IV CK 494/04

Sąd Najwyższy2005-03-16
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteWysokanajwyższy
księgi wieczysteKRSpołączenie spółeknastępstwo prawnesąd wieczystoksięgowydomniemanie prawdziwościKodeks postępowania cywilnegoKodeks spółek handlowych

Sąd Najwyższy uchylił postanowienia sądów niższych instancji dotyczące wpisu do księgi wieczystej, uznając, że odpis z KRS potwierdzający połączenie spółek jest wystarczającym dowodem następstwa prawnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wnioskodawcy, G.(...) S.A., od postanowienia Sądu Okręgowego w B., które oddaliło apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w B. oddalającego wniosek o wpis spółki do księgi wieczystej. Sądy niższych instancji wymagały dodatkowych dokumentów potwierdzających sukcesję prawną po poprzedniku prawnym, Z.(...) S.A. Sąd Najwyższy uznał, że sądy te błędnie rozszerzyły swoją kognicję, ponieważ odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, potwierdzający połączenie spółek w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., jest wystarczającym dowodem następstwa prawnego zgodnie z przepisami ustawy o KRS i art. 34 u.k.w.h.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał kasację G.(...) Spółki Akcyjnej w P. Oddział w B. od postanowienia Sądu Okręgowego w B., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w B. oddalające wniosek o wpis wnioskodawcy do księgi wieczystej w miejsce Z.(...) S.A w B. Wnioskodawca domagał się wpisu, powołując się na przejęcie poprzednika prawnego, co wykazał wypisem z Krajowego Rejestru Sądowego. Sądy niższych instancji uznały, że wypis z KRS nie jest wystarczający i zażądały przedstawienia dokumentów dowodzących sukcesji szczególnej lub uniwersalnej, takich jak uchwała o połączeniu spółek. Sąd Najwyższy uznał zarzuty kasacji za słuszne. Podkreślił, że odpisy z KRS, wydawane przez Centralną Informację KRS, mają moc dokumentów sądowych (art. 4 ust. 3 ustawy o KRS) i zawierają dane objęte domniemaniem prawdziwości (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS). Sąd wieczystoksięgowy nie może kontrolować prawidłowości prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym wpisów do KRS, zgodnie z art. 365 k.p.c. Wskazał, że dane zawarte w odpisie z KRS, dotyczące połączenia spółek w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. i przeniesienia majątku Z.(...) SA na E.(...) SA, a także zarejestrowanie zmiany firmy na G.(…) SA, stanowią wystarczający dowód następstwa prawnego po wpisanym do księgi wieczystej podmiocie, zgodnie z art. 34 u.k.w.h. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, potwierdzający połączenie spółek w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. i następstwo prawne, jest wystarczającym dokumentem do wykazania tej okoliczności w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że odpisy z KRS mają moc dokumentów sądowych i korzystają z domniemania prawdziwości. Sąd wieczystoksięgowy nie może badać prawidłowości wpisów do KRS, a dane o połączeniu spółek zawarte w odpisie są wystarczające do stwierdzenia następstwa prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

G.(...) Spółki Akcyjnej w P. Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
G.(...) Spółki Akcyjnej w P. Oddział w B.spółkawnioskodawca
Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta B.organ_państwowyuczestnik
Z.(...) S.A w B.spółkapoprzednik prawny

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 6268 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego, który nie może badać prawidłowości prawomocnych orzeczeń sądowych.

k.p.c. art. 39313 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia przez Sąd Najwyższy w przedmiocie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

ustawa o KRS art. 4 § ust. 3

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Odpisy, wyciągi i zaświadczenia z Rejestru mają moc dokumentów wydawanych przez sąd.

ustawa o KRS art. 17 § ust. 1

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe.

k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1

Kodeks spółek handlowych

Określa tryb połączenia spółek przez przeniesienie całego majątku.

k.s.h. art. 493 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Połączenie następuje z dniem wpisania do rejestru spółki przejmującej.

k.p.c. art. 365

Kodeks postępowania cywilnego

Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądowych.

u.k.w.h. art. 34

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wykazanie następstwa prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpis z KRS jest dokumentem urzędowym, który potwierdza dane wpisane do rejestru, objęte domniemaniem prawdziwości. Sąd wieczystoksięgowy nie ma kompetencji do badania prawidłowości prawomocnych wpisów do KRS. Następstwo prawne zostało wykazane przez dane zawarte w odpisie z KRS dotyczące połączenia spółek.

Odrzucone argumenty

Wymaganie przez sądy niższych instancji dodatkowych dokumentów potwierdzających sukcesję prawną ponad to, co wynika z odpisu KRS.

Godne uwagi sformułowania

nie może budzić wątpliwości stwierdzenie, że odpis z rejestru przedsiębiorców jest dokumentem, o jakim mowa w art. 6268 § 2 u.k.w.h. Niedopuszczalność kontrolowania przez sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym prawidłowości prawomocnych orzeczeń sądowych jest bezdyskusyjna w świetle uregulowania przyjętego w art. 365 k.p.c. dane wpisane do Rejestru korzystają z domniemania prawdziwości (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS). Sąd wieczystoksięgowy w ramach kognicji tego sądu określonej w art. 6268 § 2 u.k.w.h. nie może więc badać danych wpisanych do Rejestru.

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

przewodniczący

Henryk Pietrzkowski

sprawozdawca

Tadeusz Żyznowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego w kontekście danych z Krajowego Rejestru Sądowego oraz dowodzenia następstwa prawnego po połączeniu spółek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia spółek i wpisu do księgi wieczystej, ale zasady dotyczące mocy dowodowej KRS i kognicji sądu wieczystoksięgowego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie rzeczowym i spółek handlowych, wyjaśniając granice kognicji sądu wieczystoksięgowego w oparciu o dane z KRS.

