Orzeczenie · 2005-02-16

IV CK 519/04

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2005-02-16
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychWysokanajwyższy
ochrona dóbr osobistychprawo prasoweodpowiedzialność cywilnanaruszenie dobrego imieniawywiad prasowyautoryzacja tekstuSąd Najwyższykasacja

Powódka, spółka "S.G.T.E.G.", dochodziła ochrony dóbr osobistych przed Ewą G. z powodu zarzutów o nieuczciwym postępowaniu przy budowie gazociągu, zastraszaniu właścicieli nieruchomości, korupcji i braku zezwoleń, które miały zostać rozpowszechnione w artykule prasowym „Wizji nie było” oraz w liście do członka rady nadzorczej. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, nakazując pozwanej przeprosiny i publikację oświadczenia. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że pozwana nie ponosi odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych w prasie, gdyż nie autoryzowała wypowiedzi, a dziennikarz miał obowiązek weryfikacji informacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację spółki, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 38 Prawa prasowego nie wyłącza odpowiedzialności osoby udzielającej wywiadu za naruszenie dóbr osobistych, jeśli jej wypowiedzi zostaną przytoczone w publikacji. Kluczowe jest ustalenie, czy wypowiedzi te naruszały dobra osobiste, co wymaga analizy dowodowej, zwłaszcza w przypadku braku autoryzacji tekstu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu odpowiedzialności osoby udzielającej wywiadu za naruszenie dóbr osobistych w publikacji prasowej, zwłaszcza w kontekście braku autoryzacji tekstu i obowiązku weryfikacji informacji przez dziennikarza.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy wypowiedzi udzielone dziennikarzowi zostały przytoczone w publikacji prasowej i naruszyły dobra osobiste innej osoby.

Zagadnienia prawne (3)

Czy osoba udzielająca wywiadu lub przekazująca informacje dziennikarzowi, które powołuje on w tekście publikacji, odpowiada za naruszenie dóbr osobistych innej osoby, jeśli nie autoryzowała tekstu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka odpowiada na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o ochronie dóbr osobistych, nawet jeśli nie autoryzowała tekstu, a dziennikarz miał obowiązek weryfikacji informacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 38 Prawa prasowego nie wyłącza odpowiedzialności osoby udzielającej wywiadu za naruszenie dóbr osobistych. Kluczowe jest ustalenie, czy wypowiedzi naruszyły dobra osobiste, co wymaga analizy dowodowej, zwłaszcza w braku autoryzacji.

Czy sąd może zastosować inny środek ochrony dóbr osobistych niż żądany przez powoda, jeśli żądanie dotyczyło jedynie środka prewencyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli powód żądał jedynie środka prewencyjnego (zakazu), sąd nie może, naruszając art. 321 § 1 k.p.c., zobowiązać sprawcy do podjęcia czynności usuwających skutki naruszenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uwzględnienie powództwa o ochronę dóbr osobistych przez zastosowanie innej sankcji niż żądana przez powoda jest dopuszczalne, gdy powód żądał środków kompensacyjnych. Jednakże, jeśli powód żądał jedynie środka prewencyjnego, sąd nie może nakazać czynności usuwających skutki naruszenia, gdyż naruszyłoby to art. 321 § 1 k.p.c.

Czy sąd apelacyjny prawidłowo ocenił brak rozpowszechnienia informacji przez pozwaną, wysyłając list do członka rady nadzorczej?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd apelacyjny nieprawidłowo zinterpretował sytuację, ograniczając się do stwierdzenia braku rozpowszechnienia informacji w liście do członka rady nadzorczej i nie oceniając realnego zagrożenia ponownego naruszenia dóbr osobistych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd apelacyjny powinien był ocenić istnienie zagrożenia ponownego naruszenia dóbr osobistych przez pozwaną, czego nie uczynił, oddalając powództwo z powodu braku rozpowszechnienia informacji w liście do członka rady nadzorczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powódka ("S.G.T.E.G.", S.A. w W.)

Strony

NazwaTypRola
"S.G.T.E.G.", S.A. w W.spółkapowód
Ewa G.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

Pr.pras. art. 38

Ustawa o prawie prasowym

Nie można wyprowadzać wniosku, że osoba udzielająca wywiadu lub przekazująca informacje dziennikarzowi, które powołuje on w tekście publikacji, nie odpowiada za naruszenie dóbr osobistych innej osoby.

k.c. art. 24 § § 1

Kodeks cywilny

Reguluje środki ochrony dóbr osobistych: prewencyjne (zaniechanie działania) i kompensacyjne (usunięcie skutków naruszenia, np. złożenie oświadczenia).

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd jest związany żądaniem pozwu; nie może orzekać co do rzeczy nieobjętej żądaniem ani zasądzać świadczenia od innego podmiotu niż wskazany w pozwie. Sąd nie może wyjść poza żądanie pozwu, ale może zastosować inny środek ochrony niż żądany, jeśli jest on adekwatny do naruszenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

k.c. art. 3

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 393 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 38 Prawa prasowego nie wyłącza odpowiedzialności osoby udzielającej wywiadu za naruszenie dóbr osobistych. • Dziennikarz ma obowiązek weryfikacji informacji, a brak autoryzacji tekstu przez udzielającego wywiadu nie zwalnia go z odpowiedzialności. • Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ocenił brak rozpowszechnienia informacji przez pozwaną w kontekście zagrożenia ponownego naruszenia dóbr osobistych.

Odrzucone argumenty

Pozwana nie ponosi odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych w publikacji prasowej, ponieważ nie autoryzowała tekstu, a dziennikarz miał obowiązek sprawdzenia prawdziwości zarzutów. • Sąd Okręgowy naruszył art. 321 § 1 k.p.c. modyfikując żądanie powoda dotyczące środków ochrony dóbr osobistych.

Godne uwagi sformułowania

Z art. 38 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (...) nie można wyprowadzać wniosku, że osoba udzielająca wywiadu lub przekazująca informacje dziennikarzowi, które powołuje on w tekście publikacji, nie odpowiada za naruszenie dóbr osobistych innej osoby. • Dziennikarz miał obowiązek sprawdzenia prawdziwości zarzutów stawianych powodowej spółce. • Sąd Apelacyjny uznał, że jeśli naruszenia dóbr osobistych nastąpiło w publikacji prasowej, to zgodnie z art. 38 Pr.pras., odpowiedzialność ponosi autor artykułu, redaktor (inna osoba, która spowodowała opublikowanie) i wydawca. • To stanowisko nie znajduje uzasadnienia.

Skład orzekający

Stanisław Dąbrowski

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Gerard Bieniek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności osoby udzielającej wywiadu za naruszenie dóbr osobistych w publikacji prasowej, zwłaszcza w kontekście braku autoryzacji tekstu i obowiązku weryfikacji informacji przez dziennikarza."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wypowiedzi udzielone dziennikarzowi zostały przytoczone w publikacji prasowej i naruszyły dobra osobiste innej osoby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za słowa wypowiedziane w wywiadzie, które następnie trafiają do szerszej publiczności poprzez media, co jest istotne dla każdego, kto udziela wywiadów lub publikuje treści.

Czy Twoje słowa w wywiadzie mogą Cię narazić na proces, nawet jeśli nie autoryzowałeś tekstu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst