IV CK 786/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo Skarbu Państwa przeciwko P. K. dotyczyło zapłaty 542 636,60 zł z odsetkami, stanowiącej równowartość ceny zapłaconej za wadliwe swetry wojskowe. Strona powodowa pierwotnie żądała wymiany wadliwych swetrów, a następnie odstąpiła od umów, żądając zwrotu ceny. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że wybór uprawnienia z tytułu rękojmi (wymiana towaru) był wiążący i uniemożliwiał późniejsze odstąpienie od umowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy wskazał, że odpowiedzialność dostawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy uzupełnia się z odpowiedzialnością za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 471 k.c.). W związku z tym, jeśli dostawca pozostaje w zwłoce z wymianą wadliwego towaru, kupujący może odstąpić od umowy na podstawie art. 491 k.c. Sąd Najwyższy zakwestionował również pogląd o nieodwołalności wyboru uprawnienia z tytułu rękojmi, wskazując, że sama czynność żądania wymiany nie wyklucza późniejszego odstąpienia od umowy, zwłaszcza gdy sprzedawca nie wywiązuje się z obowiązku wymiany w wyznaczonym terminie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja relacji między odpowiedzialnością z tytułu rękojmi a odpowiedzialnością za niewykonanie zobowiązania, dopuszczalność odstąpienia od umowy w przypadku zwłoki dostawcy w wymianie wadliwego towaru.
Dotyczy umów dostawy i sprzedaży, gdzie występuje odpowiedzialność z tytułu rękojmi i możliwość zwłoki dostawcy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest odstąpienie od umowy dostawy z powodu zwłoki dostawcy w wymianie wadliwego towaru, jeśli kupujący wcześniej zażądał wymiany towaru na wolny od wad?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest odstąpienie od umowy z powodu zwłoki dostawcy w wymianie wadliwego towaru, ponieważ odpowiedzialność z tytułu rękojmi i odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania uzupełniają się.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kupujący może skorzystać z uprawnienia do odstąpienia od umowy na podstawie art. 491 k.c. z powodu zwłoki sprzedawcy w dostarczeniu rzeczy wolnych od wad, nawet jeśli wcześniej żądał wymiany wadliwego towaru w ramach rękojmi. Odpowiedzialność z tytułu rękojmi i odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania są komplementarne.
Czy wybór przez kupującego uprawnienia z tytułu rękojmi (np. żądanie wymiany towaru) ma charakter wiążący i wyklucza późniejsze odstąpienie od umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wybór uprawnienia z tytułu rękojmi nie zawsze ma charakter wiążący w sposób wykluczający późniejsze odstąpienie od umowy, zwłaszcza gdy sprzedawca pozostaje w zwłoce.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zakwestionował pogląd, że wybór uprawnienia z tytułu rękojmi ma charakter prawa kształtującego, które raz dokonany jest nieodwołalny. Wskazał, że należy rozróżnić uprawnienia o charakterze roszczeń od uprawnienia do odstąpienia od umowy. Samo wystąpienie z żądaniem wymiany nie powinno wykluczać późniejszego odstąpienia, jeśli sprzedawca jest w zwłoce.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Jednostka Wojskowa nr (…) w W. | instytucja | powód |
| P. K. | inne | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 560 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 561 § § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 612
Kodeks cywilny
k.c. art. 556 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 566 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 491
Kodeks cywilny
k.c. art. 493
Kodeks cywilny
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
k.c. art. 568 § § 1
Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3
k.p.c. art. 393 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 393 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 393 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność z tytułu rękojmi i odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania uzupełniają się. • Dopuszczalne jest odstąpienie od umowy z powodu zwłoki dostawcy w wymianie wadliwego towaru. • Wybór uprawnienia z tytułu rękojmi nie jest nieodwołalny w sposób wykluczający późniejsze odstąpienie od umowy.
Odrzucone argumenty
Odstąpienie od umowy było bezskuteczne, ponieważ strona powodowa wcześniej wybrała uprawnienie do wymiany towaru, co było wiążące. • Przepisy o rękojmi nie pozwalają na odstąpienie od umowy po żądaniu wymiany towaru.
Godne uwagi sformułowania
Od decyzji kupującego zależy czy skorzysta on - we właściwie terminie i po spełnieniu stosownych przesłanek - z określonego uprawnienia z tytułu rękojmi, czy też będzie realizował, bez potrzeby zachowania przesłanek rękojmi, odpowiedzialność na zasadach określonych w art. 471 i nast. k.c. • Odpowiedzialność z tytułu rękojmi i odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania uzupełniają się. • Nie ma w ustawie podstaw do nadawania postaci prawa kształtującego możliwości wyboru przez kupującego określonego uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy.
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący
Marian Kocon
członek
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między odpowiedzialnością z tytułu rękojmi a odpowiedzialnością za niewykonanie zobowiązania, dopuszczalność odstąpienia od umowy w przypadku zwłoki dostawcy w wymianie wadliwego towaru."
Ograniczenia: Dotyczy umów dostawy i sprzedaży, gdzie występuje odpowiedzialność z tytułu rękojmi i możliwość zwłoki dostawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wadliwych towarów i praw konsumenta/odbiorcy, a Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące możliwości odstąpienia od umowy, co ma duże znaczenie praktyczne.
“Wadliwy towar? Kiedy możesz odstąpić od umowy, nawet jeśli żądałeś wymiany?”
Dane finansowe
WPS: 542 636,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.