Czy odpis z KRS wystarczy do wpisu w księdze wieczystej? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kognicji sądu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CK 494/04 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski w sprawie z wniosku G.(...) Spółki Akcyjnej w P. Oddział w B. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta B. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 marca 2005 r., kasacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 kwietnia 2004 r., sygn. akt II Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 stycznia 2004 r., sygn. akt Kw nr (...), dz. Kw. (…)/03 i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w B. oddalił apelację wnioskodawcy – G.(...) S.A. w P., Oddział w B. od postanowienia Sądu Rejonowego w B. oddalającego wniosek o wpisanie wnioskodawcy w dziale II księgi wieczystej Kw (...) w miejsce Z.(...) S.A w B. Żądanie wnioskodawcy oparte zostało na twierdzeniu, że wpisany do księgi wieczystej Z.(...) S.A w B. jest poprzednikiem prawnym wnioskodawcy, który przejęty został przez wnioskodawcę. Okoliczność ta wykazana została wypisem z Krajowego Rejestru Sądowego. Sądy obu instancji uznały, że skoro wnioskodawca po przejęciu wpisanego do księgi wieczystej Z.(...) S.A w B. prowadził działalność pod firmą E.(...) S.A., to powinien 2 przedstawić dokumenty stanowiące dowód sukcesji szczególnej lub uniwersalnej praw podmiotu wpisanego do księgi wieczystej. Dowodami takimi nie są wypisy z Krajowego Rejestru Sądowego, z których wynika jedynie, że na podstawie nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy Z.(...) S.A. w B. (wpisanego do KW) nastąpiło połączenie polegające na przeniesieniu całego majątku tej Spółki na E.(...) S.A. w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. Dokumentem wykazującym następstwo prawne E.(…) S.A. w P. po Z.(...) B. S.A. jest uchwała walnego zgromadzenia akcjonariuszy o przejęciu spółki, zaś odpis z KRS-u jest jedynie potwierdzeniem zmiany nazwy E.(...) SA w P. na G.(…) SA w P.. Kasacja wnioskodawcy oparta została na podstawie naruszenia art. 6268 § 2 k.p.c. w zw. z art. 4 ust. 3 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, dalej jako „ustawa o KRS” (tekst jedn.: Dz. U. Nr 17 z 2001 r., poz. 209 ze zm.) przez ich niewłaściwą interpretację prowadzącą do bezzasadnego rozszerzenia kognicji sądu wieczystoksięgowego wskutek domagania się udowodnienia okoliczności, które wynikają z wypisów z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Skarżący podniósł, że żądana przez Sąd uchwała o połączeniu spółek niczego nie dowodzi, skoro połączenie następuje z dniem wpisania do rejestru spółki przejmującej (art. 493 § 2 k.s.h.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zarzutom kasacji sformułowanym w ramach podstawy naruszenia prawa procesowego - art. 6268 § 2 k.p.c., a także prawa materialnego - art. 4 ust. 3 i art. 17 ust. 1 ustawy o KRS oraz art. 493 § 2 k.s.h., nie można odmówić słuszności. Zgodnie z przepisami ustawy o KRS wpisy do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego następują po uprawomocnieniu się postanowienia w przedmiocie wpisu. (art. 20 ust. 2a), domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe (art. 17 ust. 1), a wydane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego odpisy, wyciągi i zaświadczenia z Rejestru mają moc dokumentów wydawanych przez sąd (art. 4 ust. 3). Nie może budzić wątpliwości stwierdzenie, że odpis z rejestru przedsiębiorców jest dokumentem, o jakim mowa w art. 6268 § 2 u.k.w.h. Dokument w postaci „odpisu aktualnego z Rejestru Przedsiębiorców”, załączonego przez wnioskodawcę do wniosku o wpis w księdze wieczystej ma szczególny charakter, oparty bowiem jest na orzeczeniu sądowym, a ponadto zawiera potwierdzenie stanu prawnego w odniesieniu do określonego przedsiębiorcy, a więc w istocie potwierdzenie jego praw podmiotowych. Niedopuszczalność kontrolowania przez sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym 3 prawidłowości prawomocnych orzeczeń sądowych jest bezdyskusyjna w świetle uregulowania przyjętego w art. 365 k.p.c. (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1991 r., III CZP 71/91, OSNCP 1992, nr 3, poz. 47). Jest to dokument urzędowy, a zatem stanowi dowód tego co zostało w nim zaświadczone, a dane wpisane do Rejestru korzystają z domniemania prawdziwości (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS). Sąd wieczystoksięgowy w ramach kognicji tego sądu określonej w art. 6268 § 2 u.k.w.h. nie może więc badać danych wpisanych do Rejestru. Z danych zawartych w rubryce 4 zatytułowanej „Informacja o połączeniu, podziale lub przekształceniu” wynika, że połączenie spółek nastąpiło w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. i polegało na przeniesieniu całego majątku między innymi Z.(...) SA w B. na E.(...) SA. Podstawą połączenia była między innymi uchwała nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy Z.(...) SA z dnia 17 grudnia 2002 r. Wobec tego, że oba orzekające Sądy ponadto ustaliły, że „nastąpiło zarejestrowanie zmiany firmy spółki na G.(…) Spółka Akcyjna w P.”, to następstwo prawne wnioskodawcy po wpisanym do księgi wieczystej Z.(...) B. SA w B. zostało wykazane (art. 34 u.k.w.h.). Z przytoczonych względów należało orzec jak w sentencji (art. 39313 § 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI