IV Ca 93/13

Sąd Okręgowy w SłupskuSłupsk2013-02-27
SAOSnieruchomościprawa rzeczoweŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościpodział spółkisukcesja uniwersalnawymogi formalneprawo spółekakt notarialnyplan podziału

Sąd Okręgowy oddalił apelację spółki domagającej się wpisu prawa własności nieruchomości do księgi wieczystej, uznając, że załączone dokumenty nie spełniają wymogów formalnych dla wpisu.

Spółka (...) domagała się wpisu prawa własności nieruchomości do księgi wieczystej, powołując się na podział innej spółki, Przedsiębiorstwa (...). Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając dokumenty za niewystarczające. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zgodził się z wnioskodawcą co do zasady sukcesji prawnej w wyniku podziału spółki, jednak ostatecznie oddalił apelację, stwierdzając, że załączone dokumenty (akty notarialne, plan podziału) nie spełniają wymogów formalnych określonych w ustawie o księgach wieczystych i hipotece, w szczególności nie precyzują wystarczająco składników majątku objętych podziałem.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki (...) o wpis prawa własności nieruchomości do księgi wieczystej KW (...), który miał nastąpić w wyniku podziału spółki Przedsiębiorstwo (...) ujawnionej jako właściciel. Sąd Rejonowy w Chojnicach oddalił wniosek, wskazując na braki w dokumentach załączonych do wniosku, w szczególności na nieprecyzyjne określenie składników majątku objętych podziałem w akcie notarialnym oraz fakt, że plan podziału nie stanowił integralnej części aktu. Sąd Rejonowy powołał się również na art. 537 k.s.h. w kontekście braku informacji o badaniu planu podziału przez biegłego. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i bezzasadne zakwestionowanie wartości dowodowej dokumentów. Sąd Okręgowy w Słupsku, rozpoznając apelację, przyznał rację apelującemu co do tego, że sąd wieczystoksięgowy nie powinien oceniać prawidłowości samego podziału spółki, a jedynie dokumenty stanowiące podstawę wpisu. Sąd Okręgowy podkreślił, że podział spółki w trybie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h. poprzez przeniesienie części majątku na nowo utworzoną spółkę skutkuje sukcesją uniwersalną częściową, która obejmuje również prawa rzeczowe. Jednakże, mimo uznania zasady sukcesji, Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do niespełnienia przez przedłożone dokumenty wymogów formalnych. Wskazano, że akty notarialne i uchwały nie wymieniają w sposób wystarczająco precyzyjny składników majątku, które przeszły na wnioskodawcę, a plan podziału nie stanowi integralnej części aktu notarialnego. Również uchwała spółki (...) o zaakceptowaniu planu podziału była zbyt ogólna. W związku z tym, Sąd Okręgowy uznał, że dokumenty te nie mogą stanowić podstawy wpisu do księgi wieczystej zgodnie z art. 31 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, i oddalił obie apelacje jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedłożone dokumenty nie spełniają wymogów formalnych, w szczególności nie precyzują wystarczająco składników majątku objętych podziałem i nie stanowią integralnej części aktu notarialnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że mimo iż podział spółki skutkuje sukcesją uniwersalną częściową praw rzeczowych, to dokumenty stanowiące podstawę wpisu do księgi wieczystej muszą spełniać wymogi formalne określone w art. 31 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Akty notarialne i uchwały nie wymieniały w sposób wystarczająco precyzyjny składników majątku, które przeszły na wnioskodawcę, a plan podziału nie był integralną częścią aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić obie apelacje

Strona wygrywająca

Przedsiębiorstwo (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C.

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C.spółkawnioskodawca
Przedsiębiorstwo (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C.spółkauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 626 § 8 §2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.

k.s.h. art. 531 § §1

Kodeks spółek handlowych

Wprowadza zasadę sukcesji materialnoprawnej w przypadku podziału spółki.

k.s.h. art. 529 § §1 punkt 4

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy podziału spółki poprzez przeniesienie części majątku.

u.k.w.h. art. 31 § ustęp 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Określa minimum wymagań formalnych dla dokumentów stanowiących podstawę wpisu w księdze wieczystej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.s.h. art. 537

Kodeks spółek handlowych

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626 § 1 §1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedłożone dokumenty nie spełniają wymogów formalnych określonych w art. 31 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Akty notarialne i uchwały nie precyzują wystarczająco składników majątku objętych podziałem. Plan podziału nie stanowi integralnej części aktu notarialnego.

Odrzucone argumenty

Podział spółki nastąpił w oparciu o przepisy kodeksu spółek handlowych. Artykuł 531 §1 k.s.h. wprowadza sukcesję materialnoprawną, która dotyczy także praw rzeczowych. Wspólnicy zaakceptowali plan podziału, co zostało odnotowane w uchwałach. Plan podziału wymienia poszczególne składniki majątkowe podlegające podziałowi. Niezasadny jest zarzut o braku weryfikacji planu podziału przez biegłego, oceny tej dokonuje sąd rejestrowy.

Godne uwagi sformułowania

Poza kognicją sądu wieczystoksięgowego, a wynikającą z art. 626 8 §2 kpc jest ocena prawidłowości dokonanego podziału. Tym samym rację ma skarżący o tyle, że ujawnienie w rejestrze sądowym podziału jest wynikiem pozytywnej oceny podejmowanych przez wspólników spółek uchwał, a ostateczna akceptacja to także wynik prawidłowo sporządzonego planu podziału. Z istoty tej sukcesji wynika, że na spółkę wydzieloną przechodzą tylko te prawa i obowiązki spółki dzielonej stanowiącej część jej majątku, które zostały wyraźnie określone w planie podziału i jednoznacznie przypisane w tym planie konkretnej spółce uczestniczącej w podziale albo spółce wydzielonej. Reguły jednak wyznaczające podstawę prawną i treść uchwał podejmowanych w ramach osoby prawnej w przypadku kiedy mają wywołać skutek w postaci przejścia praw własności nieruchomości i być ujawnione w księdze wieczystej dodatkowo co do formy winny odpowiadać wymogom stawianym dla dokumentów mających stanowić podstawę wpisu.

Skład orzekający

Jolanta Deniziuk

przewodniczący-sprawozdawca

Mariola Watemborska

sędzia

Andrzej Jastrzębski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne dokumentów stanowiących podstawę wpisu prawa własności nieruchomości do księgi wieczystej w przypadku podziału spółki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału spółki i wpisu prawa własności nieruchomości, z naciskiem na wymogi formalne dokumentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między oceną prawidłowości podziału spółki a wymogami formalnymi dla wpisu do księgi wieczystej, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i spółek.

Podział spółki to nie wszystko: dlaczego Twoje dokumenty mogą uniemożliwić wpis własności nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ca 93/13 POSTANOWIENIE Dnia 27.02. 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym : Przewodniczący: SSO Jolanta Deniziuk (spr.) Sędziowie SO: Mariola Watemborska, Andrzej Jastrzębski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013r. w Słupsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C. z udziałem Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. o wpis do działu II księgi wieczystej KW (...) prawa własności na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 10.01.2013 r. sygn. akt Dz Kw 5644/12 oraz sprawy z wniosku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C. z udziałem Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. o wpis do działu II księgi wieczystej KW (...) prawa własności na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 10.01.2013r., sygn. akt DzKw 5645/12 postanawia: oddalić obie apelacje. IV Ca 93/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2013r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. o wpis wnioskodawcy w dziale II księgi wieczystej Kw (...) . W uzasadnieniu stwierdził, iż w przedmiotowej księdze w dziale II ujawniony jest właściciel nieruchomości - Przedsiębiorstwo (...) spółka z o.o. z siedzibą w C. . Do wniosku o ujawnienie zmiany właściciela wnioskodawca załączył dokumenty w postaci aktu notarialnego zwierającego protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników firmy (...) spółki z o.o. ,,w organizacji” z siedzibą w C. , sporządzony w dniu 22.02.2012r. , wypis aktu notarialnego zawierającego protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników firmy pod nazwą Przedsiębiorstwo (...) spółka z o.o. z siedzibą w C. sporządzony w dniu 22.02.2012r., postanowienie Sąd Rejonowy Gdańsk- Północ VIII Wydział Gospodarczy z dnia 22.05.2012r. o dokonanym wpisie w Krajowym Rejestrze Sądowym , a także plan podziału Przedsiębiorstwa (...) spółki z o.o. z siedzibą w C. z dnia 19.12.2011r. podpisany przez Prezesa W. S. (1) . Sąd dokonał oceny wniosku i załączonych do niego dokumentów pod kątem art. 626 8 §2 kpc uznając ,że nie mogą stanowić podstawy do ujawnienia zmiany właściciela przedmiotowej nieruchomości. Wprawdzie z treści uchwały Przedsiębiorstwa (...) spółki z o.o. z siedzibą w C. wynika , że nastąpił podział spółki poprzez przeniesienie części majątku w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa na rzecz wnioskodawcy ,to jednak przedmiotowy akt notarialny nie wskazuje jakie składniki mienia zostały objęte tym podziałem . Zostały one wymienione jedynie w planie podziału, który nie stanowi integralnej części aktu notarialnego. Wprawdzie w akcie notarialnym stwierdzono, że plan ten został przez wspólników zaakceptowany , ale nie może on wywołać skutku co do majątku stanowiącego nieruchomość i tym samym nie może stanowić podstawy wpisu innego właściciela. Nadto, z treści art. 537 ksh wynika , że plan podziału winien dla swej skuteczności być przedmiotem badania przez biegłego wyznaczonego przez sąd w zakresie poprawności i jego rzetelności. Brak zaś jakichkolwiek informacji co do tego, czy złożony w Sądzie plan podziału opatrzony datą 19.12.2011 spełnia powyższe wymogi . Z tych też względów stosownie do dyspozycji art. 626 9 kpc wniosek oddalił. Apelację od powyższego postanowienia złożył wnioskodawca (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu obrazę przepisów postępowania, w szczególności art.626 9 kpc polegającą na bezzasadnym zakwestionowaniu wartości dowodowej dokumentów stanowiących podstawę wpisu i w konsekwencji odmowę jego dokona. W uzasadnieniu apelacji wnioskodawca zakwestionował stanowisko sądu wieczystoksięgowego, który w oparciu o załączone do wniosku dokumenty oddalił wniosek o ujawnienie zmiany właściciela. Podkreślił, że podział spółki nastąpił w oparciu o przepisy kodeksu spółek handlowych . Artykuł 531§1ksh wprowadza zaś jako zasadę sukcesję materialoprawną ,która dotyczy także praw rzeczowych . Wspólnicy zaakceptowali plan podziału , co zostało odnotowane w ich uchwałach. Plan podziału wymienia zaś poszczególne składniki majątkowe podlegające podziałowi. Zdaniem apelującego nie ma wątpliwości, jaki plan podziału został przedstawiony wspólnikom i że został on zaakceptowany. Niezasadny jest także zarzut o braku weryfikacji planu podziału przez biegłego , oceny tej dokonuje sąd rejestrowy. Mając powyższe na względzie apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowiona oraz uwzględnienie wniosku. Sąd Okręgowy zważył co następuje W przedmiotowej sprawie wniosek o dokonanie zmiany właściciela był wynikiem podziału spółki ujawnionej dotychczas jako właściciel w przedmiotowej księdze wieczystej. Poza kognicją sądu wieczystoksięgowego , a wynikającą z art. 626 8 §2 kpc jest ocena prawidłowości dokonanego podziału . Tym samym rację ma skarżący o tyle, że ujawnienie w rejestrze sądowym podziału jest wynikiem pozytywnej oceny podejmowanych przez wspólników spółek uchwał, a ostateczna akceptacja to także wynik prawidłowo sporządzonego planu podziału. Tym samym nie zasadny jest zarzut sądu wieczystoksięgowego o brakach w planie podziału wynikających z nieodnotowania jego badania przez biegłego rewidenta. Jednak nie ta okoliczność legła ostatecznie u podstaw oddalenia wniosku apelującego. Do przedmiotowej księgi wieczystej Kw (...) wpłynęła uchwała Zgromadzenia Wspólników Przedsiębiorstwa (...) spółki z o.o. z siedzibą w C. zaprotokołowana notarialnie o podziale w trybie art. 529§1punkt 4 khs przedmiotowej spółki poprzez przeniesienie części majątku na nowo utworzoną spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (...) z siedzibą w C. w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa określonej w planie podziału jako działalność hotelarska i usługowa . Podział spółki został ujawniony w sądowym rejestrze handlowym . Załączony został także plan podziału, podpisany przez Prezesa spółki W. S. (2) . Załączona została także uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki firmy (...) spółki z o.o. ,,w organizacji” z siedzibą w C. z dnia 22.02.2012r. w której zaakceptowało plan podziału Przedsiębiorstwa (...) spółki z o.o. z siedzibą w C. . Wskazany w uchwale sposób podziału polega na przeniesieniu części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną. Skutkiem takiego podziału jest; przejście określonych w planie podziału części praw i obowiązków spółki na inną spółkę , brak utraty podmiotowości prawnej przez spółkę dzieloną, oraz okoliczność ,że poszczególni bądź wszyscy wspólnicy stają się z dniem wydzielenia wspólnikami spółki wydzielonej . Prawidłowość dokonania podziału podlega kontroli sądu rejestrowego i ujawnieniu w rejestrze sądowym .Niezbędnym jedynie dokumentem dla oceny czy doszło do skutecznego podziału jest postanowienie sądu rejestrowego o wpisie . I taki też postanowienie znajduje się w aktach przedmiotowej księgi wieczystej. Zgodnie zaś z treścią art.531 §1 ksh spółka przejmująca z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia wstępuje w prawa i obowiązki spółki dzielonej . Przyjmuje się , że powyższe uregulowanie ma charakter sukcesji uniwersalnej częściowej . Oczywiste jest , że sukcesja uniwersalna dotyczy także praw rzeczowych . Z istoty tej sukcesji wynika , że na spółkę wydzieloną przechodzą tylko te prawa i obowiązki spółki dzielonej stanowiącej część jej majątku ,które zostały wyraźnie określone w planie podziału i jednoznacznie przypisane w tym planie konkretnej spółce uczestniczącej w podziale albo spółce wydzielonej. Tym samym podział dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej powoduje jednocześnie przeniesienie praw własności wydzielanej części majątku . Reguły jednak wyznaczające podstawę prawną i treść uchwał podejmowanych w ramach osoby prawnej w przypadku kiedy mają wywołać skutek w postaci przejścia praw własności nieruchomości i być ujawnione w księdze wieczystej dodatkowo co do formy winny odpowiadać wymogom stawianym dla dokumentów mających stanowić podstawę wpisu. Tym samym nie negując ,iż w wyniku sukcesji częściowej można w oparciu o plan podziału przenieść własność wskazanych w tym planie składników tym nie mniej dokumenty mające stanowić podstawę wpisu w księdze winny spełniać kryteria określone w art. 31 ustęp 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Powyższy przepis zawiera minimum wymagań formalnych obowiązujących w postępowaniu wieczystoksięgowym. Obowiązują one przy dokonywaniu wszelkich wpisów mających znaczenie prawne. Należy przy tym odróżnić rodzaj dokumentu, który ma stanowić podstawę wpisu od samej formy tych dokumentów. Nie kwestionując więc ,iż w wyniku podziału może dojść do przeniesienia na inną spółkę prawa własności także i nieruchomości, w wyniku jak już wyżej wskazano częściowej sukcesji , to jednak przedłożone dokumenty winny odpowiadać wymogom określonym w art.31 ustawy o księgach wieczystych. Rację więc ma sąd wieczystoksięgowy, że załączone do wniosku uchwały wspólników zaprotokołowane w formie notarialnej nie wymienią składników majątku ,które przeszły na wnioskodawcę. Plan podziału nie stanowi także integralnej części aktu notarialnego. Jeszcze bardziej lakoniczna jest uchwała (...) spółki z o.o. ,,w organizacji” z siedzibą w C. o zaakceptowaniu planu podziału Przedsiębiorstwa (...) spółki z o.o. z siedzibą w C. . Ogólne sformułowanie o akceptacji podziału bez odwołania się do konkretnego planu podziału nie pozwala ostatecznie na weryfikację czy dany składnik majątkowy w wyniku podziału przeszedł na wnioskodawcę. Tym samym podzielić należy stanowisko Sądu, iż przedłożone do wniosku dokumenty nie spełniają wymogów formalnych i ostatecznie nie mogą stanowić podstawy wpisu. Mając powyższe na względzie ,apelację jako niezasadną należał, na podstawie art. 385kpc w zw. z art. 626 1 §1 kpc , oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI