IV CNP 111/11

Sąd Najwyższy2012-02-21
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemkoszty procesuSąd Najwyższyzmiana przepisówdopuszczalność skargipostępowanie cywilneorzecznictwo SN

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, ponieważ nowelizacja przepisów uczyniła taką skargę niedopuszczalną.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, kwestionując rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Sąd Najwyższy, powołując się na zmiany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, uznał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia nie przysługuje od postanowień dotyczących kosztów. Ponadto, nowelizacja z 2010 roku ograniczyła dopuszczalność skargi tylko do określonych kategorii orzeczeń kończących postępowanie. W związku z tym, że skarga stała się niedopuszczalna, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie.

Skarżąca wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 sierpnia 2009 r., kwestionując w szczególności rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, umorzył postępowanie. Uzasadnienie opierało się na zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. nowelizującą Kodeks cywilny, Kodeks postępowania cywilnego oraz Prawo upadłościowe i naprawcze. Zgodnie z nowymi przepisami, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje jedynie od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie w określonych sytuacjach. Postanowienie rozstrzygające o kosztach procesu nie jest traktowane jako postanowienie kończące postępowanie w sprawie, co potwierdza utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego. Ponadto, nowelizacja nie przewidywała przepisów międzyczasowych, co oznacza, że od chwili jej wejścia w życie (25 września 2010 r.) skarga stała się niedopuszczalna w przypadkach innych niż wymienione w art. 424¹ k.p.c., nawet jeśli została wniesiona przed tą datą. Wobec niedopuszczalności skargi, Sąd Najwyższy uznał, że wydanie orzeczenia jest niemożliwe i na podstawie art. 355 § 1 w zw. z art. 391 § 1, art. 398²¹ i art. 424¹² k.p.c. umorzył postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie rozstrzygające o kosztach procesu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, od którego przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym postanowienie o kosztach nie kończy postępowania w sprawie. Dodatkowo, nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 roku ograniczyła dopuszczalność skargi do ściśle określonych orzeczeń kończących postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
H. Z.osoba_fizycznaskarżąca (powódka wzajemna)
Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko – Własnościowa „P.” w C.innepozwana (powódka wzajemna)

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 424¹

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze

Nowelizacja wprowadzająca zmiany w zakresie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 424¹b

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość dochodzenia odszkodowania bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 424¹²

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana przepisów Kodeksu postępowania cywilnego uczyniła skargę niedopuszczalną. Postanowienie o kosztach procesu nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

sądu zawarte w wyroku sądu drugiej instancji postanowienie rozstrzygające o kosztach procesu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie zasadą bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń innych niż wymienionych w art. 424¹ k.p.c. jest niedopuszczalna

Skład orzekający

Tadeusz Ereciński

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia, w szczególności w kontekście postanowień o kosztach procesu oraz zmian przepisów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z 2010 roku. Interpretacja przepisów procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego ze względu na interpretację przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i jej dopuszczalności po zmianach legislacyjnych.

Koniec skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w sprawach o koszty? SN wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CNP 111/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Prezes SN Tadeusz Ereciński w sprawie ze skargi pozwanej (powódki wzajemnej) o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 sierpnia 2009 r., w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej „P.” w C. przeciwko H. Z. o zapłatę oraz z powództwa wzajemnego H. Z. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej „P.” w C. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lutego 2012 r., umarza postępowanie Uzasadnienie 2 Skarżąca wnosiła o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 sierpnia 2009 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej orzeczenia o kosztach procesu. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego sądu zawarte w wyroku sądu drugiej instancji postanowienie rozstrzygające o kosztach procesu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (postanowienia z dnia 20 grudnia 1996 r., I CZ 30/96, OSNC 1997, nr 3, poz. 34, z dnia 6 grudnia 1996 r., II UZ 12/96, OSNAPUS 1997, nr 15, poz. 279, z dnia 12 marca 1997 r., II CZ 17/97, nie publ., z dnia 4 lutego 1997 r., III CZ 3/97, nie publ., wyrok z dnia 22 sierpnia 1997 r., III CKN 142/97, nie publ.). W dniu 22 lica 2010 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 155, poz. 1037), która weszła w życie w dniu 25 września 2010 r. Zgodnie z przepisami tej ustawy, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów państw obcych oraz w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za granicą lub ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą (art. 4241 , art. 5192 , art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i art. 1215 § 3 k.p.c.). W wypadku orzeczeń od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków (art. 4241b k.p.c.). W wymienionej ustawie nie przewidziano przepisów międzyczasowych, co oznacza – zgodnie z zasadą bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego 3 (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, zasady prawnej, z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53) – iż od chwili jej wejścia w życie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń innych niż wymienionych w art. 4241 k.p.c. jest niedopuszczalna. Dotyczy to także skarg wniesionych przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy. Skoro skarga stała się niedopuszczalna, wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne, a postępowanie wywołane tą skargą należało umorzyć (art. 355 § 1 w związku z art. 391 §1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c.; por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2010 r., II CNP 59/10, nie publ., z dnia 24 listopada 2010 r., II CNP 67/10, nie publ., 26 listopada 2010 r., III CNP 49/10, nie publ., z dnia 10 grudnia 2010 r., II CNP 73/10, nie publ., z dnia 10 grudnia 2010 r., II CNP 76/10, nie publ., z dnia 17 grudnia 2010 r., IV CNP 85/10, nie publ., z dnia 17 grudnia 2010 r., III CNP 5/10, nie publ.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI