Orzeczenie · 2025-10-14

I CNP 103/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-14
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
niezgodność z prawemprawomocne orzeczenieszkodauprawdopodobnienieodpowiedzialność odszkodowawczaSąd Najwyższypostępowanie cywilnedzieckopowrót dziecka

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę P. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2023 r., które dotyczyło nakazania powrotu dziecka. Skarga została odrzucona z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności braku uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody. Sąd Najwyższy przypomniał, że orzeczenie niezgodne z prawem musi być niewątpliwie sprzeczne z przepisami lub standardami, a niezgodność musi mieć charakter kwalifikowany. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wymaga spełnienia wszystkich konstrukcyjnych wymogów, a uchybienia nie mogą być usuwane. W tym przypadku skarżący nie wykazał, że poniósł konkretną szkodę majątkową, ograniczając się do twierdzeń o jej zaistnieniu oraz wskazując na szkodę osobistą, która nie jest uznawana za szkodę w rozumieniu przepisów o skardze. W związku z tym, na podstawie art. 424^8 § 1 k.p.c., skarga została odrzucona. Sąd zasądził również koszty zastępstwa procesowego na rzecz radcy prawnego z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności konieczność uprawdopodobnienia szkody majątkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i wymaga spełnienia rygorystycznych wymogów formalnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może zostać uwzględniona bez uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie może zostać uwzględniona bez uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że uprawdopodobnienie szkody jest wymogiem formalnym skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Skarżący musi wykazać konkretny uszczerbek majątkowy, jego rozmiar, czas powstania oraz związek przyczynowy z zaskarżonym orzeczeniem, przedstawiając odpowiednie dowody lub ich surogaty. Sama szkoda osobista nie jest wystarczająca.

Jaka jest definicja orzeczenia niezgodnego z prawem w kontekście odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Orzeczenie niezgodne z prawem to orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, aby można było przypisać orzeczeniu cechy bezprawności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście odrzucenia skargi)

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznaskarżący
D. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
prokuratororgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 424^5 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia.

k.p.c. art. 424^8 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku niespełnienia wymogów formalnych.

Pomocnicze

k.c. art. 417^1 § § 2

Kodeks cywilny

Podstawa dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez prawomocne orzeczenie.

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Definicja szkody majątkowej.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uprawdopodobnienia szkody jako wymóg formalny skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. • Szkoda osobista nie jest szkodą majątkową w rozumieniu przepisów o skardze.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące poniesienia szkody majątkowej (zwrot kosztów zastępstwa, koszty dalszych postępowań, koszty przyjazdów, szkoda osobista) nie zostały wystarczająco uprawdopodobnione dowodami.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie niezgodne z prawem, to orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. • Niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi zatem mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. • Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jako środek procesowy o szczególnym charakterze musi spełniać wszystkie wymagania konstrukcyjne, a uchybienia w zakresie jej niezbędnych elementów nie mogą być usunięte na zasadach przewidzianych dla wymagań formalnych skargi jako pisma procesowego. • Szkodą w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest konkretny uszczerbek majątkowy, ustalony zgodnie z art. 361 § 2 k.c. Nie może zatem być w takim przypadku uznana za szkodę „szkoda osobista” w postaci utraty możliwości sprawowania opieki nad córką i długotrwałej z nią rozłąki.

Skład orzekający

Krzysztof Wesołowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności konieczność uprawdopodobnienia szkody majątkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i wymaga spełnienia rygorystycznych wymogów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego środka prawnego jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, a jej odrzucenie z powodu formalnych braków podkreśla rygoryzm tego postępowania. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Nawet rażące błędy w orzeczeniu nie wystarczą. Sąd Najwyższy odrzuca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem z powodu braku dowodów na szkodę.

Dane finansowe

wynagrodzenie za pomoc prawną: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst