IV CA 779/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. G. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa – Krajowego Ośrodka (...) w G. zadośćuczynienia w wysokości 50.000 zł za naruszenie jego dóbr osobistych, wskazując na przeludnienie, niespełniające standardów warunki pobytu, cenzurowanie korespondencji i inne niedogodności. Sąd Rejonowy w Gostyninie oddalił powództwo, uznając, że umieszczenie w Ośrodku wiąże się z ograniczeniami i że powód nie wykazał bezprawności działania pozwanego. Sąd Okręgowy w Płocku, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, ale uzupełnił je o szczegółowe dane dotyczące zagęszczenia w sali powoda. Stwierdzono, że od 29 sierpnia 2019 r. powód przebywał w sali o powierzchni poniżej 4 m² na osobę, co uznał za naruszenie godności i prywatności, a także za warunki poniżające w rozumieniu art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Sąd Okręgowy przyznał powodowi 3.600 zł zadośćuczynienia, uznając roszczenie za usprawiedliwione w części, a apelację uwzględnił w tym zakresie, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie przyznania zadośćuczynienia za przeludnienie w placówkach o charakterze zamkniętym, interpretacja art. 3 EKPC w kontekście warunków bytowych, ochrona godności i prywatności osób przymusowo umieszczonych.
Konkretna kwota zadośćuczynienia jest ustalana indywidualnie; orzeczenie dotyczy specyficznej placówki (Krajowy Ośrodek).
Zagadnienia prawne (2)
Czy przeludnienie w Krajowym Ośrodku (...) w G. stanowi naruszenie dóbr osobistych osoby tam umieszczonej i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przeludnienie w Krajowym Ośrodku (...) w G., skutkujące powierzchnią poniżej 4 m² na osobę, stanowi naruszenie dóbr osobistych (godności i prywatności) i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przeludnienie w sali powoda, poniżej standardów wynikających z przepisów o zakładach karnych i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, narusza godność i prywatność, co jest podstawą do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c.
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia określające warunki w Krajowym Ośrodku (...) dopuszczają dowolność w liczbie osób umieszczanych w jednej sali po nowelizacji z 2018 roku?
Odpowiedź sądu
Nie, wyeliminowanie wymogu dwuosobowych sal nie oznacza pełnej dowolności; należy zapewnić odpowiednie warunki bytowe.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że nowelizacja rozporządzenia nie zniosła obowiązku zapewnienia odpowiednich warunków, a przeludnienie nadal stanowi naruszenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Krajowy Ośrodek (...) w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Sąd przyznał, że przepis ten stanowi podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, w tym godności i prywatności, wynikające z przeludnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Przepis ten nie wymienia wprost prawa do godnego traktowania pacjenta jako dobra osobistego, ale nie formułuje definicji zamkniętej, co pozwala na poszukiwanie ochrony.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach procesu w szczególnych wypadkach.
u.p.o.z.p. art. 8
Ustawa o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób
Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Krajowego Ośrodka.
u.p.o.z.p. art. 4 § 3
Ustawa o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób
Wskazuje, że zadaniem Ośrodka jest prowadzenie postępowania terapeutycznego, co jest utrudnione przez przeludnienie.
k.k.w. art. 110 § 2
Kodeks karny wykonawczy
Określa minimalną powierzchnię przypadającą na skazanego w celi mieszkalnej (nie mniej niż 3 m²), co stanowi punkt odniesienia dla oceny warunków w Ośrodku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeludnienie w sali powoda, skutkujące powierzchnią poniżej 4 m² na osobę, narusza dobra osobiste (godność, prywatność). • Warunki bytowe w Ośrodku mogą stanowić nieludzkie lub poniżające traktowanie w rozumieniu art. 3 EKPC. • Obowiązek władz publicznych do poszanowania i ochrony godności człowieka (art. 30 Konstytucji RP).
Odrzucone argumenty
Brak wykazania przez powoda bezprawności działania Ośrodka w zakresie innych zarzutów (cenzura, narażanie zdrowia). • Umieszczenie w Ośrodku wiąże się z ograniczeniami i dolegliwościami, które są konsekwencją celu jego utworzenia.
Godne uwagi sformułowania
natężenie przeludnienia oraz innych niedogodności wynikających z tego zjawiska, stanowi naruszenie godności i prywatności człowieka • brak zapewnienia powierzchni co najmniej 4 m², pozwala uznać, iż warunki, w jakich powód przebywa w Ośrodku, są poniżające w rozumieniu art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności • przepełnienie placówki powoduje, że realizacja celów, dla jakich została ona powołana, jest bardzo utrudniona, a jej rola została sprowadzona w praktyce tylko do izolacji umieszczonych w niej osób
Skład orzekający
Renata Wanecka
przewodnicząca-sprawozdawca
Joanna Świerczakowska
członek
Wacław Banasik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania zadośćuczynienia za przeludnienie w placówkach o charakterze zamkniętym, interpretacja art. 3 EKPC w kontekście warunków bytowych, ochrona godności i prywatności osób przymusowo umieszczonych."
Ograniczenia: Konkretna kwota zadośćuczynienia jest ustalana indywidualnie; orzeczenie dotyczy specyficznej placówki (Krajowy Ośrodek).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw człowieka (godność, prywatność) w specyficznym kontekście przymusowego pobytu, co jest interesujące z perspektywy prawnej i społecznej.
“Przeludnienie w ośrodku zamkniętym narusza godność. Sąd przyznał zadośćuczynienie.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
zadośćuczynienie: 3600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.