IV CK 298/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez stronę powodową od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w B. w sprawie o zapłatę. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powódki kwotę 52.665 zł, jednak Sąd Apelacyjny obniżył ją do 20.038 zł. Sąd Apelacyjny uznał, że część roszczenia odszkodowawczego (30.624 zł) oraz część należności za cement (2003 zł) nie mogły być rozpoznane z uwagi na naruszenie art. 47912 § 1 k.p.c. przez powódkę, która zgłosiła nowe twierdzenia po wniesieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację opartą na naruszeniu art. 193 k.p.c. i 47912 § 1 k.p.c., uznał ją za uzasadnioną. Sąd Najwyższy stwierdził, że w postępowaniu gospodarczym, prowadzonym według przepisów o postępowaniu upominawczym, zmiana powództwa jest dopuszczalna zgodnie z art. 193 k.p.c., o ile nie wpływa na właściwość sądu. Przepis art. 47912 § 1 k.p.c. nie wyłącza możliwości zgłoszenia nowych twierdzeń i dowodów w ramach zmienionego powództwa, jeśli potrzeba ich powołania wynikła później lub nie było możliwości ich zgłoszenia w pozwie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej roszczenia odszkodowawczego i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność i zakres zmiany powództwa w postępowaniu gospodarczym, interpretacja przepisów o prekluzji procesowej w kontekście zmiany powództwa.
Dotyczy specyfiki postępowań odrębnych (gospodarcze, upominawcze) i stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami k.p.c.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu gospodarczym, prowadzonym w trybie postępowania upominawczego, powód może po wniesieniu przez pozwanego sprzeciwu od nakazu zapłaty, dokonać zmiany powództwa, w tym zgłosić nowe twierdzenia i dowody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana powództwa w postępowaniu gospodarczym po wniesieniu sprzeciwu jest dopuszczalna, o ile spełnia wymogi z art. 193 k.p.c. i nie narusza przepisów szczególnych. Przepis art. 47912 § 1 k.p.c. nie wyklucza możliwości powołania nowych faktów i dowodów na poparcie zmienionego powództwa, jeśli potrzeba ich powołania wynikła później lub nie było możliwości ich zgłoszenia w pozwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy o postępowaniu gospodarczym i upominawczym nie zawierają szczególnych ograniczeń dotyczących zmiany powództwa. Zmiana powództwa jest dopuszczalna zgodnie z ogólnymi zasadami (art. 193 k.p.c.). Rygory prekluzji z art. 47912 § 1 k.p.c. stosuje się do pisma modyfikującego powództwo, ale nie wykluczają one zgłoszenia nowych twierdzeń i dowodów, jeśli spełnione są przesłanki z tego przepisu.
Jak interpretować art. 47912 § 1 k.p.c. w kontekście zmiany powództwa w postępowaniu gospodarczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 47912 § 1 k.p.c. nie może być interpretowany w izolacji i nie może służyć do eliminowania ogólnych reguł obowiązujących w postępowaniu zwykłym, jeśli przepisy postępowania odrębnego nie wprowadzają wyraźnych ograniczeń. Nie dotyczy on bezpośrednio zmiany powództwa, a jedynie obowiązku podania wszystkich twierdzeń i dowodów w pozwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że celem art. 47912 § 1 k.p.c. jest koncentracja materiału dowodowego, ale nie może on prowadzić do wyeliminowania dopuszczalnej zmiany powództwa, jeśli inne przepisy na to pozwalają. Zmiana powództwa z reguły wiąże się z możliwością powołania nowych faktów i dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Grupa Inwestycyjno - Przemysłowa "E.(...)" Spółka z o.o. w K. | spółka | powód |
| D.M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 193
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana powództwa jest dopuszczalna, jeżeli nie wpływa na właściwość sądu.
k.p.c. art. 47912 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W pozwie powód jest obowiązany podać wszystkie twierdzenia oraz dowody na ich poparcie pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania, chyba że wykaże, iż ich powołanie w pozwie nie było możliwe, albo że potrzeba ich powołania wynikła później.
Pomocnicze
k.p.c. art. 495 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W toku postępowania po wniesieniu zarzutów nie można występować z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych (dotyczy postępowania nakazowego).
k.p.c. art. 5054
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana powództwa jest niedopuszczalna (dotyczy postępowania uproszczonego).
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego i ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3
Przepisy dotyczące kasacji w wersji redakcyjnej i numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r.
k.p.c. art. 39313 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przypadku uwzględnienia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana powództwa w postępowaniu gospodarczym po wniesieniu sprzeciwu jest dopuszczalna zgodnie z art. 193 k.p.c. • Przepis art. 47912 § 1 k.p.c. nie wyklucza możliwości powołania nowych twierdzeń i dowodów w ramach zmienionego powództwa, jeśli potrzeba ich powołania wynikła później lub nie było możliwości ich zgłoszenia w pozwie.
Odrzucone argumenty
Powódka naruszyła prekluzję procesową, zgłaszając nowe twierdzenia odszkodowawcze po wniesieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty (stanowisko Sądu Apelacyjnego).
Godne uwagi sformułowania
przepisy o postępowaniu w sprawach gospodarczych, jak również przepisy o postępowaniu upominawczym, nie zawierają jednak żadnych szczególnych unormowań dotyczących przedmiotowej zmiany powództwa w tych postępowaniach. • norma szczególna - obowiązująca w jednym postępowaniu - uchyla szersze uprawnienie przewidziane w przepisach drugiego • system ten polega, ujmując rzecz ogólnie, na nałożeniu na strony ciężaru przedstawienia sądowi wszystkich znanych im faktów, dowodów i zarzutów w określonym terminie, pod rygorem utraty możliwości późniejszego ich przytaczania lub powoływania • Zmiana powództwa z reguły stanowi zgłoszenie nowego powództwa, z równoczesnym dorozumianym cofnięciem poprzedniego.
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
przewodniczący
Stanisław Dąbrowski
członek
Aleksandra Marszałek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność i zakres zmiany powództwa w postępowaniu gospodarczym, interpretacja przepisów o prekluzji procesowej w kontekście zmiany powództwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań odrębnych (gospodarcze, upominawcze) i stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zmiany powództwa w postępowaniu gospodarczym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy o prekluzji w kontekście elastyczności procesowej.
“Czy można zmienić pozew w trakcie procesu gospodarczego? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady prekluzji procesowej.”
Dane finansowe
WPS: 64 730 PLN
zapłata: 20 038 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.