Orzeczenie · 2004-12-01

IV CK 203/04

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2004-12-01
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
zajęcie wierzytelnościdepozyt sądowyodpowiedzialność deliktowawinazwiązek przyczynowypostępowanie egzekucyjnewierzytelnośćpodatkikoszty postępowania

Powód A.K. dochodził od pozwanej P. w K. zapłaty 152.426,29 zł tytułem odszkodowania, twierdząc, że pozwana nie przekazała komornikowi zajętej wierzytelności, lecz złożyła ją do depozytu sądowego. Pozwana argumentowała, że złożenie do depozytu było uzasadnione wątpliwościami co do osoby wierzyciela, innymi zajęciami oraz dokonanymi cesjami wierzytelności. Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo, uznając brak winy pozwanej. Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę Sądu Okręgowego. Podkreślono, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności deliktowej, w tym winy, szkody i związku przyczynowego. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 grudnia 2004 r. oddalił kasację powoda. Sąd Najwyższy potwierdził, że kluczowe dla odpowiedzialności odszkodowawczej dłużnika zajętej wierzytelności są: bezprawne i zawinione zachowanie, szkoda oraz związek przyczynowy, a ciężar dowodu spoczywa na wierzycielu egzekwującym. Sąd uznał, że złożenie przez pozwaną zajętej wierzytelności do depozytu sądowego, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K., było uzasadnione wątpliwościami co do osoby wierzyciela (art. 467 § 1 pkt 3 k.c. w związku z art. 896 § 1 pkt 2 k.p.c.). Postanowienie sądu zezwalające na złożenie do depozytu wyklucza bezprawność działania pozwanej, a tym samym jej winę w rozumieniu art. 415 k.c. Wobec braku tej podstawowej przesłanki, kasacja powoda została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie sytuacji, w których dłużnik zajętej wierzytelności może złożyć świadczenie do depozytu sądowego, a także interpretacja przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej w kontekście takich działań.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wątpliwości co do osoby wierzyciela w kontekście zajęcia egzekucyjnego i cesji wierzytelności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy złożenie zajętej wierzytelności do depozytu sądowego przez dłużnika, w sytuacji wątpliwości co do osoby wierzyciela, wyklucza jego winę i odpowiedzialność odszkodowawczą wobec wierzyciela egzekwującego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, złożenie zajętej wierzytelności do depozytu sądowego na podstawie postanowienia sądu, w sytuacji uzasadnionych wątpliwości co do osoby wierzyciela, wyklucza winę dłużnika i jego odpowiedzialność odszkodowawczą.

Uzasadnienie

Sądy obu instancji oraz Sąd Najwyższy uznały, że pozwana działała prawidłowo, składając środki do depozytu sądowego na podstawie postanowienia sądu, co było uzasadnione wątpliwościami co do osoby wierzyciela, licznymi zajęciami i cesjami wierzytelności. Takie działanie wyklucza bezprawność i winę pozwanej w rozumieniu art. 415 k.c., co jest podstawową przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej.

Kto decyduje o złożeniu przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego w przypadku zajęcia wierzytelności – komornik czy dłużnik?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W sytuacji, gdy istnieje spór co do tego, kto jest wierzycielem, dłużnik ma obowiązek złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego na podstawie art. 467 k.c. w związku z art. 896 § 1 pkt 2 k.p.c. Złożenie do depozytu na podstawie tych przepisów jest instytucją prawa materialnego, a uprawnienie w tym zakresie ma dłużnik.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił depozyty sądowe składane na podstawie art. 467 k.c. (gdzie decyzja należy do dłużnika w przypadku sporu o wierzyciela) od depozytów składanych dla celów postępowania egzekucyjnego (gdzie decyduje komornik). W niniejszej sprawie, złożenie do depozytu nastąpiło na podstawie postanowienia sądu zezwalającego na to z powodu wątpliwości co do osoby wierzyciela.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
P. w K.

Strony

NazwaTypRola
A.K.osoba_fizycznapowód
P. w K.innepozwana
„G.” Spółka z o. o.spółkadłużnik egzekwowany

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 467 § pkt 3

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 896 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 886 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 302

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 885

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 887

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 888

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 902

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie zajętej wierzytelności do depozytu sądowego na podstawie postanowienia sądu, w sytuacji wątpliwości co do osoby wierzyciela, wyklucza winę dłużnika. • W przypadku sporu co do osoby wierzyciela, dłużnik ma prawo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego na podstawie art. 467 k.c. w związku z art. 896 § 1 pkt 2 k.p.c. • Brak winy pozwanej wyklucza jej odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 415 k.c.

Odrzucone argumenty

Pozwana ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za niezwrócenie zajętej wierzytelności komornikowi, mimo jej zajęcia. • Złożenie wierzytelności do depozytu sądowego było niezgodne z przepisami postępowania egzekucyjnego i stanowiło naruszenie obowiązków dłużnika.

Godne uwagi sformułowania

brak podstawowego elementu odpowiedzialności deliktowej to jest winy • złożenie wierzytelności do depozytu sądowego miało oparcie w treści art. 467 pkt 3 k.c. • nie można się dopatrzyć podstawowego elementu odpowiedzialności deliktowej to jest winy • nie można być uznane za niezgodne z przepisami dotyczącymi postępowania egzekucyjnego, ani tym bardziej za zawinione • złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego nie może być traktowane na równi z odmową realizacji zajęcia • brak tej zasadniczej przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej, pozwala na przyjęcie, że oddalenie apelacji było uzasadnione

Skład orzekający

Filomena Barczewska

przewodniczący-sprawozdawca

Bronisław Czech

członek

Marek Sychowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie sytuacji, w których dłużnik zajętej wierzytelności może złożyć świadczenie do depozytu sądowego, a także interpretacja przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej w kontekście takich działań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wątpliwości co do osoby wierzyciela w kontekście zajęcia egzekucyjnego i cesji wierzytelności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu interpretacji przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności i możliwości złożenia jej do depozytu sądowego, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.

Czy złożenie długu do depozytu sądowego chroni przed odpowiedzialnością? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 152 426,29 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst