd wskazał, że źródłem szkody, o której mowa w przepisach, mogło być jedynie wydanie wyroku oddalającego powództwo, a nie postanowienie o odrzuceniu apelacji. Ponieważ zaskarżone postanowienie nie mogło być źródłem szkody, skarga została odrzucona na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy na skutek jego wydania stronie została wyrządzona szkoda. Samo odrzucenie apelacji nie stanowi szkody w rozumieniu przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odrzucenie apelacji jedynie zamyka drogę do kontroli instancyjnej wyroku sądu pierwszej instancji i nie jest to szkoda w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Szkoda musiałaby wynikać bezpośrednio z wadliwego orzeczenia, a nie z utraty możliwości dalszego prowadzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

G.M.

Strony

NazwaTypRola
J.K.osoba_fizycznapowód
G.M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 4241 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy na skutek jego wydania stronie została wyrządzona szkoda.

k.p.c. art. 4248 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadkach określonych w art. 4241 § 1 i 2 skargę oddala się na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, jeżeli skarga jest niedopuszczalna lub gdy brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Pomocnicze

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 149 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy zastosowania przepisów o kosztach sądowych w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy.

u.k.s.c. art. 16

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 17

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c.

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

tekst jedn. - Dz. U. 2002, Nr 9, poz. 88 ze zm.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje tylko wtedy, gdy na skutek wydania orzeczenia została stronie wyrządzona szkoda. Odrzucenie apelacji nie jest szkodą w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem. Źródłem szkody w postaci utraty odsetek mógł być jedynie wyrok oddalający powództwo, a nie postanowienie o odrzuceniu apelacji.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o odrzuceniu apelacji, wydane z naruszeniem przepisów o kosztach sądowych, wyrządziło skarżącemu szkodę w postaci utraty odsetek za zwłokę. Uiszczenie wpisu od apelacji po terminie, ale zgodnie z wezwaniem sądu pierwszej instancji, było skuteczne.

Godne uwagi sformułowania

Odrzucenie apelacji spowodowało, że powód utracił jedynie możliwość poddania kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy, a droga do dalszego rozpoznania sprawy została, co do zasady, definitywnie zamknięta. W postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest rolą Sądu Najwyższego zastępowanie sądu odwoławczego i rozstrzyganie, jakie orzeczenie należało wydać, gdyby apelacja powoda nie została odrzucona. Uszło jednak uwadze skarżącego, że źródłem tak określonej szkody nie mogło być wydanie postanowienia o odrzuceniu apelacji, a jedynie wydanie wyroku oddalającego jego powództwo.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że odrzucenie apelacji nie stanowi szkody w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem i że dla takiej skargi kluczowe jest wykazanie bezpośredniego związku przyczynowego między wadliwym orzeczeniem a poniesioną szkodą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i wymaga wykazania szkody w rozumieniu przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe wymogi formalne dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Kiedy odrzucenie apelacji może być podstawą do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CNP 120/06 POSTANOWIENIE Dnia 28 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka w sprawie ze skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 9 sierpnia 2006 r., sygn. akt [...], w sprawie z powództwa J.K. przeciwko G.M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 grudnia 2006 r., odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie Prawomocnym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2006 r. Sąd Okręgowy w O. odrzucił apelację powoda J.K. wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 maja 2006 r. w części oddalającej jego powództwo przeciwko G.M. o zapłatę. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem tego postanowienia powód zarzucił, że Sąd odwoławczy błędnie przyjął, iż jego apelacja podlegała odrzuceniu na podstawie art. 1302 § 3, 373 oraz art. 370 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 2 marca 2006 r. Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) w sprawie niniejszej miały zastosowanie dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych, skoro została ona wszczęta przed dniem wejścia w życia tej ustawy, a „zagadnienie” dotyczące wysokości, trybu ustalania oraz terminów uiszczania tych kosztów „miało miejsce wyłącznie przed zakończeniem toczącego się postępowania przed sądem pierwszej instancji”. W konsekwencji, chociaż uiszczenie wpisu od apelacji przez powoda reprezentowanego przez adwokata nastąpiło po upływie terminu do jej wniesienia, to jednak było skuteczne, gdyż nie uchybiło terminowi zakreślonemu w wezwaniu Sądu pierwszej instancji. Wezwanie strony do uzupełnienia wpisu od apelacji, jak stwierdził skarżący, było zaś zgodne z treścią przepisów art. 16 i 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 13 czerwca 1967 r. (tekst jedn. - Dz. U. 2002, Nr 9, poz. 88 ze zm.), a także art. 370 i 3701 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 2 marca 2006 r. Według skarżącego szkodą, jakiej doznał on na skutek wydania zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu apelacji była utrata odsetek za zwłokę, których zapłaty dochodził w niniejszym procesie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga powoda jest niedopuszczalna. 3 Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy na skutek jego wydania stronie została wyrządzona szkoda. W sprawie niniejszej skarżący wniósł skargę od prawomocnego postanowienia odrzucającego jego apelację. Postanowienie to zostało wprawdzie wydane przez Sąd drugiej instancji i zakończyło postępowanie w sprawie, lecz brakuje mu zasadniczej cechy, której występowanie warunkuje dopuszczalność wskazanej skargi. Wydanie tego orzeczenia nie wyrządziło skarżącemu szkody. Odrzucenie apelacji spowodowało, że powód utracił jedynie możliwość poddania kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy, a droga do dalszego rozpoznania sprawy została, co do zasady, definitywnie zamknięta. Wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 maja 2006 r. stał się prawomocny i także obecnie, w niniejszym postępowaniu ze skargi, nie jest dopuszczalne badanie jego prawidłowości. Weryfikacja przyjętego przez powoda założenia, że jego apelacja zostałaby uwzględniona nie jest więc możliwa. W postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest rolą Sądu Najwyższego zastępowanie sądu odwoławczego i rozstrzyganie, jakie orzeczenie należało wydać, gdyby apelacja powoda nie została odrzucona (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 4 lipca 2006 r., V CNP 86/06, Biul. SN 2006, nr 10, s. 14 oraz postanowienia SN z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CNP 79/05, nie publ.). Tylko zaskarżenie wskazanego wyroku w drodze skargi o stwierdzenie jego niezgodności z prawem umożliwiłoby dokonanie oceny jego prawidłowości. Skarżący musiałby jednak wykazać, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. Powód wnosząc skargę od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 9 sierpnia 2006 r. stwierdził, że na skutek wydania tego orzeczenia została mu wyrządzona szkoda, gdyż utracił należne od pozwanej odsetki za zwłokę. Uszło jednak uwadze skarżącego, że źródłem tak określonej szkody nie mogło być wydanie postanowienia o odrzuceniu apelacji, a jedynie wydanie wyroku oddalającego jego powództwo. Tylko bowiem pomiędzy wydaniem tego wyroku, a wystąpieniem wskazanej przez powoda szkody mógł w sprawie 4 niniejszej zachodzić adekwatny związek przyczynowy, który stanowi jedną z zasadniczych przesłanek odpowiedzialności za jej wyrządzenie (art. 361 k.c.). Nawet więc, gdyby okazało się, że zaskarżone przez powoda postanowienie było wadliwe i niezgodne z prawem, okoliczność ta nie miałaby znaczenia dla oceny, czy powód rzeczywiście doznał wskazanej przez niego szkody. W konsekwencji, ponieważ zaskarżone postanowienie o odrzuceniu apelacji nie mogło być źródłem szkody, o jakiej mowa w art. 4241 § 1 k.p.c., skargę powoda należało z tego względu odrzucić na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI