IV CK 495/04

Sąd Najwyższy2005-03-16
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteWysokanajwyższy
księgi wieczystenieruchomościużytkowanie wieczystenastępstwo prawneKRSspółka akcyjnawpispostępowanie wieczystoksięgowe

Sąd Najwyższy uchylił postanowienia sądów niższych instancji dotyczące wpisu do księgi wieczystej, uznając, że odpis z KRS jest wystarczającym dowodem następstwa prawnego.

Grupa Energetyczna E.(...) SA złożyła wniosek o wpisanie jej jako użytkownika wieczystego i właściciela budowli w księdze wieczystej. Sądy niższych instancji oddaliły wniosek, uznając brak wystarczających dowodów następstwa prawnego. Sąd Najwyższy uchylił te postanowienia, stwierdzając, że odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, wskazujący na połączenie spółek i następstwo prawne, jest odpowiednim dokumentem w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Sprawa dotyczyła wniosku Grupy Energetycznej E.(...) SA o wpisanie jej jako użytkownika wieczystego i właściciela budowli w księdze wieczystej. Wnioskodawczyni powołała się na decyzję o nabyciu użytkowania wieczystego, akt notarialny przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzający przejęcie jednej spółki przez drugą i zmianę nazwy. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że brak jest dowodów następstwa prawnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując na niejasności wynikające z odpisu z KRS. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał wątpliwości sądów niższych instancji za bezpodstawne. Stwierdził, że odpis z rejestru przedsiębiorców w KRS, zawierający wpis o połączeniu spółek i wskazujący na wnioskodawczynię jako następcę prawny, jest odpowiednim dowodem w postępowaniu wieczystoksięgowym. Podkreślił, że wpis połączenia do rejestru ma charakter konstytutywny, a poświadczony odpis z rejestru ma moc dokumentu urzędowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, poświadczony odpis z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, który zawiera wpis o połączeniu spółek i wskazuje na wnioskodawczynię jako następcę prawnego, jest odpowiednim dowodem następstwa prawnego w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wpis połączenia do rejestru ma charakter konstytutywny, a jego odpis ma moc dokumentu urzędowego. Treść odpowiednich rubryk KRS łącznie wskazuje na wnioskodawczynię jako następcę prawnego, co jest wystarczające do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
Grupa Energetyczna E.(...) SA w P. Oddział w B.spółkawnioskodawca
Skarb Państwa - Prezydent Miasta B.organ_państwowyuczestnik

Przepisy (11)

Główne

u.k.s.r. art. 4 § 3

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

u.k.s.r. art. 17

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

u.k.w.h. art. 31

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

k.s.h. art. 492 § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 493 § 2

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 506

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 494 § 1

Kodeks spółek handlowych

u.k.s.r. art. 8

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98

Pomocnicze

k.p.c. art. 6288 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 34

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, zawierający wpis o połączeniu spółek i wskazujący na wnioskodawczynię jako następcę prawnego, jest wystarczającym dowodem następstwa prawnego w postępowaniu wieczystoksięgowym. Wpis połączenia do rejestru ma charakter konstytutywny, a jego poświadczony odpis ma moc dokumentu urzędowego.

Odrzucone argumenty

Brak wystarczających dowodów następstwa prawnego po poprzedniej spółce. Konieczność przedstawienia uchwał walnych zgromadzeń akcjonariuszy o przejęciu spółki.

Godne uwagi sformułowania

do ujawnienia w księdze wieczystej nowego właściciela lub użytkownika wieczystego nieodzowne jest wykazanie jego następstwa prawnego po osobie wpisanej w księdze wieczystej Wpis połączenia do rejestru ma więc charakter konstytutywny Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy [...] orzekł jak w sentencji.

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

przewodniczący-sprawozdawca

Henryk Pietrzkowski

członek

Tadeusz Żyznowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i mocy dowodowej odpisów z Krajowego Rejestru Sądowego w postępowaniu wieczystoksięgowym, zwłaszcza w kontekście połączeń spółek i następstwa prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekształceniami i połączeniami spółek energetycznych, ale ogólne zasady dotyczące dowodów z KRS mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania wieczystoksięgowego – dowodów następstwa prawnego. Wyjaśnia, jak odpis z KRS może być kluczowym dokumentem, co jest istotne dla praktyków prawa obrotu nieruchomościami i spółek.

Księgi wieczyste a KRS: Kiedy odpis z rejestru wystarczy do wpisu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CK 495/04 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Henryk Pietrzkowski SSN Tadeusz Żyznowski w sprawie z wniosku Grupy Energetycznej E.(...) SA w P. Oddział w B. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta B. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 marca 2005 r., na skutek kasacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 kwietnia 2004 r., sygn. akt II Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 stycznia 2004 r. sygn. akt Kw nr (…), dz. Kw (…) i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie Grupa Energetyczna E.(...) – Spółka Akcyjna w P. – Odział w B. złożyła wniosek o wpisanie jej w księdze wieczystej nr (…) prowadzonej dla nieruchomości położonej w B. jako użytkownika wieczystego i właściciela budowli. W chwili złożenia wniosku w dziale II tej księgi znajdował się wpis: „Skarb Państwa – w zarządzie Zakładu Energetycznego B.”. Wnioskodawczyni powołała się na: - decyzję Wojewody X. z 5 października 1999 r., stwierdzającą nabycie przez Przedsiębiorstwo Państwowe Zakład Energetyczny B. z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, dla której prowadzona jest 2 księga wieczysta nr 59 214, oraz własności znajdującego się na niej budynku stacji transformatorowej, - akt notarialny z dnia 12 lipca 1993 r. obejmujący przekształcenie Przedsiębiorstwa Państwowego Zakładu Energetycznego B. w Zakład Energetyczny B. – Spółkę Akcyjną, - odpis z dnia 8 kwietnia 2003 r. z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym dotyczący wnioskodawczyni. Ten ostatni dokument miał dowodzić przejęcia Zakładu Energetycznego B. – Spółki Akcyjnej przez P.(...) – Spółkę Akcyjną, która zmieniła jednocześnie nazwę na „Grupa Energetyczna E.(...) – Spółka Akcyjna” w P. Sąd Rejonowy oddalił wniosek. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 34 zd. 2 u.ks.w.h., do ujawnienia w księdze wieczystej nowego właściciela lub użytkownika wieczystego nieodzowne jest wykazanie jego następstwa prawnego po osobie wpisanej w księdze wieczystej jako właściciel lub użytkownik wieczysty. Dowodem następstwa prawnego P.(...) – Spółki Akcyjnej po Zakładzie Energetycznym B. – Spółce Akcyjnej mogą być tylko uchwały walnych zgromadzenia akcjonariuszy o przejęciu tej ostatniej spółki, których to uchwał do wniosku nie dołączono. Dołączony do wniosku odpis z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdza jedynie zmianę nazwy wnioskodawczyni z „P.(...) – Spółka Akcyjna” na „Grupa Energetyczna E.(...) – Spółka Akcyjna”. Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni. W ocenie Sądu Okręgowego, z dołączonego do wniosku odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że nastąpiło połączenie polegające na przeniesieniu całego majątku Zakładu Energetycznego B. – Spółki Akcyjnej na P.(...) – Spółkę Akcyjną. Z odpisu tego nie wynika natomiast, że obecna Grupa Energetyczna E.(...) – Spółka Akcyjna to dawna P.(...) – Spółka Akcyjna. Treść rubryki 1 działu 1 rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym wskazuje bowiem, że wymienia ona Grupę Energetyczną E.(...) – Spółkę Akcyjną, z działu zaś 1 rubryki 6 wynika, że Grupa Energetyczna E.(...) – Spółka Akcyjna powstała z Przedsiębiorstwa Państwowego Zakładu Energetycznego w P. Podstawę skargi kasacyjnej wnioskodawczyni stanowią zarzuty naruszenia art. 6288 § 2 k.p.c. w związku z art. 4 ust. 3 i art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (jedn. tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W toku postępowania nie budziło wątpliwości następstwo prawne Przedsiębiorstwa Państwowego Zakładu Energetycznego B. po Skarbie Państwa, ani następstwo prawne 3 Zakładu Energetycznego B. – Spółki Akcyjnej po Przedsiębiorstwie Państwowym Zakładzie Energetycznym B., zrodziły się natomiast wątpliwości co do następstwa prawnego P.(...) – Spółki Akcyjnej po Zakładzie Energetycznym B. – Spółce Akcyjnej oraz co do tożsamości obecnej Grupy Energetycznej E.(...) – Spółki Akcyjnej z dawną P.(...) – Spółką Akcyjną, a ściślej - co do tego, czy odpowiednim dowodem w postępowaniu wieczystoksięgowym następstwa oraz tożsamości, o których mowa, jest dołączony do wniosku odpis z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Powyższe wątpliwości Sądów orzekających w sprawie należy uznać za bezpodstawne. W rubryce 1 działu 1 rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisana jest Grupa Energetyczna E.(...) – Spółka Akcyjna, czyli wnioskodawczyni, a rubryka 4 działu 6 obejmuje wpis połączenia polegającego na przeniesieniu całego majątku Zakładu Energetycznego B. – Spółki Akcyjnej na P.(...) – Spółkę Akcyjną na podstawie uchwał nadzwyczajnych walnych zgromadzeń akcjonariuszy obu spółek, podjętych 17 grudnia 2002 r., tj. wpis połączenia się Zakładu Energetycznego B. – Spółki Akcyjnej z P.(...) – Spółką Akcyjną w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. Następstwo prawne objęte tym ostatnim wpisem, choć wymienia on jako następcę tylko P.(...), należy łączyć także z wnioskodawczynią. Zakładana przez Sąd Okręgowy możliwość wpisania w rubryce 4 działu 6 rejestru następstwa prawnego niepołączonego ze spółką ujawnioną w rubryce 1 działu 1 podważałaby całkowicie sens prowadzenia omawianego rejestru. Treść obu wymienionych rubryk wskazuje więc łącznie na wnioskodawczynię jako następcę prawnego Zakładu Energetycznego B. – Spółki Akcyjnej. Dołączony do wniosku odpis z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym jest przy tym odpowiednim dowodem w postępowaniu wieczystoksięgowym następstwa prawnego wnioskodawczyni. Według art. 31 u.ks.w.h. wpis w księdze wieczystej może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu. W sprawie chodzi o przypadek objęty końcowym zastrzeżeniem przytoczonego uregulowania. Artykuł 494 § 1 k.s.h. stanowi, że spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, zgodnie zaś z art. 493 § 2 k.s.h. dniem połączenia jest dzień wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby spółki przejmującej. Wpis połączenia do rejestru ma więc charakter konstytutywny; same uchwały wspólników (art. 506 k.s.h.) nie wywierają skutku w 4 postaci połączenia. Dopiero zatem wykazanie dokonania wpisu połączenia do rejestru może stanowić dowód następstwa prawnego wynikającego z połączenia. Takim dowodem może być także poświadczony odpis z rejestru przedsiębiorców. W ścisłym związku z domniemaniem, że dane wpisane do rejestru przedsiębiorców są prawdziwe (art. 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym), pozostaje jawność rejestru przedsiębiorców przejawiająca w tym, że każdy ma dostęp za pośrednictwem Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego do danych zawartych w rejestrze oraz może otrzymać poświadczone odpisy, wyciągi i zaświadczenia o tych danych (art. 8 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, wspomniane odpisy, wyciągi i zaświadczenia mają moc dokumentów wydawanych przez sąd - a więc taką samą jak odpisy postanowień sądu o wpisie określonych danych do rejestru. Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313 § 1 w związku z art. 5191 § 1 i art. 13 § 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI