IV Ca 959/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powodów W. B., J. L. i E. Ż. o zadośćuczynienie i odszkodowanie w związku ze śmiercią ich ojca, S. L., w wypadku komunikacyjnym z 14 grudnia 1998 r. Powodowie wnieśli pozwy w 2014 r., domagając się odpowiednio 70.000 zł (W. B., J. L.) i 40.000 zł zadośćuczynienia oraz 15.000 zł odszkodowania (E. Ż.). Sąd Rejonowy w Płońsku połączył sprawy i prowadził je pod sygn. akt I C 999/14. Pozwany Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wniósł o oddalenie żądań, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd Rejonowy oddalił powództwa, uznając roszczenia za przedawnione na podstawie art. 442 § 1 kc oraz stwierdzając, że powodowie nie wykazali przesłanek uzasadniających zasądzenie zadośćuczynienia, w tym wstrząsu psychicznego czy długotrwałej żałoby, a także pogorszenia sytuacji życiowej (w przypadku E. Ż.). Sąd Okręgowy w Płocku, rozpoznając apelację powodów, w wyroku z 19 stycznia 2017 r. (sygn. akt IV Ca 959/16) oddalił apelację. Sąd Okręgowy nie zgodził się z Sądem Rejonowym co do przedawnienia, uznając, że kierowcy można zarzucić popełnienie występku z art. 162 § 1 kk (nieudzielenie pomocy), co skutkowało zastosowaniem dwudziestoletniego terminu przedawnienia z art. 442 § 2 kc i uznaniem, że pozew z 2014 r. przerwał ten termin. Jednakże Sąd Okręgowy w pełni podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do braku przesłanek uzasadniających zasądzenie zadośćuczynienia. Sąd uznał, że mimo iż śmierć ojca była traumatycznym przeżyciem, powodowie, będąc dorosłymi i samodzielnymi osobami w chwili zdarzenia, wykazali zdolność do poradzenia sobie z żałobą i prawidłowo funkcjonują w społeczeństwie. Upływ czasu zminimalizował krzywdę. Sąd oddalił również roszczenie E. Ż. o odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej, uznając brak wykazania radykalnego pogorszenia. Sąd zasądził od powodów na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego za II instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie w przypadku wypadków komunikacyjnych z nieustalonym sprawcą, gdy można mu przypisać popełnienie występku z art. 162 § 1 kk. Określenie przesłanek uzasadniających zasądzenie zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej po upływie wielu lat od zdarzenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sprawca wypadku zbiegł z miejsca zdarzenia, a jego tożsamość nie została ustalona. Ocena przesłanek zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, którego sprawcy nie ustalono, przedawnia się z upływem 3 lat od zdarzenia, czy też 20 lat, jeśli można mu przypisać popełnienie występku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, którego sprawcy nie ustalono, ale któremu można przypisać popełnienie występku z art. 162 § 1 kk (nieudzielenie pomocy), przedawnia się z upływem 20 lat od dnia popełnienia czynu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że mimo iż pieszy ponosił wyłączną winę za spowodowanie wypadku, kierowca, który zbiegł z miejsca zdarzenia, popełnił występek z art. 162 § 1 kk, nie udzielając pomocy poszkodowanemu. W związku z tym zastosowanie znalazł dwudziestoletni termin przedawnienia z art. 442 § 2 kc, a wniesienie pozwu w 2014 r. przerwało bieg tego terminu.
Czy w przypadku śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, powodowie wykazali przesłanki uzasadniające zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie wykazali przesłanek uzasadniających zasądzenie zadośćuczynienia, mimo że śmierć ojca była traumatycznym przeżyciem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powodowie, będąc dorosłymi i samodzielnymi osobami w chwili zdarzenia, wykazali zdolność do poradzenia sobie z żałobą, a upływ czasu zminimalizował odczuwaną krzywdę. Nie wykazali oni szczególnego wstrząsu psychicznego ani długotrwałej żałoby, a ich obecne funkcjonowanie społeczne jest prawidłowe.
Czy śmierć ojca spowodowała u powódki E. Ż. znaczne pogorszenie sytuacji życiowej, uzasadniające zasądzenie odszkodowania na podstawie art. 446 § 3 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała znacznego pogorszenia sytuacji życiowej.
Uzasadnienie
Porównanie stanu życiowego powódki za życia ojca z jej obecną sytuacją nie wykazało radykalnego pogorszenia, które uzasadniałoby zasądzenie odszkodowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. B. | osoba_fizyczna | powód |
| J. L. | osoba_fizyczna | powód |
| E. Ż. | osoba_fizyczna | powód |
| Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenia odszkodowawcze przedawniają się z upływem trzech lat.
k.c. art. 442 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
W przypadku naruszenia dóbr osobistych, sąd może zasądzić zadośćuczynienie.
k.k. art. 162 § § 1
Kodeks karny
Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech.
Pomocnicze
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd może nakazać zaprzestanie naruszeń i usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych.
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Sąd może zasądzić od zobowiązanego do naprawienia szkody rentę lub jednorazowe odszkodowanie na rzecz osoby, względem której obowiązek alimentacyjny istniał, gdy śmierć uprawnionego nastąpiła wskutek czynu niedozwolonego.
k.k. art. 177 § § 2
Kodeks karny
Kto narusza zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powodując w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilną śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 72 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 109 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Prd art. 11
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia (choć ostatecznie nieuznane przez SO) • Brak wykazania przesłanek uzasadniających zasądzenie zadośćuczynienia (wstrząs psychiczny, długotrwała żałoba) • Upływ czasu zminimalizował krzywdę • Prawidłowe funkcjonowanie powodów w społeczeństwie • Brak wykazania znacznego pogorszenia sytuacji życiowej przez E. Ż.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 kpc w zw. z art. 278 kpc poprzez błędną ocenę dowodów i ustalenie wyłącznej winy pieszego. • Naruszenie art. 177 § 2 kk poprzez błędną wykładnię, że przekroczenie prędkości nie wypełnia znamion przestępstwa. • Naruszenie art. 448 kc w zw. z art. 24 kc poprzez błędną wykładnię i oddalenie roszczeń o zadośćuczynienie.
Godne uwagi sformułowania
Zasadniczą przyczyną zaistnienia zdarzenia drogowego było niewłaściwe zachowanie się na jezdni pieszego S. L. • Zawartość 2,4 ‰ alkoholu we krwi S. L. miała wpływ na jego zachowanie się, a tym samym na zaistnienie zdarzenia drogowego. • Sąd Okręgowy, odmiennie niż Sąd Rejonowy, stoi na stanowisku, że kierowcy F. (...) , który w dniu 14 grudnia 1998r. potrącił S. L. , można byłoby zarzucić popełnienie występku. • Nawet, jeśli pieszy poruszał się nieprawidłowo i nie był dobrze widoczny dla kierowcy, to nic nie usprawiedliwia ucieczki kierowcy z miejsca zdarzenia. • zachowanie kierowcy wyczerpuje znamiona występku określonego w art. 162 § 1 kk. • dwudziestoletni termin przedawnienia określony w art. 442 1 § 1 kc , został przerwany wniesieniem pozwów w 2014r. • powodowie nie wykazali przesłanek uzasadniających zasądzenie na ich rzecz zadośćuczynienia. • krzywda, jakiej doznali powodowie w związku z nagłym zgonem ojca została zminimalizowana przez znaczny upływ czasu. • powodowie uporali się już z ewentualnymi zaburzeniami wywołanymi tym zdarzeniem.
Skład orzekający
Małgorzata Szeromska
przewodniczący
Renata Wanecka
sprawozdawca
Katarzyna Mirek - Kwaśnicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie w przypadku wypadków komunikacyjnych z nieustalonym sprawcą, gdy można mu przypisać popełnienie występku z art. 162 § 1 kk. Określenie przesłanek uzasadniających zasądzenie zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej po upływie wielu lat od zdarzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sprawca wypadku zbiegł z miejsca zdarzenia, a jego tożsamość nie została ustalona. Ocena przesłanek zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długo mogą ciągnąć się skutki wypadków i jak skomplikowane mogą być kwestie przedawnienia roszczeń. Pokazuje też, że nawet po wielu latach od zdarzenia, sąd ocenia indywidualną krzywdę powodów.
“Czy można dochodzić zadośćuczynienia za śmierć ojca po 17 latach? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię przedawnienia.”
Dane finansowe
WPS: 70 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.