IV CK 340/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za wykonane prace budowlane, dochodzonego przez Spółkę „P.” od L.R. Powódka domagała się 163 886,57 zł. Sąd Okręgowy wydał wyrok zaoczny uwzględniający powództwo, a po rozpoznaniu sprzeciwu utrzymał go w mocy. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację pozwanego, uchylił wyrok w części i oddalił powództwo ponad kwotę 84 836,88 zł, którą zasądził wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny uznał umowę za umowę o dzieło i dopuścił odstąpienie od niej przez powódkę na podstawie art. 640 k.c. z powodu braku współdziałania pozwanego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowym zarzutem było błędne zakwalifikowanie umowy jako umowy o dzieło, podczas gdy jej przedmiot (budowa części budynku mieszkalnego, wymagająca projektu i nadzoru) wskazywał na umowę o roboty budowlane. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 640 k.c. (dotyczący umowy o dzieło) nie miał zastosowania. Podkreślono, że do umów o roboty budowlane stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło tylko w ograniczonym zakresie, a art. 640 k.c. do nich nie należy. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał za trafny zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., wskazując na oczywistą sprzeczność ustaleń Sądu Apelacyjnego dotyczących częstotliwości fakturowania z treścią przedstawionych faktur. Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja umów jako umowy o roboty budowlane lub umowy o dzieło, stosowanie przepisów k.c. do umów o roboty budowlane, skutki odstąpienia od umowy, ocena dowodów przez sąd.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obiektu budowlanego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa dotycząca budowy części budynku mieszkalnego, wymagająca projektu i nadzoru, powinna być kwalifikowana jako umowa o dzieło czy umowa o roboty budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa taka powinna być kwalifikowana jako umowa o roboty budowlane, a nie umowa o dzieło.
Uzasadnienie
Charakter przedmiotu świadczenia wykonawcy, polegający na oddaniu obiektu o większych rozmiarach, którego realizacja wymaga projektowania i sprawowania nadzoru według przepisów prawa budowlanego, przesądza o kwalifikacji umowy jako umowy o roboty budowlane.
Czy przepis art. 640 k.c. (dotyczący umowy o dzieło) może być stosowany do umowy o roboty budowlane w przypadku braku współdziałania zamawiającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 640 k.c. nie ma zastosowania do umowy o roboty budowlane.
Uzasadnienie
Przepisy o umowie o dzieło stosuje się odpowiednio do umowy o roboty budowlane tylko w ograniczonym zakresie, a art. 640 k.c. nie należy do tych przepisów. Brak współdziałania zamawiającego w umowie o roboty budowlane nie może być utożsamiany z samym brakiem zapłaty wynagrodzenia.
Czy odstąpienie od umowy na podstawie art. 640 k.c. (umowa o dzieło) pozwala na dochodzenie roszczeń wynikających z tej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odstąpienie od umowy na podstawie art. 640 k.c. ma skutek ex tunc i strony nie mogą dochodzić roszczeń wynikających z umowy, a jedynie roszczenia przewidziane w art. 494 k.c.
Uzasadnienie
Odstąpienie od umowy o dzieło na podstawie art. 640 k.c. powoduje, że umowa traktowana jest tak, jakby nigdy nie została zawarta. Zasądzenie na rzecz powódki roszczenia wywodzonego z umowy, od której odstąpiono, stanowi istotną sprzeczność.
Czy ustalenia sądu dotyczące częstotliwości fakturowania mogą pozostawać w sprzeczności z treścią przedstawionych faktur?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia sądu nie mogą pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią dowodów.
Uzasadnienie
Ustalenie Sądu Apelacyjnego, że faktury nie naruszają postanowienia umowy o zakazie fakturowania częstszego niż raz w miesiącu, było w oczywistej sprzeczności z treścią faktur wystawionych w krótkich odstępach czasu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "P." Spółka z o.o. | spółka | powódka |
| L.R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Pomocnicze
k.c. art. 640
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny błędnie zastosował przepis dotyczący umowy o dzieło do umowy o roboty budowlane. Brak współdziałania zamawiającego nie może polegać na zwłoce w zapłacie wynagrodzenia.
k.c. art. 656 § § 1
Kodeks cywilny
Do umowy o roboty budowlane stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło tylko w zakresie skutków opóźnienia, wad i rękojmi oraz odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Skutki umów powinny być określone na podstawie treści postanowień umownych.
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
Roszczenia stron po odstąpieniu od umowy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
Skutki opóźnienia wykonawcy w umowie o dzieło (stosowane odpowiednio do robót budowlanych).
k.c. art. 636
Kodeks cywilny
Wykonywanie robót wadliwie lub sprzecznie z umową w umowie o dzieło (stosowane odpowiednio do robót budowlanych).
k.c. art. 637
Kodeks cywilny
Rękojmia za wady obiektu w umowie o dzieło (stosowane odpowiednio do robót budowlanych).
k.c. art. 638
Kodeks cywilny
Rękojmia za wady obiektu w umowie o dzieło (stosowane odpowiednio do robót budowlanych).
k.c. art. 644
Kodeks cywilny
Uprawnienie inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu w umowie o dzieło (stosowane odpowiednio do robót budowlanych).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zawarta przez strony, ze względu na jej przedmiot (budowa części budynku mieszkalnego, wymagająca projektu i nadzoru), powinna być kwalifikowana jako umowa o roboty budowlane, a nie umowa o dzieło. • Przepis art. 640 k.c. (dotyczący umowy o dzieło) nie ma zastosowania do umów o roboty budowlane. • Odstąpienie od umowy na podstawie art. 640 k.c. ma skutek ex tunc i uniemożliwia dochodzenie roszczeń z tej umowy. • Ustalenia Sądu Apelacyjnego dotyczące częstotliwości fakturowania pozostawały w oczywistej sprzeczności z treścią przedstawionych faktur, co stanowi naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Podstawą odróżnienia umowy o dzieło od umowy o roboty budowlane jest wyłącznie charakter przedmiotu świadczenia przyjmującego zamówienie (wykonawcy). • Wobec odstąpienia przez powódkę od umowy pismem z 6 marca 2000 r., za nieskuteczne należało uznać odstąpienie od umowy przez pozwanego w dniu 17 kwietnia 2000 r. • W rozstrzygnięciu tym tkwi istotna sprzeczność. • Ustalenie Sądu Apelacyjnego, że objęte sporem faktury nie naruszają postanowienia umowy, wykluczającego wystawianie faktur częściej niż raz w miesiącu, pozostaje w oczywistej sprzeczności ze stwierdzoną treścią tych faktur.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Elżbieta Strelcow
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja umów jako umowy o roboty budowlane lub umowy o dzieło, stosowanie przepisów k.c. do umów o roboty budowlane, skutki odstąpienia od umowy, ocena dowodów przez sąd."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obiektu budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii rozróżnienia między umową o dzieło a umową o roboty budowlane, co ma kluczowe znaczenie praktyczne dla wykonawców i inwestorów. Dodatkowo, wskazuje na błędy proceduralne sądu niższej instancji.
“Umowa o dzieło czy roboty budowlane? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe różnice i błędy sądów.”
Dane finansowe
WPS: 163 886,57 PLN
wynagrodzenie za wykonane prace: 84 836,88 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.