Orzeczenie · 2004-02-13

IV CK 24/03

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2004-02-13
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy
ubezpieczeniaodszkodowanienaprawa samochoduodpowiedzialność cywilnaSąd Najwyższykasacjadowodypostępowanie apelacyjne

Sprawa dotyczyła roszczenia Giseli M. o odszkodowanie od Towarzystwa Ubezpieczeń "U." S.A. za wadliwą naprawę samochodu po kolizji. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powódki kwotę 11 770,07 zł, uznając, że naprawa wykonana przez warsztat Jacka S. nie przywróciła pojazdu do stanu sprzed wypadku i nie objęła wszystkich niezbędnych prac, a wartość samochodu uległa obniżeniu. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, oddalając powództwo. Ustalono, że powódka sama wybrała warsztat i zleciła naprawę, a ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za jej wadliwe wykonanie na podstawie art. 474 i 430 k.c., gdyż zmniejszenie wartości handlowej dotyczy głównie nowych samochodów, a w tym przypadku naprawa była wadliwa, a nie uszkodzenie w kolizji. Powódka wniosła kasację, zarzucając m.in. naruszenie art. 381 k.p.c. przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Podkreślono, że dopuszczenie dowodu z urzędu jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem, i służy realizacji celu wydania słusznego wyroku. Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania dowodów z urzędu, ale może to zrobić, jeśli uzna to za potrzebne. Sąd Najwyższy uznał, że nie doszło do naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. ani art. 328 § 2 k.p.c. Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 363 § 1 k.c. i art. 474 k.c.) zostały uznane za nieuzasadnione, ponieważ opierały się na błędnym stanie faktycznym wynikającym z oceny dowodów przez powódkę, a nie przez sąd drugiej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania dowodów z urzędu przez sądy drugiej instancji oraz odpowiedzialności ubezpieczyciela za działania warsztatów naprawczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd dopuszcza dowód z urzędu i odpowiedzialności ubezpieczyciela za naprawę wykonaną przez wybrany przez klienta warsztat.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dopuszczenie przez sąd drugiej instancji dowodu z opinii biegłego z urzędu, mimo braku inicjatywy dowodowej stron, narusza zasady bezstronności sądu i równości stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczenie dowodu z urzędu jest uprawnieniem sądu służącym realizacji celu wydania słusznego wyroku i nie narusza zasad bezstronności ani równości stron.

Uzasadnienie

Sąd ma prawo dopuścić dowód z urzędu, jeśli uzna to za potrzebne do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Jest to realizacja celu postępowania cywilnego, jakim jest wydanie orzeczenia zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, a nie naruszenie zasad procesowych.

Kto ponosi odpowiedzialność za wadliwą naprawę samochodu – ubezpieczyciel czy warsztat naprawczy, z którym ubezpieczyciel współpracuje?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność za wadliwą naprawę ponosi warsztat, jeśli powódka sama zleciła naprawę i nie ma podstaw do przypisania odpowiedzialności ubezpieczycielowi na podstawie art. 474 k.c.

Uzasadnienie

Jeśli powódka sama wybrała warsztat i zleciła naprawę, a ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za wykonanie tej naprawy na podstawie przepisów o odpowiedzialności za działania osób, którym powierzył wykonanie czynności, to nie można zasądzić od niego odszkodowania za wadliwość naprawy.

Czy prawidłowo wykonana naprawa powypadkowa starszego samochodu może obniżyć jego wartość handlową?

Odpowiedź sądu

Nie, prawidłowo wykonana naprawa powypadkowa starszego samochodu nie obniża jego wartości, a może ją wręcz podnieść.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na opinii biegłego, który stwierdził, że w przypadku starszych samochodów prawidłowo wykonana naprawa nie powoduje obniżenia wartości, a zmniejszenie wartości handlowej dotyczy głównie nowych pojazdów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
U." Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Ł.

Strony

NazwaTypRola
Gisela M.osoba_fizycznapowódka
"U." Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Ł.spółkapozwana
Zakład Ubezpieczeń i Reasekuracji "P." S.A. w Ł.spółkapoprzednik prawny pozwanej
Jolanta Ł.osoba_fizycznasprawca kolizji
Jacek S.osoba_fizycznawarsztat naprawczy

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 474

Kodeks cywilny

Dłużnik odpowiedzialny za działanie osób, którym powierza wykonanie zobowiązania, ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za własne.

k.c. art. 430

Kodeks cywilny

Kto z mocy przepisu ustawy lub umowy jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez inną osobę, ponosi odpowiedzialność także za jej czyny.

k.c. art. 363 § § 1

Kodeks cywilny

Naprawienie szkody powinno nastąpić według norm, które były aktualne w chwili ustalenia szkody, jednakże zasądzenie odszkodowania w pieniądzu następuje według cen z daty ustalenia szkody.

k.c. art. 822

Kodeks cywilny

Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się zapłacić określone odszkodowanie za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność pozwanego jest wyłączona lub ograniczona umową albo przepisem ustawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, ale nie jest to jego obowiązek. Użyte sformułowanie oznacza uprawnienie sądu.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie granicami apelacji dotyczy zakresu zaskarżenia, a nie wiąże sądu apelacyjnego w kwestii poszerzenia postępowania dowodowego.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów znajduje wyraz w uzasadnieniu wyroku.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa przede wszystkim na stronach, ale sąd nie jest pozbawiony inicjatywy dowodowej.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Opinia biegłego podlega ocenie według zasad logiki i wiedzy powszechnej.

k.p.c. art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 39319

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczenie dowodu z urzędu przez sąd drugiej instancji nie narusza zasad bezstronności i równości stron. • Odpowiedzialność za wadliwą naprawę samochodu ponosi warsztat, a nie ubezpieczyciel, jeśli powódka sama zleciła naprawę. • Zmniejszenie wartości handlowej dotyczy głównie nowych samochodów, a nie starszych pojazdów po prawidłowej naprawie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 381 k.p.c. przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. • Naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. przez poszerzenie postępowania dowodowego. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez niewłaściwe uzasadnienie wyroku. • Naruszenie art. 474 k.c. i 363 § 1 k.c. przez błędną wykładnię i zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Dopuszczenie przez sąd dowodu z urzędu nie może być uznane za działanie naruszające zasady bezstronności sądu i równości stron. • Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. • Prawidłowo wykonana naprawa powypadkowa nie obniża wartości samochodu, a może ją wręcz podnieść.

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

przewodniczący

Iwona Koper

sprawozdawca

Marek Sychowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania dowodów z urzędu przez sądy drugiej instancji oraz odpowiedzialności ubezpieczyciela za działania warsztatów naprawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd dopuszcza dowód z urzędu i odpowiedzialności ubezpieczyciela za naprawę wykonaną przez wybrany przez klienta warsztat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące inicjatywy dowodowej sądu oraz odpowiedzialności ubezpieczyciela, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy sąd może sam szukać dowodów? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice inicjatywy dowodowej.

Dane finansowe

WPS: 11 770,07 PLN

koszty postępowania kasacyjnego: 1200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst