IV CK 459/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając za prawidłowe ustalenie sądu apelacyjnego dotyczące terminu otrzymania uchwały spółdzielni i tym samym zasadność oddalenia powództwa z powodu jego niedotrzymania.
Powód domagał się uchylenia uchwały spółdzielni mieszkaniowej wykluczającej go z grona członków. Sąd Apelacyjny oddalił jego żądanie, uznając, że powód wniósł pozew po terminie, który rozpoczął bieg od daty otrzymania uchwały. Sąd Najwyższy w kasacji powoda uznał ustalenie sądu apelacyjnego dotyczące daty otrzymania uchwały, oparte na domniemaniu faktycznym, za prawidłowe i logiczne, co skutkowało oddaleniem kasacji.
Sprawa dotyczyła powództwa o uchylenie uchwały spółdzielni mieszkaniowej, która wykluczyła powoda z grona członków. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając żądanie powoda. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było ustalenie, że powód otrzymał odpis uchwały wraz z uzasadnieniem najpóźniej w dniu 2 sierpnia 1997 r., co oznaczało, że termin do wniesienia powództwa upłynął 13 września 1997 r. Powód wniósł pozew dopiero 24 kwietnia 1998 r., znacznie po terminie. Sąd Apelacyjny uznał, że proporcje między długością terminu a opóźnieniem były nadmierne, co uzasadniało oddalenie powództwa z powodu niedotrzymania terminu określonego w art. 42 § 3 Prawa spółdzielczego. Sąd Najwyższy w kasacji powoda rozpatrywał zarzut naruszenia tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie daty otrzymania uchwały przez powoda, oparte na domniemaniu faktycznym, było prawidłowe i logiczne, ponieważ wnioski sądu apelacyjnego były poparte dowodami z akt sprawy i treścią pozwu. Skarżący nie wykazał nielogiczności rozumowania sądu ani nie przedstawił argumentów podważających to ustalenie. W związku z tym, że ustalenie faktyczne dotyczące daty otrzymania uchwały pozostało niewzruszone, zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 42 § 3 Prawa spółdzielczego) nie mógł odnieść skutku. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja oparta na naruszeniu prawa materialnego nie może być uwzględniona, jeśli opiera się na odmiennym stanie faktycznym od przyjętego przez sąd zaskarżony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli domniemanie jest logiczne, poprawne i oparte na całokształcie okoliczności ujawnionych w postępowaniu dowodowym, a strona nie wykazała jego nielogiczności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie daty otrzymania uchwały przez powoda, oparte na domniemaniu faktycznym przez Sąd Apelacyjny, było prawidłowe, ponieważ wnioskowanie było logiczne i oparte na dowodach z akt sprawy oraz treści pozwu. Strona skarżąca nie przedstawiła argumentów podważających to domniemanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Spółdzielnia Mieszkaniowa "P.(...)"
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (…) Spółdzielnia Mieszkaniowa "P.(...)" w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
pr. spółdz. art. 42 § § 3
Prawo spółdzielcze
Określa termin do wniesienia powództwa o uchylenie uchwały spółdzielni oraz wskazuje, że proporcje między długością terminu a miarą opóźnienia nie mogą być nadmierne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość ustalania faktów na podstawie domniemania faktycznego.
k.p.c. art. 393¹
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy kasacyjne.
k.p.c. art. 393¹ § pkt. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zarzutu naruszenia prawa materialnego jako podstawy kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość ustalenia daty otrzymania uchwały przez powoda na podstawie domniemania faktycznego. Logiczne wnioskowanie sądu apelacyjnego oparte na całokształcie materiału dowodowego. Brak wykazania przez stronę skarżącą nielogiczności domniemania faktycznego. Niemożność skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego w oparciu o odmienny stan faktyczny.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 42 § 3 Prawa spółdzielczego poprzez błędne zastosowanie. Twierdzenie o nieotrzymaniu uchwały zebrania przedstawicieli wraz z uzasadnieniem.
Godne uwagi sformułowania
domniemanie faktyczne polega na tym, że sąd na podstawie ustalenia jednych faktów wnioskuje o istnieniu innych. Sąd ma w takim wypadku zupełną swobodę wnioskowania na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania dowodowego. Musi ono być jednak poprawne z punktu widzenia zasad logiki. nie będzie uznana za usprawiedliwioną kasacja oparta na podstawie z art. 393¹ pkt. 1 k.p.c., jeżeli w uzasadnieniu podnosi zarzut naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego do oceny stanu faktycznego odmiennego od przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku.
Skład orzekający
Tadeusz Żyznowski
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Marian Kocon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego na podstawie domniemania faktycznego w postępowaniu cywilnym, dopuszczalność kasacji w sprawach spółdzielczych, skutki niedotrzymania terminów procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa spółdzielczego i procedury kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa spółdzielczego – możliwości uchylenia uchwały i terminów procesowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie domniemania faktycznego przez sądy.
“Kiedy spóźnienie z pozwem kosztuje Cię członkostwo w spółdzielni? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CK 459/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lutego 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. K. przeciwko (…) Spółdzielni Mieszkaniowej "P.(...)" w K. o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 2 lutego 2005 r., kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 kwietnia 2004 r., sygn. akt I ACa (…), oddala kasację. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2004 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 września 1998 r. w ten sposób, że oddalił żądanie A. K. uchylenia uchwały Zebrania Przedstawicieli Członków pozwanej (…) Spółdzielni Mieszkaniowej „P.(…)” w K. z dnia 6 czerwca 1997 roku utrzymującej w mocy uchwałę Rady Nadzorczej nr (…) z dnia 25 kwietnia 1996 r. wykluczającą powoda z grona członków pozwanej. Sąd ustalił, że powód odpis tej uchwały wraz z uzasadnieniem otrzymał najpóźniej w dniu 2 sierpnia 1997 r. W związku z tym termin do wniesienia 2 powództwa, według Sądu Apelacyjnego, upłynął 13 września 1997 r. Skoro więc powód wniósł skutecznie pozew po jego opłaceniu dopiero w dniu 24 kwietnia 1998 r., czyli po 7 miesiącach od upłynięcia określonego terminu, proporcje pomiędzy długością terminu (6 tygodni) a miarą opóźnienia (7 miesięcy) były nadmierne i dlatego też uzasadnione było oddalenie powództwa, z powodu niedotrzymania terminu określonego w art. 42 § 3 Prawa spółdzielczego. Kasacja powoda – oparta na podstawie pierwszej z art. 3931 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 42 § 3 prawa spółdzielczego i zmierza do zmiany zaskarżonego wyroku przez oddalenie apelacji, bądź jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustalenie Sądu Apelacyjnego, że skarżący odpis uchwały zebrania przedstawicieli wraz z uzasadnieniem otrzymał najpóźniej w dniu 2 sierpnia 1997 r. oparte jest na domniemaniu faktycznym (art. 231 k.p.c.). Ustalenie tej treści może być oparte na takim domniemaniu. Domniemanie faktyczne bowiem polega na tym, że sąd na podstawie ustalenia jednych faktów wnioskuje o istnieniu innych. Sąd ma w takim wypadku zupełną swobodę wnioskowania na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania dowodowego. Musi ono być jednak poprawne z punktu widzenia zasad logiki. Możliwe jest więc dokonanie ustalenia na podstawie domniemania faktycznego wówczas, gdy wniosek taki nasuwa się z pewnością lub ze szczególnie dużą dozą prawdopodobieństwa, natomiast wniosek przeciwny nie ma w danych okolicznościach żadnego uzasadnienia bądź też jest wysoce mało prawdopodobny. Sąd Apelacyjny wniosek prowadzący do ustalenia, że skarżący odpis uchwały zebrania przedstawicieli wraz z uzasadnieniem otrzymał najpóźniej w dniu 2 sierpnia 1997 r. wyciągnął na podstawie innych ustalonych faktów. Są nimi znajdująca się w aktach członkowskich powoda kopia pisma podpisanego przez Prezesa Zarządu z dnia 19 czerwca 1997 roku z adnotacją o wysłaniu tego pisma listem poleconym wraz uchwałą z dnia 6 czerwca 1997 r., a także treść pozwu, w którym powód stwierdza, że: „zawiadomienie mnie o powziętej zaocznie uchwale zawiera mylne pouczenie”. Skarżący w kasacji nie tylko nie wykazał w drodze odpowiednio sformułowanego zarzutu, ale nawet nie twierdził, aby rozumowanie Sądu Apelacyjnego przy konstruowaniu domniemania faktycznego było nielogiczne, nie przytoczył także 3 argumentacji, która by podważała prawidłowość tego ustalenia i jego powiązanie z pozostałymi okolicznościami w całość zgodną z doświadczeniem życiowym. W tym stanie rzeczy niewzruszone pozostało ustalenie, że skarżący odpis uchwały zebrania przedstawicieli wraz z uzasadnieniem otrzymał najpóźniej w dniu 2 sierpnia 1997 r. Przy tym ustaleniu nie może odnieść skutku zarzut naruszenia prawa materialnego, które miałoby się wyrażać w błędnym zastosowaniu art. 42 § 3 prawa spółdzielczego. W ramach uzasadnienia tego zarzutu skarżący zawarł twierdzenie, że nie otrzymał uchwały zebrania przedstawicieli wraz z uzasadnieniem. Oczywiste jest, że to twierdzenie natury faktycznej nie mogło prowadzić do uzasadnienia podstawy naruszenia prawa materialnego. Wyjaśniono już w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że nie będzie uznana za usprawiedliwioną kasacja oparta na podstawie z art. 3931 pkt. 1 k.p.c., jeżeli w uzasadnieniu podnosi zarzut naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego do oceny stanu faktycznego odmiennego od przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku. Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI