III CZ 10/13

Sąd Najwyższy2013-03-08
SNnieruchomościzasiedzenieŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomościapelacjazażaleniepostępowanie cywilnenieistniejące orzeczenieuzupełnienie orzeczenia

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyń na odrzucenie ich apelacji przez Sąd Okręgowy, uznając, że apelacja została wniesiona od nieistniejącego orzeczenia.

Wnioskodawczynie złożyły apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, które nie rozstrzygnęło o wniosku o zasiedzenie jednej z działek. Sąd Okręgowy odrzucił apelację jako niedopuszczalną, wskazując na brak zaskarżalnego orzeczenia w tej części. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego, podkreślając, że apelacja musi być skierowana przeciwko konkretnemu, istniejącemu orzeczeniu, a postanowienie uzupełniające z późniejszego terminu nie mogło być zaskarżone apelacją wniesioną wcześniej.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawczyń na postanowienie Sądu Okręgowego w K., które odrzuciło ich apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 kwietnia 2011 r. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek o zasiedzenie działki nr 130/2, ale nie rozstrzygnął o wniosku dotyczącym działki nr 130/4. Apelacja wnioskodawczyń została skierowana przeciwko części postanowienia dotyczącej braku rozstrzygnięcia o działce 130/4. Sąd Okręgowy uznał apelację za niedopuszczalną, wskazując, że strona powinna złożyć wniosek o uzupełnienie orzeczenia lub wszcząć nowe postępowanie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że środki zaskarżenia muszą być skierowane przeciwko konkretnemu, sprecyzowanemu orzeczeniu. Zaznaczył, że postanowienie uzupełniające z dnia 1 lipca 2011 r., które rozstrzygnęło o wniosku dotyczącym działki 130/4, stanowiło odrębne orzeczenie, a apelacja wnioskodawczyń została wniesiona przed jego wydaniem i dotyczyła nieistniejącego w dacie jej wniesienia rozstrzygnięcia. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne i zasądził od wnioskodawczyń na rzecz Gminy Miejskiej K. koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, apelacja musi być skierowana przeciwko konkretnemu, istniejącemu orzeczeniu. W przypadku pominięcia części wniosku, strona powinna złożyć wniosek o uzupełnienie orzeczenia lub wszcząć nowe postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że środki zaskarżenia mają charakter zindywidualizowany i muszą być precyzyjnie sprecyzowane. Apelacja wniesiona przed wydaniem postanowienia uzupełniającego, które rozstrzygnęło o pominiętym żądaniu, nie może być traktowana jako środek zaskarżenia wobec tego późniejszego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

uczestniczka Gminy Miejskiej K.

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
E. Z.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Gmina Miejska K.instytucjauczestniczka
Spółdzielnia Mieszkaniowa "J." w K.spółkauczestniczka

Przepisy (15)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 367 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 518

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3984 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 2 ust. 1 i 2, § 7 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 6 i § 12 ust. 2 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja musi być skierowana przeciwko konkretnemu, istniejącemu orzeczeniu. Postanowienie uzupełniające jest odrębnym orzeczeniem. Apelacja wniesiona przed wydaniem postanowienia uzupełniającego nie może zaskarżać tego postanowienia.

Odrzucone argumenty

Apelacja od postanowienia z 21 kwietnia 2011 r. może być traktowana jako apelacja od postanowienia z 1 lipca 2011 r.

Godne uwagi sformułowania

Środki zaskarżenia mają charakter zindywidualizowany, przedmiotem zaskarżenia jest bowiem zawsze konkretne orzeczenie, które musi być sprecyzowane w sposób nie budzący wątpliwości. Postanowienie uzupełniające stanowiło odrębne orzeczenie merytoryczne rozstrzygające o części żądania, o której Sąd Rejonowy nie orzekł w postanowieniu z 21 kwietnia 2011 r. Zawarte w nim rozstrzygnięcie nie stawało się z mocą wsteczną elementem wcześniejszego, niepełnego postanowienia.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Józef Frąckowiak

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności środków zaskarżenia, w szczególności apelacji, w kontekście postanowień niepełnych i uzupełniających."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakiem rozstrzygnięcia w pierwszej instancji i kolejnością wnoszenia środków zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną, choć techniczną, kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności środków zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.

Błąd formalny w apelacji: dlaczego Sąd Najwyższy odrzucił skargę wnioskodawczyń?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 10/13 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 8 marca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku A. K. i E. Z. 
przy uczestnictwie Gminy Miejskiej K. i Spółdzielni Mieszkaniowej "J." w K. 
o stwierdzenie nabycia własności w drodze zasiedzenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 8 marca 2013 r., 
zażalenia wnioskodawczyń na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 20 kwietnia 2012 r.,  
 
 
oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawczyń na rzecz 
uczestniczki Gminy Miejskiej K. kwotę 900 (dziewięćset) zł 
tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w K. na 
podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odrzucił apelację 
wnioskodawczyń A.K. i E. Z. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 
kwietnia 2011 r., uznając ją za niedopuszczalną z powodu zaskarżenia nią 
nieistniejącego orzeczenia. Sąd wyjaśnił, że wnioskodawczynie zgłosiły żądanie 
stwierdzenia, że nabyły przez zasiedzenie własność dwóch nieruchomości - działki 
130/2 oraz działki 130/4. Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z 21 kwietnia 
2011 r. uwzględnił ich wniosek co do działki nr 130/2, natomiast nie zawarł 
w postanowieniu rozstrzygnięcia o wniosku o stwierdzenie nabycia własności 
drugiej z działek - nr 130/4. Apelacja wnioskodawczyń skierowana została 
przeciwko 
wydanemu 
postanowieniu 
„w 
części 
dotyczącej 
nieorzeczenia 
stwierdzenia 
zasiedzenia 
działki 
130/4”, 
co 
Sąd 
Okręgowy 
uznał 
za niedopuszczalne i wskazał, że w razie pominięcia w orzeczeniu niektórych 
żądań strona powinna złożyć wniosek o uzupełnienie orzeczenia lub wszcząć nowe 
postępowanie. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawczynie zarzuciły 
naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. 
oraz art. 367 § 1 k.p.c. w zw. z art. 518 k.p.c. i art. 370 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 
k.p.c. przez pominięcie, że zaskarżone orzeczenie istnieje, ponieważ Sąd 
Rejonowy orzekł o uzupełnieniu postanowienia w zakresie zaskarżonym apelacją 
przez wnioskodawczynie. We wnioskach skarżące domagały się uchylenia 
postanowienia Sądu Okręgowego i przekazania sprawy o stwierdzenie zasiedzenia 
działki nr 130/4 do merytorycznego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów procesu 
według norm przepisanych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Środki zaskarżenia mają charakter zindywidualizowany, przedmiotem 
zaskarżenia jest bowiem zawsze konkretne orzeczenie, które musi być 
sprecyzowane w sposób nie budzący wątpliwości (art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 394 
§ 3 k.p.c., art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c.). Apelacja, której odrzucenie jest przedmiotem 

 
3 
postępowania zażaleniowego, została wniesiona przez wnioskodawczynie od 
postanowienia z dnia 21 kwietnia 2011 r., w którym, co nie jest sporne, brak było 
pozytywnego bądź negatywnego rozstrzygnięcia o wniosku dotyczącym nabycia 
przez nie działki nr 130/4. Pominięte żądanie zostało na wniosek uczestniczki – 
Gminy Miejskiej K. – objęte postanowieniem uzupełniającym wydanym w dniu 1 
lipca 2011 r., którego treść była niekorzystna dla wnioskodawczyń - ich wniosek 
w tej części został oddalony. Postanowienie uzupełniające stanowiło odrębne 
orzeczenie merytoryczne rozstrzygające o części żądania, o której Sąd Rejonowy 
nie orzekł w postanowieniu z 21 kwietnia 2011 r. Zawarte w nim rozstrzygnięcie nie 
stawało 
się 
z 
mocą 
wsteczną 
elementem 
wcześniejszego, 
niepełnego 
postanowienia. Podlegało na zasadach ogólnych zaskarżeniu apelacją, tej jednak 
wnioskodawczynie nie wniosły. Apelacji od postanowienia z 21 kwietnia 2011 r. 
nie można - wbrew stanowisku wnioskodawczyń - traktować jako apelacji od 
postanowienia z dnia 1 lipca 2011 r., skoro została wniesiona przed wydaniem tego 
postanowienia i zaskarżono w niej postanowienie z dnia 21 kwietnia 2011 r. 
„w części dotyczącej nieorzeczenia stwierdzenia zasiedzenia działki 130/4”, 
skierowana 
więc 
była 
przeciwko 
innemu 
orzeczeniu 
i 
kwestionowała 
nieprawidłowość (brak rozstrzygnięcia o części wniosku) potwierdzając tym samym, 
że zaskarżone zostało orzeczenie nieistniejące.   
Sąd Okręgowy, odrzucając apelację wnioskodawczyń, postąpił prawidłowo 
i nie naruszył żadnego ze wskazanych w zażaleniu przepisów, wobec czego 
zażalenie na jego postanowienie należało oddalić na podstawie art. 3941 § 3 w zw. 
z art. 39814 i art. 13 § 2 k.p.c. 
Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego uzasadnia treść 
art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., art. 39821 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. 
i art. 13 § 2 k.p.c., ponieważ interesy wnioskodawczyń i uczestniczki - Gminy 
Miejskiej K. były sprzeczne. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika uczestniczki 
określa § 2 ust. 1 i 2, § 7 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 6 i § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 
1349 ze zm.). 

 
4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI