IV Ca 795/18

Sąd Okręgowy w PłockuPłock2019-02-07
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaokręgowy
odszkodowaniezwiązek przyczynowo-skutkowyporęczeniekredytkoszty utrzymania lokalubrak szkodyciężar dowodu

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że nie wykazał on istnienia szkody ani związku przyczynowo-skutkowego między działaniem pozwanego a poniesionymi przez siebie kosztami.

Powód dochodził od pozwanego zapłaty ponad 28 tys. zł tytułem odszkodowania za szkodę wynikłą z niewykonania przez pozwanego umowy kredytu, co zmusiło powoda do spłacania poręczonego kredytu i uniemożliwiło wykończenie zakupionego mieszkania. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, nie znajdując związku przyczynowo-skutkowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, stwierdzając, że powód nie wykazał powstania szkody w rozumieniu prawa cywilnego, a ponoszone koszty czynszu i eksploatacji byłyby i tak ponoszone.

Powód P. P. domagał się od pozwanego D. P. zapłaty kwoty 28.949,30 zł tytułem odszkodowania. Roszczenie wynikało z faktu, że pozwany nie spłacił kredytu firmowego, którego poręczycielem był powód. W konsekwencji powód musiał spłacać zadłużenie bankowe, co uniemożliwiło mu wykończenie zakupionego mieszkania i korzystanie z niego. Powód wskazywał, że poniósł koszty czynszu i opłat eksploatacyjnych za okres od 2011 do 2016 roku. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak związku przyczynowo-skutkowego między niewykonaniem przez pozwanego zobowiązania a szkodą powoda. Sąd wskazał, że powód i tak ponosiłby koszty utrzymania mieszkania, a ponadto mieszkał u matki, nie ponosząc dodatkowych kosztów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że powód nie wykazał powstania szkody w rozumieniu prawa cywilnego, czyli różnicy między obecnym stanem majątkowym a stanem, jaki zaistniałby, gdyby szkody nie było. Sąd podkreślił, że powód nie wykazał utraty żadnych korzyści, np. z tytułu wynajmu mieszkania, a koszty utrzymania lokalu byłyby ponoszone niezależnie od sytuacji. W związku z tym apelacja powoda jako niezasadna została oddalona na mocy art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ponoszenie tych kosztów nie stanowi szkody w rozumieniu prawa cywilnego, gdyż powód nie wykazał powstania różnicy między jego obecnym stanem majątkowym a stanem, jaki zaistniałby, gdyby szkody nie było, ani utraty korzyści.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał powstania szkody, gdyż koszty utrzymania mieszkania i tak by ponosił, a mieszkał u matki nie ponosząc dodatkowych wydatków. Nie wykazał też utraty korzyści.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

D. P.

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznapowód
D. P.osoba_fizycznapozwany
(...) Spółka Akcyjnaspółkawierzyciel bankowy

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 361 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów przez sąd.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej (wymaga winy i związku przyczynowo-skutkowego).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez powoda powstania szkody w rozumieniu prawa cywilnego. Brak związku przyczynowo-skutkowego między działaniem pozwanego a poniesionymi przez powoda kosztami. Powód i tak ponosiłby koszty utrzymania mieszkania, a mieszkał u matki, nie ponosząc dodatkowych wydatków. Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 k.p.c. w związku z art. 361 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną ocenę braku związku przyczynowo-skutkowego.

Godne uwagi sformułowania

nie można w ogóle mówić o wykazaniu przez powoda powstania szkody szkodą jest powstała wbrew woli poszkodowanego różnica między jego obecnym stanem majątkowym a takim stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę powód powinien wykazać, że wskutek działań pozwanego powstała różnica między jego obecnym stanem majątkowym a takim stanem, jaki zaistniałyby, gdyby nie powstało zdarzenie wywołujące szkodę, czego w ocenie Sądu II instancji jednak nie uczynił nie sposób doszukiwać się wystąpienie szkody w samym fakcie ponoszenia kosztów czynszu za zakupione mieszkanie z tego tylko tytułu, że wskutek postępowania pozwanego powód nie mógł w nim zamieszkać, gdyż zabrakło mu funduszy na jego wykończenie Mimo powstania opisanej sytuacji powód nie był zmuszony do ponoszenia dodatkowych wydatków niż te, które i tak by ponosił gdyby opisane zdarzenie nie miało miejsca.

Skład orzekający

Małgorzata Szeromska

przewodniczący

Joanna Świerczakowska

sędzia

Wacław Banasik

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku szkody w przypadku ponoszenia kosztów, które i tak byłyby ponoszone, oraz braku wykazania utraty korzyści."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie powód mieszkał u matki i nie wykazał dodatkowych kosztów ani utraty korzyści.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje kluczowe pojęcie szkody w prawie cywilnym i ciężar dowodu, ale jej stan faktyczny jest dość specyficzny i nie dotyczy powszechnych problemów.

Czy koszty utrzymania pustego mieszkania to szkoda? Sąd wyjaśnia, kiedy można mówić o odszkodowaniu.

Dane finansowe

WPS: 28 949,3 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ca 795/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2019 roku Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - SSO Małgorzata Szeromska Sędziowie SO Joanna Świerczakowska SO Wacław Banasik (spr.) Protokolant: Katarzyna Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie 7 lutego 2019r. w P. sprawy z powództwa P. P. przeciwko D. P. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Płocku z 13 marca 2018 r. sygn. akt I C 678/17 oddala apelację. Sygn. akt IV Ca 795/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z 13 marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Płocku oddalił powództwo P. P. przeciwko D. P. o zapłatę kwoty 28.949,30 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następującym stanie faktycznym: Pozwany D. P. zawarł w dniu 20 kwietnia 2007 roku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej z (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. umowę obrotowego kredytu firmowego na kwotę 83.013,00 zł. W tym samym dniu powód P. P. zawarł z w/w Bankiem umowę poręczenia kredytu celem zabezpieczenia roszczenia Banku względem pozwanego. Pozwany nie wykonał zobowiązania z tytułu umowy kredytu. W związku z tym (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wystąpił przeciwko powodowi z pozwem o zapłatę i uzyskał tytuł wykonawczy przeciwko powodowi. W dniu 26 maja 2011 roku powód P. P. zawarł z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. porozumienie, na mocy którego zobowiązał się spłacać powstałe zadłużenie w kwocie 1.100,00 zł miesięcznie. Powód wezwaniem do zapłaty z dnia 17 marca 2017 roku wezwał pozwanego do zapłaty na jego rzecz kwoty 28.949,30 zł z tytułu szkody powstałej na skutek niewykonania umowy obrotowego kredytu firmowego i braku możliwości korzystania z lokalu przy ul. (...) w O. . Na dochodzoną kwotę zdaniem powoda składały się comiesięczne opłaty za czynsz i opłaty eksploatacyjne za okres od 2011 do 2016 roku. Powyższy stan faktyczny Sąd I instancji ustalił na podstawie całokształtu przeprowadzonego postępowania dowodowego. Sąd Rejonowy stwierdził, że powód domagał się dochodzonej pozwem kwoty jako odszkodowania za wystąpienie szkody w postaci konieczności uiszczania comiesięcznego czynszu za mieszkanie należące do powoda. Powód uzasadniając swoje roszczenie, wskazał, iż z powodu niewykonania przez pozwanego zobowiązania z tytułu umowy kredytu powód był zmuszony spłacać powyższe zobowiązanie z tytułu umowy poręczenia. W związku z tym nie mógł faktycznie korzystać z kupionego przez siebie lokalu w stanie deweloperskim przy ul. (...) w O. , gdyż nie posiadał wystarczających środków na jego wykończenie. W ocenie Sądu I instancji nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy między niewykonaniem przez pozwanego zobowiązania z tytułu umowy kredytu a wykazywaną przez powoda szkodą we wskazanej kwocie pieniężnej. Związek przyczynowo - skutkowy jest przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej wg. prawa cywilnego. Niezależnie bowiem od istniejącego zadłużenia na skutek niewykonania zobowiązania przez pozwanego powód i tak byłby zobowiązany do zapłaty comiesięcznego czynszu i opłat eksploatacyjnych we wskazanym okresie. Powód nie wykazał żadnych dodatkowych kosztów z tytułu braku możliwości zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Jak sam przyznał na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 roku mieszka przez cały czas u swojej matki i nie ponosi żadnych kosztów z tego tytułu z uwagi na fakt, iż jego matka wie jaką ma sytuację finansową i w ten sposób go wspiera. Sąd Rejonowy podkreślił, że powód zawierając umowę poręczenia kredytu powinien być świadomy możliwości powstania zobowiązania wobec banku na skutek braku wykonania umowy przez pozwanego i powinien uwzględnić występujące ryzyko przed zawarciem tej umowy. Powód jak sam podkreślił, gdyby nie musiał spłacać pozwanego, to wykończyłby lokal mieszkalny i wprowadziłby się do niego. Przed zawarciem umowy poręczenia, planując dodatkowo w tym czasie zaciągnięcie kredytu na zakup mieszkania powinien być świadomy, iż ten kredyt wraz z dodatkowym, potencjalnym zobowiązaniem w postaci umowy poręczenia kredytu pozwanego może nieść ryzyko braku możliwości finansowych na wykończenie zakupionego mieszkania w przypadku, kiedy pozwany przedmiotowego kredytu nie spłaci. Zdaniem Sądu I instancji powyższy fakt braku możliwości korzystania z przedmiotowego lokalu nie może być podstawą dochodzenia szkody na podstawie art. 415 k.c. , gdyż brak jest związku przyczynowo - skutkowego między wykazaną szkodą, a zachowaniem pozwanego. Od powyższego wyroku powód wniósł apelację, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie art. 233 k.p.c. w związku z art. 361 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną ocenę, że w sprawie nie zachodził związek przyczynowo-skutkowy między niewykonaniem przez pozwanego zobowiązania z tytułu umowy kredytu a wykazaną przez powoda szkodą we wskazanej kwocie pieniężnej, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie i w rezultacie miało wpływ na jej wynik. Mając powyższe na uwadze wniósł o zmianę wyroku w całości i zasądzenie od pozwanego D. P. na rzecz powoda - P. P. kwoty 28.949,30 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego w tym kosztów zastępstwa procesowego z urzędu według norm przepisanych. Ewentualnie o uchylenie wyroku w całości, rozstrzygnięcie o kosztach procesu (w tym kosztów zastępstwa procesowego) i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Powołany przez skarżącego art. 361 § 1 i 2 k.c. stanowi, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, iż powód nie wykazał związku przyczynowo – skutkowego między niewykonaniem przez pozwanego zobowiązaniem z tytułu umowy kredytu a wykazywaną przez powoda szkodą we wskazanej kwocie pieniężnej. Z kolei Sąd II instancji po przeanalizowaniu ustalonego stanu faktycznego stoi na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie nie można w ogóle mówić o wykazaniu przez powoda powstania szkody. W ocenie Sądu Okręgowego szkodą jest powstała wbrew woli poszkodowanego różnica między jego obecnym stanem majątkowym a takim stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (por. orzeczenie SN z dnia 11 lipca 1957 r., II CR 304/57, OSN 1958, nr III, poz. 76 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów SN z dnia 22 listopada 1963 r., III PO 31/63, OSNCP 1964, nr 7–8, poz. 128). W związku z powyższym na mocy art. 6 k.c. , który stanowi, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne powód powinien wykazać, że wskutek działań pozwanego powstała różnica między jego obecnym stanem majątkowym a takim stanem, jaki zaistniałyby, gdyby nie powstało zdarzenie wywołujące szkodę, czego w ocenie Sądu II instancji jednak nie uczynił. W ocenie Sądu Okręgowego nie sposób doszukiwać się wystąpienie szkody w samym fakcie ponoszenia kosztów czynszu za zakupione mieszkanie z tego tylko tytułu, że wskutek postępowania pozwanego powód nie mógł w nim zamieszkać, gdyż zabrakło mu funduszy na jego wykończenie. Mimo powstania opisanej sytuacji powód nie był zmuszony do ponoszenia dodatkowych wydatków niż te, które i tak by ponosił gdyby opisane zdarzenie nie miało miejsca. Nie wykazał on również, że wskutek działań pozwanego utracił jakieś korzyści wynikające choćby z tytułu wynajęcia tego mieszkania. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w zapadłym orzeczeniu nie dostrzega podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 233 k.p.c. w zw. z art. 361 § 1 i 2 k.c. Sąd II instancji stoi na stanowisku, iż skuteczne postawienie zarzutu błędnej oceny dowodów wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów, której ramy są zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnym poziomem świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość. W uznaniu Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy dokonał właściwej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie i ustalił prawidłowo wszelkie okoliczności istotne. Rozważył dowody w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny. W związku z powyższym Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. , uznając apelację za niezasadną oddalił ją.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI