IV CA 77/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. R. (1) wniósł pozew o przywrócenie naruszonego posiadania nieruchomości, twierdząc, że pozwana A. R. (2) pozbawiła go posiadania poprzez wymianę zamków i kodów alarmowych. Powód powoływał się na umowę dzierżawy z 2009 roku. Pozwana zaprzeczyła zawarciu umowy dzierżawy, twierdząc, że dokumenty zostały podpisane in blanco. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając powoda za posiadacza zależnego, niezależnie od podstawy posiadania. Sąd Rejonowy zasądził przywrócenie posiadania i zwrot kosztów. Pozwana i interwenient uboczny wnieśli apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego oraz procesowego. W trakcie postępowania apelacyjnego interwenient uboczny przedstawił dowód z aktu notarialnego, z którego wynikało, że pozwana A. R. (2) zbyła nieruchomość na rzecz interwenienta ubocznego i jego małżonki. Sąd Okręgowy uznał, że w związku z tym pozwana utraciła legitymację procesową bierną, co czyniło dalsze badanie zarzutów apelacji bezprzedmiotowym. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo, i orzekł o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaSytuacje, w których pozwany w sprawie o ochronę posiadania zbywa nieruchomość w trakcie postępowania, co skutkuje utratą legitymacji procesowej biernej i bezprzedmiotowością dalszego postępowania.
Dotyczy wyłącznie spraw o ochronę posiadania, gdzie przedmiotem sporu jest nieruchomość, a pozwany zbywa ją w trakcie postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania może być skutecznie dochodzone przeciwko osobie, która w toku sprawy przeniosła posiadanie rzeczy na inną osobę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o przywrócenie posiadania rzeczy nie może być skutecznie dochodzone przeciwko osobie, która naruszyła posiadanie rzeczy, jeżeli w toku sprawy przeniosła posiadanie tej rzeczy na inną osobę, ponieważ traci ona legitymację procesową bierną.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29.06.2016r. (III CZP 25/16) oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1995r. (I CRN 52/95), zgodnie z którymi roszczenie posesoryjne jest skuteczne tylko o tyle, o ile naruszyciel ma rzecz w swoim ręku. Z chwilą utraty władztwa nad rzeczą, osoba ta przestaje być legitymowana biernie, a wytoczone przeciwko niej żądanie staje się bezprzedmiotowe, gdyż wyrok byłby pozbawiony mocy wykonawczej.
Czy sąd drugiej instancji ma obowiązek rozważyć na nowo zebrany materiał i dokonać własnej oceny dowodów?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji ma nie tylko uprawnienie, ale i obowiązek rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału oraz dokonania własnej, samodzielnej i swobodnej oceny, w tym oceny zgromadzonych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17.04.1998r. (II CKN 704/97), wskazując, że postępowanie apelacyjne jest przedłużeniem procesu przeprowadzonego przez pierwszą instancję i sąd drugiej instancji bada ponownie całą sprawę, rozważając wyniki postępowania przed sądem pierwszej instancji i władny jest ocenić je samoistnie.
Czy sąd drugiej instancji powinien dopuścić nowe dowody, jeśli potrzeba ich powołania wynikła później?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może dopuścić nowe dowody, jeżeli potrzeba ich powołania wynikła później, nawet jeśli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na przepis art. 381 kpc oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14.03.2013r. (I CZ 16/13), wskazując, że jeśli sąd drugiej instancji stwierdzi niedostatki lub uchybienia w postępowaniu dowodowym, jego obowiązkiem jest uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| A. R. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
| M. C. | osoba_fizyczna | interwenient uboczny |
Przepisy (23)
Główne
k.p.c. art. 344
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
k.c. art. 337
Kodeks cywilny
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
k.c. art. 366
Kodeks cywilny
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 478
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 177
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 107
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana A. R. (2) utraciła legitymację procesową bierną w sprawie o przywrócenie posiadania w związku ze zbyciem nieruchomości w trakcie postępowania apelacyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące meritum sprawy (np. istnienie umowy dzierżawy, naruszenie posiadania przez pozwaną) stały się bezprzedmiotowe w związku z utratą legitymacji procesowej przez pozwaną.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji ma nie tylko uprawnienie, ale i obowiązek rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału oraz dokonania własnej, samodzielnej i swobodnej oceny • Powództwo o przywrócenie posiadania rzeczy nie może być skutecznie dochodzone przeciwko osobie, która naruszyła posiadanie rzeczy, jeżeli w toku sprawy przeniosła posiadanie tej rzeczy na inną osobę • Z chwilą więc, gdy osoba, która pozbawiła posiadacza władztwa nad rzeczą, sama to władztwo utraciła, przestaje być legitymowana biernie, a wytoczone przeciw niej żądanie staje się bezprzedmiotowe.
Skład orzekający
Jolanta Deniziuk
przewodniczący
Wanda Dumanowska
sędzia
Mariola Watemborska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Sytuacje, w których pozwany w sprawie o ochronę posiadania zbywa nieruchomość w trakcie postępowania, co skutkuje utratą legitymacji procesowej biernej i bezprzedmiotowością dalszego postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o ochronę posiadania, gdzie przedmiotem sporu jest nieruchomość, a pozwany zbywa ją w trakcie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest śledzenie stanu prawnego nieruchomości w trakcie postępowania i jak zbycie przedmiotu sporu może wpłynąć na jego wynik, nawet po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji.
“Zbyłeś nieruchomość w trakcie procesu? Możesz przegrać sprawę o posiadanie, zanim sąd drugiej instancji oceni meritum!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.