V CNP 26/11

Sąd Najwyższy2011-12-06
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
podział majątkuniezgodność z prawemskargaSąd Najwyższypostępowanie cywilnedoręczenie zastępcześrodki zaskarżenia

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia o podziale majątku, uznając brak przesłanek do jej dopuszczalności.

J. L. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie o podział majątku wspólnego, zarzucając naruszenie art. 214 § 1 k.p.c. Skarżący nie wykazał jednak wystąpienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego dopuszczalność skargi w sytuacji, gdy nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na niedopuszczalność skargi w przypadku, gdy strona miała możliwość skorzystania z instancji odwoławczej, a z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie.

Skarżący J. L. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2009 r., które dotyczyło podziału majątku wspólnego małżonków L. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 214 § 1 k.p.c., co miało skutkować nieważnością postępowania zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, odwołał się do art. 519^2 § 2 k.p.c., który uzależnia dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem od istnienia wyjątkowego wypadku, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Za taki wypadek można uznać sytuacje nadzwyczajne, jak ciężka choroba czy klęska żywiołowa, czego skarżący nie wykazał. Sąd wskazał, że skarżący, wykonując zawód marynarza, często przebywał poza miejscem zamieszkania, co skutkowało doręczeniem zastępczym wezwania na rozprawę. Uczestnik nie podjął próby ustanowienia pełnomocnika ani nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia apelacji, która została prawomocnie oddalona na wniosek o przywrócenie terminu. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał żadnego wyjątkowego wypadku, a skarga była niedopuszczalna, ponieważ strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie. W konsekwencji, na podstawie art. 424^8 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Skarga jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem ma kwalifikowany charakter, wynikający z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w sytuacji braku skorzystania ze środków prawnych jest uzależniona od wystąpienia wyjątkowego wypadku o kwalifikowanym charakterze. Skarżący nie wykazał takiego wypadku, a jedynie brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia apelacji, co zostało prawomocnie oddalone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
J. L.osoba_fizycznaskarżący
W. L.osoba_fizycznawnioskodawca
J. L.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 519^2 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.

k.p.c. art. 424^8 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odrzucenia skargi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 214 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzucane naruszenie przepisu, które miało powodować nieważność postępowania.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania jako skutek naruszenia przepisów prawa.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego wystąpienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Strona miała możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie. Prawomocne oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 214 § 1 k.p.c. powodujący nieważność postępowania.

Godne uwagi sformułowania

niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela za wypadek wyjątkowy można uznać - przykładowo - nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to skarga jest niedopuszczalna

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w sytuacji braku skorzystania ze środków prawnych, a także kwestie prawidłowości doręczeń w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku skorzystania ze środków prawnych i braku wykazania wyjątkowych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście Sądu Najwyższego do dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, szczególnie gdy strona sama zaniedbała swoje prawa procesowe.

Kiedy skarga o niezgodność z prawem nie działa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CNP 26/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 6 grudnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Lech Walentynowicz 
 
 
 
w sprawie ze skargi J. L. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Rejonowego  
z dnia 25 czerwca 2009 r., w sprawie z wniosku W. L. 
przy uczestnictwie J. L. 
o podział majątku wspólnego, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 grudnia 2011 r., 
 
 
 
odrzuca skargę. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
J. L. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie o podział 
majątku wspólnego. Kwestionowane orzeczenie zaskarżył w całości, zarzucając 
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 214 § 1 k.p.c., co powodowałoby 
nieważność postępowania zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 5192 § 2 k.p.c., w sytuacji gdy strona nie skorzystała 
z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji 
uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu 
niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia 
podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw 
człowieka i obywatela. 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że za wypadek wyjątkowy 
można uznać - przykładowo - nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej 
środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub 
błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu (postanowienie z dnia 2 lutego 
2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006/6/113). Skarżący nie wykazał, że jakikolwiek 
wyjątkowy wypadek występuje w jego sprawie. 
Zaskarżonym prawomocnym postanowieniem Sąd Rejonowy ustalił skład 
majątku małżonków L., oraz dokonał podziału tego majątku. Skarżący J. L. z racji 
wykonywania zawodu marynarza często i długotrwale przebywał poza miejscem 
zamieszkania. Z tego powodu uczestnik nie stawił się na rozprawę poprzedzającą 
wydanie kwestionowanego postanowienia, czyniąc zarzut Sądowi Rejonowemu, że 
nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Wezwanie na rozprawę 
wraz z opinią biegłego zostało wysłane uczestnikowi na dwa wskazane przez niego 
adresy ze skutkiem doręczenia zastępczego. W sprawie ustalono, że uczestnik nie 

 
3 
podjął próby ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania go w postępowaniu, 
bądź też pełnomocnika dla doręczeń. Nie potwierdził się zatem zarzut naruszenia 
prawa powodujący nieważność postępowania. 
W przedmiotowej sprawie - jak sam skarżący podaje - była możliwość 
zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego, istniała więc możliwość jego 
uchylenia lub zmiany. Skarżący nie złożył w terminie apelacji, a wniosek 
o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia został prawomocnie 
oddalony. Sąd orzekający w sprawie niewadliwie uznał, że uczestnik nie wykazał 
braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia apelacji od skarżonego 
postanowienia. 
Analizując treść wniesionej skargi należy stwierdzić, że skarżący nie 
wykazał, że jakikolwiek wyjątkowy wypadek występuje w sprawie (art. 5192 § 2 
k.p.c.). Jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji 
odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, 
to skarga jest niedopuszczalna. Następuje to zarówno przy świadomej rezygnacji 
z wniesienia środka odwoławczego, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności 
skorzystania z takiego środka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
23 stycznia 2008 r., V CNP 187/07; OSNC-ZD 2008/4/107). 
Wobec powyższego na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 
k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI